facebook twitter in rss
 
2015 Yılında Uygulanacak Tutarlar / 2015 Pratik Bilgiler
TORBA YASA ÖZEL - 6552 Sayılı Torba Yasa Hakkındaki Tüm Haber - Bilgi ve Açıklamalar
Anasayfa / Dosyalar / SGK - Sigorta Mevzuatı Dosyalar / İstihdam Teşviki Uygulamaları – Teşviklerin Kapsamı ve Yararlanma Şartları

İstihdam Teşviki Uygulamaları – Teşviklerin Kapsamı ve Yararlanma Şartları

Sponsorlu Bağlantılar

1-5084 Sayılı Kanun Uyarınca 10 veya Daha Fazla İşçi Çalıştıran Vergi Mükellefi İşverenler/İşyerleri İçin İstihdam Teşviki:

Bu teşvik uygulamasının süresi 31/12/2012 tarihinde sona ermiştir.

2-18/29 Yaş Arası Erkek İle 18 Yaşından Büyük Kadın Çalıştıran İşverenler İçin İstihdam Teşviki:

Bu teşvik için en son 30/6/2010 tarihinde işe alınmış olan sigortalılar için başvuru kabul edilmiş olup, artık Kurumca yeni başvuru kabul edilmemektedir. Ancak, daha önce bu teşvikten yararlanma hakkı elde edilmiş olan sigortalılar için, beşinci yıl dolana kadar bu teşvik uygulanacaktır. Şu an uygulamada olan ve başvuru kabul edilen teşvik 4447 sayılı Kanunun Geçici 10 uncu maddesinde düzenlenen ve aşağıda ayrıntılı bilgileri yer alan teşvik uygulamasıdır.

5763 sayılı İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 20. maddesi ile 4447 sayılı Kanuna eklenen geçici 7 inci madde ile getirilmiştir. Buna göre;

18 yaşından büyük – 29 yaşından küçük erkekler ile yaş şartı aranmaksızın 18 yaşından büyük kadınlardan; 01/07/2008 tarihinden önceki altı aya veya 2008 yılı Aralık ve 2009 yılı Ocak aylarına ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dışında olması şartıyla, 01/07/2008 tarihinden önceki bir yıllık dönemde işyerine ait prim ve hizmet belgelerinde bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak 01/07/2008 tarihinden itibaren iki yıl içinde yani 01/07/2010 tarihine kadar (en son 30/06/2010 tarihinde) işe alınan ve fiilen çalıştırılanlar için; 506 sayılı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin;

• Birinci yıl için yüzde yüzü,

• İkinci yıl için yüzde sekseni,

• Üçüncü yıl için yüzde altmışı,

• Dördüncü yıl için yüzde kırkı,

• Beşinci yıl için yüzde yirmisi,

İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır.

İşveren hissesine ait primlerin İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın tamamını ödemiş olmaları şarttır. Aşağıdaki (f) bendi hükmü saklı kalmak kaydıyla bu teşvik, 506 sayılı Kanun kapsamında bulunanlarla aynı şartlarda olmak üzere 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır.

Bu madde hükümleri;

a-01/10/2003 tarihinden sonra özelleştirme kapsamında devir alınan işyerleri hariç olmak üzere, mevcut ve faaliyette bulunan işyerlerinin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi gibi hallerde yeni işe başlama olarak değerlendirilmez.

b-Mevcut bir işyerinin kapatılarak; değişik bir ad veya unvan ya da bir iş birimi olarak aynı faaliyette açılması veya çalışan sigortalıların bütün olarak devredilmesi halinde, bu işyerleri hakkında uygulanmaz.

c-Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi ek bir kapasite ve istihdam artışına neden olmayan, sadece teşviklerden yararlanmak amacıyla yapılan işlemler hakkında uygulanmaz.

d-506 sayılı Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işyerleri hakkında bir yıl süreyle uygulanmaz.

e-8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan hizmet ve yapım konulu işyerlerine yönelik işyerleri hakkında uygulanmaz.

f-Kamu idareleri işyerleri hakkında uygulanmaz.

g-506 sayılı Kanuna göre sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ile yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz.

İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.

Konuya ilişkin olarak 2008/73 – 2009/52 sayılı SGK genelgeleri yayınlanmıştır.

3-Sigorta Primleri İşveren Hissesinin Beş Puanlık Kısmının Hazinece Karşılanması Şeklindeki İstihdam Teşviki:

5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesine 5763 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile eklenen (ı) bendi uyarınca, 01/10/2008 tarihinden itibaren özel sektör işverenlerinin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanacak, dolayısıyla sigorta primlerinden beş puanlık indirim yapılmış olacaktır. Bu teşvik uygulaması özellikle diğer teşvik uygulamalarından yararlanamayan işverenler tarafından tercih edilmektedir. Ayrıca 6486 sayılı Kanunla yapılan değişiklik uyarınca Bakanlar Kurulu, sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksini dikkate almak suretiyle 10 ve üzerinde sigortalı çalıştıran işyerlerine uygulanmak üzere, Hazinece karşılanan söz konusu beş puana, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden altı puana kadar daha ilave puan ekleyebilecek. Bu değişiklikte uygulama süresi sona eren 5084 sayılı Kanun teşvikinin boşluğunu doldurmak üzere getirildi.

