Anasayfa / Soru - Cevaplarla Sosyal Güvenlik / Uzun Vadeli Sigorta Kolları Soru ve Cevaplar / Emekli Aylıklarının Hesaplanmasında Hangi Parametreler Dikkate Alınmakta ve Aylıklar Nasıl Hesaplanmaktadır ?

Emekli Aylıklarının Hesaplanmasında Hangi Parametreler Dikkate Alınmakta ve Aylıklar Nasıl Hesaplanmaktadır ?

Sponsorlu Bağlantılar

CEVAP 82– Bilindiği üzere, emeklilik aylıklarının hesaplanmasında günümüz itibarıyla “1/1/2000 tarihi öncesi” – “1/1/2000 ila 1-15/10/2008 dönemi” – “1-15/10/2008 sonrası” olmak üzere 3 farklı dönem bulunmaktadır. Buna göre;

A) Çalışmaları “1/1/2000 tarihi öncesi-1/1/2000 ve 2008 yılı Ekim arasında-1/10/2008 sonrasında” olanlar (yani her 3 dönemde de çalışması bulunanlar):

a) 4/a (eski SSK’lı) sigortalıları

 – 1/1/2000 tarihi öncesindeki çalışmalar için emeklilik tarihinden öncesi 5 veya 10 yılın kazanç ortalamalarının normal ve üst gösterge tablolarında denk gelen gösterge rakamının memur maaş katsayısıyla çarpımına aylık bağlama oranın uygulanmasıyla aylık tespit edilmekte, tespit edilen bu miktar; bu dönemdeki prim ödeme gün sayısının toplam prim ödeme gün sayısına oranlanmasıyla kısmi aylık bulunmaktadır.

– 1/1/2000 ila 2008/Ekim arasındaki çalışmalar için, tüm kazançlar (emeklilik tarihindeki ve bir yıl önceki kazançlar hariç) güncelleme katsayısıyla güncellenerek toplamı alınmakta ve toplam prim ödeme gün sayısına bölünerek, günlük ortalama kazanç tespit edilip 360 ile çarpılıp ortalama yıllık kazanç bulunmakta ve de bu da 12’ya bölünüp ortalama kazanç bulunarak bu kazanca aylık bağlama oranı uygulanmaktadır. Aylık bağlama oranının uygulandığı miktar daha sonra bu dönemdeki prim ödeme gün sayısının toplam prim ödeme gün sayısına oranlanması sonucunda bu döneme ait ikinci kısmi aylık tespit edilmektedir.

– 2008/Ekim sonrası çalışmalar için ise, ödenen prime esas kazançlar her yıl bazında (emeklilik yılı ile bir önceki yıl hariç) güncelleme katsayısıyla güncellenip güncellenen miktarın prim ödeme gün sayısına bölünüp 30’la çarpılması soncu bulunan “aylık ortalama kazanç” ve çalışma süresine göre tespit edilen “aylık bağlama oranı” çarpımıyla hesaplanan aylık, bu dönemdeki prim ödeme gün sayısının toplam prim ödeme gün sayısına oranlanmasıyla üçüncü kısmi aylık bulunmaktadır.

Her üç dönem için hesaplanan kısmi aylıklardan, 1/1/2000 dönemi öncesine ait kısmi aylığın 2008/Ekim ayına kadar güncelleme katsayısıyla güncellenmesi sonucunda elde edilen miktar, 1/1/2000 ila 2008/Ekim arasındaki çalışmalar için kesaplanan kismi aylıkla birleştirilerek bu kez tahsis talep tarihine kadar güncelleme katsayısı ile güncellenir. Bu şekilde güncellenen 2008/Ekim ayından önceki çalışmalara ait kısmı aylığın 2008/Ekim sonrası çalışmalar için hesaplanan kısmi aylık ile toplamı kişiye bağlanacak aylık miktarını vermektedir.

Görüleceği üzere, her dönemdeki hesaplama yöntemleri farklı olmakla birlikte, her dönemdeki çalışamlar ait olduğu mevzuata göre hesaplanıp, daha sonra her dönemim çalışma süresi kadar toplam aylığa etki edecek bir hesaplama söz konusu olmaktadır. Yani müktesep haklar her dönem için korunmaya çalışılmıştır.

4/b (eski Bağ-Kur) sigortalıları

– 1/1/2000 tarihi öncesinde çalışması bulunanlar için basamak ve kazançlarına denk gelen “Basamak Karşılığı Gösterge Tablosu”ndaki rakamın aylık bağlama oranıyla çarpılması sonucunda bulunun miktara, bu dönemdeki çalışma süresinin toplam çalışma süresine oranlanmasıyla birinci kısmi aylık bulunmaktadır.

