Anasayfa / Bilgi / İşçi-İşveren Uyuşmazlıklarının Çözümünde Yeni Dönem Başlıyor

İşçi-İşveren Uyuşmazlıklarının Çözümünde Yeni Dönem Başlıyor

Sponsorlu Bağlantılar

Şimdiye kadarki mevzuat ve uygulamalara göre işçi – işveren arasındaki uyuşmazlıklarda genel olarak uygulanan iki çözüm yolu vardı. Çalışan açısından birincisi ilgili mercilere şikayet, ikincisi mahkemede dava açma.

Konuya Çalışanlar İhbar ve Şikayet Başvurularını Nereye Yapmalı başlıklı yazımızda ayrıntılı yer vermiştik. İşveren açısından ise tek yok dava açmaktı. Aslında 22 Haziran 2013 tarihinde üçüncü çözüm yolu olarak arabuluculuk uygulaması devreye girmişti, ancak pek başvurulan bir yol değildi. (Bkz. Şikayete – Mahkemeye Başvurmadan İşçi – İşveren Uyuşmazlıklarının Çözümü)

25 Ekim 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yeni İş Mahkemeleri Kanunu ile (7036 sayılı Kanun) işçi – işveren arasındaki uyuşmazlıkların çözüm yolları / aşamaları yeniden belirlenmiş, daha doğrusu bu konuda yeni bir dönem başlamış oldu.

Mevcut uygulamaya göre Sosyal Güvenlik Kurumunu ilgilendiren (sigortasız çalıştırılma, sigortanın eksik gün veya düşük ücretten yatması, iş kazası – meslek hastalığı gibi) konular dışında işveren / işyeri hakkında şikayette bulunacak olanlar, eğer hizmet akdi devam ediyorsa İş Teftiş ilgili Grup Başkanlığına, hizmet akdi sona ermişse Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüklerine şikayette bulunmaları, dava açacaklarsa da doğrudan İş Mahkemelerinde dava açmaları gerekiyordu.

Yeni Kanunla birlikte, yukarıda belirtilen Sosyal Güvenlik Kurumunu ilgilendiren konular dışındaki konularla ilgili olarak (ücret, fazla mesai, tazminat v.s. işçilik alacakları, izin, hizmet akdinin feshi, işe iade gibi) artık doğrudan İş Mahkemesinde dava açılamayacak, işçi veya işverenin önce aracıya başvurması gerekecek. (Bkz. İş Mahkemesine Gitmeden Önce Arabulucuya Başvurma Zorunluluğu Geliyor başlıklı haber) Arabuluculuk aşamasından sonra gerekiyorsa ve şartlar tutuyorsa İş Mahkemesinde dava açılabilecek. Ayrıca şikayette bulunmak isteyenler ise çalışmaya devam ediyorsa şu an olduğu gibi İş Teftiş ilgili Grup Başkanlığına şikayette bulunabilecek, eğer hizmet akdi sona ermişse artık Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüklerine şikayette bulunamayacak, doğrudan arabulucuya başvurması gerekecek. Aslında Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüklerine yapılan şikayetler sonucunda bu müdürlükler tarafından verilen kararlar işveren için bağlayıcı değildi, eğer işveren bu karara uymazsa şikayet sahibinin mahkemeye gitmesi gerekiyordu, ayrıca büyük şehirlerdeki müdürlüklerde de iş yoğunluğu fazla olduğundan, şikayetlere günler, hatta aylar sonra bakılabiliyordu. Dolayısıyla bu değişiklik çalışanlar için herhangi bir kayıp sayılmaz.

Sosyal Güvenlik Kurumuyla ilgili konularda ise aracıya başvurma şeklinde bir uygulama söz konusu olmayıp, hizmet tespit davaları hariç, Kuruma başvurmadan İş Mahkemesine gidilemeyecek. Ancak bu yeni bir uygulama değil. (Bkz. SGK’ya İtiraz Etmeden İş Mahkemesinde Dava Açılamayacak) Sigortasız çalıştırılma, eksik gün veya düşük ücret üzerinden sigortalı gösterilme gibi konularla ilgili hizmet tespit davaları ise doğrudan İş Mahkemesinde açılabilecek.

İşçi – işveren uyuşmazlıklarının arabulucu yoluyla çözümü konusuna Şikayete – Mahkemeye Başvurmadan İşçi – İşveren Uyuşmazlıklarının Çözümü başlıklı yazımızda yer vermiştik. Ancak zorunlu olmayıp, isteğe bağlı bir çözüm yolu idi. Yeni İş Mahkemeleri Kanunu ise bunu zorunlu hale getirmiş olup, yeni düzenlemeler çerçevesinde ayrı bir yazıda konuya yer verilecektir. (isvesosyalguvenlik.com)