Aynı şekilde, 6486 sayılı Kanunun 5 maddesi ile söz konusu 81 inci maddeye eklenen (i) bendi ile  yurt dışına işçi götüren işverenlerin de bazı şartlarla bu beş puanlık teşvik uygulamasından yaralanmalarına imkan getirildi. Buna göre; Özel sektör işverenlerinin yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olarak yurt içinden götürülen sigortalılar için, bu maddenin (f) bendine göre prime esas kazanç üzerinden ödenecek primin işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanacak.

İşverenlerin bu uygulamadan yararlanabilmeleri için;

a-Çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri,

b-Sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri,

b-Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması,

gerekmektedir.

Ancak borcu olmakla beraber; Kuruma olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını 6183 sayılı Kanuna göre tecil ve taksitlendiren işverenler ile 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ve 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile diğer taksitlendirme ve yapılandırma Kanunlarına göre taksitlendiren ve yapılandıran işverenler bu tecil, taksitlendirme ve yapılandırmaları devam ettiği sürece bu teşvikten yararlandırılır.

• İşverenler;

a-Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklar çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak,

b-2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki alım ve yapım işleri ve 4734 sayılı Kanundan istisna olan alım ve yapım işleri ile uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri ile 4734 sayılı Kanundan istisna olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerlerinde çalıştırılan sigortalılarla ilgili olarak,

c-Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar bu teşvik hükümlerinden yararlanamazlar.

• Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.

• Bu teşvik unsuru ile diğer ilgili mevzuatla sağlanan sigorta prim desteklerinin (teşviklerinin) aynı dönem için birlikte uygulanması halinde, bu destek öncelikle uygulanır. Aynı dönem için ve mükerrer olarak bu teşvik unsurundan yararlanamaz. Bu durumda, işverenlerin tercihleri dikkate alınmak suretiyle uygulama, destek unsurlarından sadece biriyle sınırlı olarak yapılır.

• Yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği yani sigortasız işçi çalıştırdığı tespit edilen işverenler ile fiilen çalışmayan kişi veya kişileri sigortalı olarak bildirdiği yani sahte sigortalı bildirdiği tespit edilen işverenler bir yıl süreyle bu maddeyle sağlanan destek unsurlarından yararlanamaz. Bu madde kapsamındaki teşvikten yersiz olarak faydalanıldığının tespiti hâlinde, yararlanılan teşvik tutarı işverenden gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.

• İşverenler bu teşvikten ihale konusu işlerlerde de yararlanabileceklerdir, İhale konusu iş üstlenen ve aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içinde kanun numarası seçmeksizin, yani bu teşvikten yararlanmadan Kuruma vermiş olan işverenlerce, sonradan geriye yönelik ve düzeltme amaçlı olarak 5510 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle, yani bu teşvikten yararlanmak amacıyla aylık prim ve hizmet belgesi düzenlendiği durumlarda, söz konusu belgelerin işleme alınıp alınmayacağı hususunda durum ilgili idareye bildirilecek ve ihale konusu iş üstlenen işverenin beş puanlık prim indiriminden yararlandırılıp yararlandırılamayacağı hususunda, ilgili idareden alınacak cevaba göre işlem yapılacaktır.

Konuya ilişkin olarak 2008/93 – 2009/139 sayılı SGK genelgeleri yayınlanmıştır.

4-Özürlü İşçi Çalıştıran İşverenlere Yönelik İstihdam Teşviki:

Esasen bu konuda daha önceden beri teşvik uygulanmakta olup, buna göre belirlenen oranlar üzerinde özürlü çalıştıran işverenlerin çalıştırdıkları kontenjan fazlası işçiler ile zorunlu olmadıkları halde özürlü çalıştıran veya çalışma gücünün % 80’inden fazlasını kaybetmiş özürlüyü çalıştıran işverenlerin bu şekilde fazladan çalıştırdıkları işçilerin her biri için sigorta primi işveren hissesinin yarısını hazine karşılamakta idi.

Ancak daha sonra bu konuda 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi 5763 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile değiştirildi ve altıncı fıkrada bu konu düzenlendi. Bu yeni düzenlemeye göre;

• Özel sektör işverenlerince 4857 sayılı İş Kanununun 30 uncu maddesi kapsamında çalıştırılan 5510 sayılı Kanuna tabi özürlü sigortalılar ile,

• 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan özürlü sigortalıların,

Prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazine tarafından karşılanacaktır.