– 1/1/2000 ila 1/10/2008 döneminde çalışması bulunanlar için de, primi ödenen gelir basamaklarındaki bekleme süresi dikkate alınarak bulunan “Ağırlıklı Ortalama”ya aylık bağlama oranı uygulanmakta ve bulunun miktarın, bu dönemdeki çalışma süresinin toplam çalışma süresine oranlanmasıyla ikinci kısmi aylık bulunmaktadır.

– 2008/Ekim sonrası çalışmalar için ise, ödenen prim miktarları (kazançlar) her yıl bazında (emeklilik yılı ile bir önceki yıl hariç) güncelleme katsayısıyla güncellenip güncellenen miktarın prim ödeme gün sayısına bölünüp 30’la çarpılması soncu bulunan “aylık ortalama kazanç” ve çalışma süresine göre tespit edilen “aylık bağlama oranı” çarpımıyla hesaplanan aylık, bu dönemdeki prim ödeme gün sayısının toplam prim ödeme gün sayısına oranlanmasıyla ikinci kısmi aylık bulunmaktadır.

Her üç dönem için hesaplanan kısmi aylıklardan, 1/1/2000 dönemi öncesine ait kısmi aylık 1/1/2008 tarihine kadar güncelleme katsayısıyla güncellenmesi sonucunda elde edilen miktar, 1/1/2000 ila 1/1/2008 tarihleri arasındaki çalışmalar için kesaplanan kismi aylıkla birleştirilerek bu kez tahsis talep tarihine kadar güncelleme katsayısı ile güncellenir. Bu şekilde güncellenen 1/1/2008 tarihinden önceki çalışmalara ait kısmı aylığın bu tarihten sonraki çalışmalar için hesaplanan kısmi aylıklar toplamı kişiye bağlanacak aylık miktarını vermektedir.

Görüleceği üzere, her dönemdeki hesaplama yöntemleri farklı olmakla birlikte, her dönemdeki çalışamlar ait olduğu mevzuata göre hesaplanıp, daha sonra her dönemim çalışma süresi kadar toplam aylığa etki edecek bir hesaplama söz konusu olmaktadır. Yani müktesep haklar her dönem için korunmaya çalışılmıştır.

 4/c (eski Emekli Sandığı) sigortalıları

4/c sigortalıları için dönem farklılığı bulunmamakta olup, 15/10/2008 tarihinden önce göreve başlayanlar için emeklilik tarihindeki son emekliliğe esas unsurların toplamından oluşan miktara aylık bağlama oranının uygulanmasıyla aylık hesaplanmakta, 15/10/2008 tarihinden sonra işe gürenler için ise, ödenen prim miktarları (kazançlar) her yıl bazında (emeklilik yılı ile bir önceki yıl hariç) güncelleme katsayısıyla güncellenip güncellenen miktarın prim ödeme gün sayısına bölünüp 30’la çarpılması soncu bulunan “aylık ortalama kazanç” ve çalışma süresine göre tespit edilen “aylık bağlama oranı” çarpımıyla aylık bulunmaktadır.

Çalışmaları 1/1/2000-2008/Ekim arasında ve 2008/Ekim sonrasında olanlar:

a) 4/a (eski SSK’lı) sigortalıları

– 1/1/2000 ila 2008/Ekim arasındaki çalışmalar için, tüm kazançlar (emeklilik tarihindeki ve bir yıl önceki kazançlar hariç) güncelleme katsayısıyla güncellenerek toplamı alınmakta ve toplam prim ödeme gün sayısına bölünerek, günlük ortalama kazanç tespit edilip 360 ile çarpılıp ortalama yıllık kazanç bulunmakta ve de bu da 12’ya bölünüp ortalama kazanç bulunarak bu kazanca aylık bağlama oranı uygulanmaktadır. Aylık bağlama oranının uygulandığı miktar daha sonra bu dönemdeki prim ödeme gün sayısının toplam prim ödeme gün sayısına oranlanması sonucunda bu döneme ait ikinci kısmi aylık tespit edilmektedir.

