Anasayfa / En Son Eklenen Yazılar / Bağ-Kur Sigortalılarının İşsizlik Maaşı Alma Şartları

Bağ-Kur Sigortalılarının İşsizlik Maaşı Alma Şartları

Sponsorlu Bağlantılar

Şu an 4/1-a (SSK) kapsamında çalışanların belirli şartlarla almakta olduğu işsizlik maaşı 4447 sayılı Kanunla getirilmiş, İşsizlik Sigortası Fonu kurulmuş ve 1 Haziran 2000 tarihinde işsizlik sigortası uygulamaya girmişti.

4/1-b (Bağ-Kur) kapsamında çalışanlar için de benzer bir uygulamanın getirilmesi uzun süredir tartışılıyordu. Nihayet bu konudaki yasal düzenleme de 6824 sayılı Torba Kanun ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen Ek 6 ncı madde ile yapıldı. Uygulama 1 Ocak 2018 tarihinde yürürlüğe girecek, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı olarak Esnaf Ahilik Sandığı kurulacak ve işsiz kalan esnafa belirli şartlarla Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği adı altında işsizlik maaşı ödenecek.

Kapsama Giren Bağ-Kur Sigortalıları

– İsteğe bağlı sigortalılar,

– 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler,

– Köy ve mahalle muhtarları,

– Tarımsal faaliyette bulunanlar yani Tarım Bağ-Kur sigortalıları hariç olmak üzere; 5510 sayılı 4/1-b (Bağ-Kur) kapsamında hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar (ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlar, şirket ortakları),

Esnaf Ahilik Sandığı sigortası kapsamına girecek. Yani getirilen bu yeni haktan bunlar yararlanacak.

Kapsama Girenler İçin Sigorta Zorunlu

Yukarıda belirtilen kişiler için Esnaf Ahilik Sandığı sigortası uygulaması 1 Ocak 2018 tarihinde başlayacak, faaliyetine bu tarihten sonra başlayanlar da sigorta kapsamına alınacak. Dolayısıyla bu sigortaya tabi olmak kişilerin isteğine bağlı olmayıp, zorunlu olacak.

Alınacak Prim Tutarı

Esnaf Ahilik Sandığı sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, kapsamına girenlerden her ay alınan sigorta primine ilaveten, prime esas kazançlarının yüzde 2’si oranında bu Sandık için prim alınacak. Bakanlar Kurulu bu oranı yüzde 4’e kadar artırabilecek veya yüzde 1’e düşürebilecek. Alınacak prim oranı brüt asgari ücretin iki katının yüzde 2’sini geçemeyecek. Uygulama bu sene yürürlüğe girseydi, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden primini ödeyenlerden bu Sandık için aylık 35 lira ilave sigorta primi alınacaktı. Sigortalılardan alınacak prime ilaveten Sandığa her sigortalı için yüzde 1 oranında da Devlet katkı sağlayacak.

Esnaf Ahilik Sandığına sigortalılarca ödenen primler, kazancın tespitinde gider olarak kabul edilecek. Herhangi bir nedenle sigortalılık durumunun sona ermesi hâlinde, o ana kadar sigortalıdan kesilen Esnaf Ahilik Sandığı primleri ile Devlet payı iade edilmeyecek.

İşsizlik sigortasında olduğu gibi sigorta primlerini diğer primlerle birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu kişilerden alacak ve Türkiye İş Kurumuna devredecek. Bunun dışındaki tüm işlem ve uygulamalar ise Türkiye İş Kurumu tarafından yürütülecek.

Sağlanacak Yardımlar

Esnaf Ahilik Sandığı sigortalılarına Türkiye İş Kurumu tarafından aşağıdaki yardımlar sağlanacak:

– Esnaf Ahilik Sandığı (işsizlik maaşı) ödeneği.

– Ödenek alınan süre boyunca genel sağlık sigortasından yararlanma.

– Yeni bir iş bulma.

– Aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar.