– 2008/Ekim sonrası çalışmalar için ise, ödenen prime esas kazançlar  her yıl bazında (emeklilik yılı ile bir önceki yıl hariç) güncelleme katsayısıyla güncellenip güncellenen miktarın prim ödeme gün sayısına bölünüp 30’la çarpılması soncu bulunan “aylık ortalama kazanç” ve çalışma süresine göre tespit edilen “aylık bağlama oranı” çarpımıyla hesaplanan aylık, bu dönemdeki prim ödeme gün sayısının toplam prim ödeme gün sayısına oranlanmasıyla üçüncü kısmi aylık bulunmaktadır.

-Her iki dönem için hesaplanan kısmi aylıklardan, 1/1/2000 tarihinden öncesine ait kısmi aylığın 2008/Ekim ayına kadar ayrıca güncelleme katsayısıyla güncellenmesi sonucunda, her iki kısmi aylığın toplamı kişiye bağlanacak aylık miktarını vermektedir.

Görüleceği üzere, her dönemdeki hesaplama yöntemleri farklı olmakla birlikte, her dönemdeki çalışamlar ait olduğu mevzuata göre hesaplanıp, daha sonra her dönemim çalışma süresi kadar toplam aylığa etki edecek bir hesaplama söz konusu olmaktadır. Yani müktesep haklar her dönem için korunmaya çalışılmıştır.

b) 4/b (eski Bağ-Kur) sigortalıları

– 1/1/2000 ila 1/10/2008 döneminde çalışması bulunanlar için de, primi ödenen gelir basamaklarındaki bekleme süresi dikkate alınarak bulunan “Ağırlıklı Ortalama”ya aylık bağlama oranı uygulanmakta ve bulunun miktarın, bu dönemdeki çalışma süresinin toplam çalışma süresine oranlanmasıyla birinci kısmi aylık bulunmaktadır.

– 2008/Ekim sonrası çalışmalar için ise, ödenen prim miktarları (kazançlar) her yıl bazında (emeklilik yılı ile bir önceki yıl hariç) güncelleme katsayısıyla güncellenip güncellenen miktarın prim ödeme gün sayısına bölünüp 30’la çarpılması soncu bulunan “aylık ortalama kazanç” ve çalışma süresine göre tespit edilen “aylık bağlama oranı” çarpımıyla hesaplanan aylık, bu dönemdeki prim ödeme gün sayısının toplam prim ödeme gün sayısına oranlanmasıyla ikinci kısmi aylık bulunmaktadır.

Her iki dönem için hesaplanan kısmi aylıklardan, 1/10/2008 dönemi öncesine ait kısmi aylık 2008/Ekim ayına kadar ayrıca güncelleme katsayısıyla güncellenmesi sonucunda, her iki kısmi aylığın toplamı kişiye bağlanacak aylık miktarını vermektedir.

Görüleceği üzere, her dönemdeki hesaplama yöntemleri farklı olmakla birlikte, her dönemdeki çalışmalar ait olduğu mevzuata göre hesaplanıp, daha sonra her dönemim çalışma süresi kadar toplam aylığa etki edecek bir hesaplama söz konusu olmaktadır. Yani müktesep haklar her dönem için korunmaya çalışılmıştır.

c) 4/c (eski Emekli Sandığı) sigortalıları

4/c sigortalıları için dönem farklılığı bulunmamakta olup, 15/10/2008 tarihinden önce göreve başlayanlar için emeklilik tarihindeki son emekliliğe esas unsurların toplamından oluşan miktara aylık bağlama oranının uygulanmasıyla aylık hesaplanmakta, 15/10/2008 tarihinden sonra işe gürenler için ise, ödenen prim miktarları (kazançlar) her yıl bazında (emeklilik yılı ile bir önceki yıl hariç) güncelleme katsayısıyla güncellenip güncellenen miktarın prim ödeme gün sayısına bölünüp 30’la çarpılması soncu bulunan “aylık ortalama kazanç” ve çalışma süresine göre tespit edilen “aylık bağlama oranı” çarpımıyla aylık bulunmaktadır.

C) Çalışmaları sadece 2008/Ekim sonrası olanlar: Her üç statü için de, 2008/Ekim döneminden sonra ilk defa çalışmaya/göreve başlayanların aylıklarının hesaplanmasında, ödenen prim miktarları her yıl bazında (emeklilik yılı ile bir önceki yıl hariç) güncelleme katsayısıyla güncellenip güncellenen miktarın prim ödeme gün sayısına bölünüp 30’la çarpılması soncu bulunan “aylık ortalama kazanç” ve çalışma süresine göre tespit edilen “aylık bağlama oranı” çarpımıyla aylık hesaplanmaktadır.