Ödenecek İşsizlik Maaşının Tutarı

Esnaf Ahilik Sandığı (işsizlik maaşı) ödeneğinin tutarı, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama kazancının yüzde 40’ı olacak. En yüksek Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği miktarı ise aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80’ini olacak. Ödenecek maaştan sadece damga vergisi kesilecek. Zaten 4/1-a (SSK) kapsamında çalışanlara da aynı miktar üzerinden aylık işsizlik maaşı ödeniyor. (Bkz. Aylık İşsizlik Maaşı (Ödeneği) Tutarları)

İşsizlik Maaşı Alma Şartları ve Süresi

Esnaf Ahilik Sandığı sigortalıları için sigortalılığının sona ermesinden yani sigorta çıkışı verilmesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olanlardan, sigorta çıkışının verildiği tarihten geriye doğru son üç yıl içinde;

– 600 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 180 gün yani 6 ay,

– 900 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 240 gün yani 8 ay,

– 1080 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 300 gün yani 10 ay,

süre ile işsizlik maaşı ödenecek.

İşsizlik maaşı başvuruları İŞKUR’a yapılacak ve başvurular en geç takip eden ayın sonuna kadar sonuçlandırılacak.

Esnaf Ahilik Sandığı sigortalılarından iflas istemiyle mahkemeye başvurulmuş olmak suretiyle veya iflasa tabi olmamakla birlikte işyerini kapatmak suretiyle sigortalılığı sona erenler, sigortalılığının sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a doğrudan veya elektronik ortamda (internet üzerinden) başvurarak yeni bir iş almaya hazır olduklarını kaydettirmeleri, yukarıda belirtilen prim ödeme koşullarını sağlamış olmaları ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ve bu prime ilişkin herhangi bir borcunun olmaması kaydıyla işsizlik maaşı almaya hak kazanacaklar. Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülecek.

Başvurusu kabul edilenlere işsizlik maaşı her ayın 5’inde ödenecek. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı isterse bu ödeme tarihini öne çekebilecek.

Prim Borcu Olan Sigortalılar

4/1-b (Bağ-Kur) sigortalılarına sağlanan diğer hizmetler için (emeklilik, sağlık yardımlarından yararlanma gibi) aranan borcun olmaması şartı işsizlik maaşı ödenmesi için de aranacak. Ancak sigortalılığının sona ermesinden önceki en fazla 90 günlük süreye ilişkin Esnaf Ahilik Sandığı prim borcu olan sigortalılar, yukarıda belirtilen diğer şartları sağlamaları ve bu döneme ilişkin Esnaf Ahilik Sandığı prim borçlarının alacakları işsizlik maaşından tahsil edilmesi kaydıyla Esnaf Ahilik Sandığı ödeneğinden faydalandırılacaklar. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendirilmiş veya ilgili diğer kanunlar uyarınca prim borçları yeniden yapılandırılmış Esnaf Ahilik Sandığı prim borcu olanlar ise tecil ve taksitlendirmeleri veya yapılandırmaları bozulmamış olması şartıyla Esnaf Ahilik Sandığı ödeneğinden faydalandırılacaklar.

İşsizlik Maaşının Kesilmesi ve Geri Alınması

4/1-a (SSK) kapsamında çalışanlara ödenen işsizlik maaşının kesilmesini düzenleyen 4447 sayılı Kanunun 52 nci maddesi hükümleri kıyas yoluyla 4/1-b (Bağ-Kur) sigortalıları için de uygulanacak. (Bkz. İşsizlik Ödeneği Hangi Hallerde Kesilir ?)

Ayrıca Esnaf Ahilik Sandığı sigortalılarından hileli iflas eden veya işyerini usul ve füruuna ya da muvazaalı olarak üçüncü şahıslara devredenlere yapılan ödemeler ile sigortalının kusurundan kaynaklandığı belirlenen fazla ödemeler yasal faizi ile geri alınacak. Ölen sigortalılara yapılmış fazla ve yersiz ödemeler ise geri tahsil edilmeyecek. (isvesosyalguvenlik.com)

Esman DİLLİ*

———-

* Başmüfettiş, Sosyal Güvenlik Kurumu