• Kontenjan fazlası özürlü çalıştıran,

• Yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin,

ise bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hissesin yüzde ellisi Hazinece karşılanacaktır (6518 sayılı Kanunla 19/2/2014 tarihinden geçerli olmak üzere yapılan değişiklik uyarınca işveren hissesin tamamı Hazinece karşılanacak).

İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için;

• İşverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri,

• Sigortalıların tamamına ait sigorta primi sigortalı hissesine isabet eden tutar ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın tamamını ödemiş olmaları,

şarttır.

İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.

Bu özürlü istihdam teşviki kapsamına, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli de girer.

Uygulama 01/07/2008 tarihinden itibaren geçerlidir.

Konuya ilişkin olarak 2008/77 sayılı SGK genelgesi yayınlanmıştır.

5-4447 Sayılı Kanunun 50 nci Maddesinin Beşinci Fıkrasında Düzenlenen İstihdam Teşviki:

18/8/2009 tarihli ve 27323 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5921 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu İle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesi ile, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 50 nci maddesinin mülga beşinci fıkrası yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre;

İşsizlik ödeneği almaya hak kazanmış olarak işten ayrılmış bir sigortalıyı, 1/10/2009 veya sonraki bir tarihte ve son altı aylık dönemde aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak işe alan işveren bu teşvikten yararlanabilecektir. Yani daha açıkçası söz konusu sigortalının;

• 1/10/2009 veya sonraki bir tarihte işe alınmış olması,

• İşe giriş tarihi itibariyle işsizlik ödeneği almaya hak kazanmış olması,

• İşe alındığı tarihten önceki aydan başlanarak, son altı aylık dönemde aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirilen ortalama sigortalı sayısına ilave olarak işe alınmış olması,

• İşsizlik ödeneği almaya hak kazanmadan önce son çalıştığı işyeri haricindeki bir işyerinde işe başlamış olması,

gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen şartların dördünün birlikte gerçekleşmiş olması gerekecektir.

Bu şekilde işe alınmış olan sigortalının prime esas kazanç alt sınırı üzerinden tahakkuk eden;

• Kısa vadeli sigorta kolları priminin 1 puanlık kısmı,

• Malullük yaşlılık ve ölüm sigortası priminin tamamı,

• Genel sağlık sigortası priminin tamamı,

Kalan işsizlik ödeneği süresince İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacaktır.

Söz konusu primlerin İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi, varsa prime esas alt kazanç sınırı ile prime esas kazanç arasındaki fark ve kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin prim tutarı farkı ile işsizlik sigortası primlerini Sosyal Güvenlik Kurumuna ödemiş olması şarttır.

Bu teşvik 5510 sayılı Kanun kapsamında bulunanlarla aynı şartlarda olmak üzere 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır.

Bu teşvikten diğer teşviklerle birlikte aynı dönem için ve mükerrer olarak yararlanılamaz. Bu durumda, işverenlerin tercihleri dikkate alınmak suretiyle uygulama, teşvik unsurlarından sadece biriyle sınırlı olarak yapılır.

İşçinin, işten ayrıldığı işyerinde tekrar işe başlaması halinde bu teşvik hükümlerinden yararlanılamaz.

Konuyla ilgili olarak 04/12/2009 tarih – 2009/149 Sayılı SGK Genelgesi yayınlanmıştır.

6-4447 Sayılı Kanunun Geçici 9 uncu Maddesinde Düzenlenen İstihdam Teşviki:

Bu teşvik uygulaması sona ermiş olup, artık yeni başvuru alınmamaktadır.

18/8/2009 tarihli ve 27323 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5921 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu İle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2 nci maddesi ile, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa geçici 9 uncu madde eklenmiş olup, 18/8/2009 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olan söz konusu geçici madde uyarınca;

2009 yılının Ekim ayına ait prim ve hizmet belgelerinde bildirilen sigortalı sayısına ilave olarak, 31/12/2010 tarihine kadar, işe alınma tarihinden önceki üç aylık dönem içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dışındaki kişilerden olmak kaydıyla işe alınan ve fiilen çalıştırılanlar için işveren bu teşvikten yararlanabilecektir. Daha açık bir anlatımla söz konusu sigortalının;

• 18/8/2009 ila 31/12/2009 tarihleri arasında işe alınmış olması,

• İşe giriş tarihinden önceki üç aylık dönemde Kurumumuza verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı olmaması,

• Fiilen işyerinde çalışıyor olması,

• 2009/Nisan ayına ilişkin olarak düzenlenmiş aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalı sayısına ilave olarak işe alınmış olması,

gerekmektedir.

Belirtilen şartları birlikte taşıyan sigortalının prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarı, altı ay boyunca İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacaktır. Bu madde kapsamında işe almaya ilişkin 31/12/2010 tarihini 30/6/2011 tarihine kadar, primlerin Fondan karşılanma süresini ise altı aya kadar daha uzatmaya, Bakanlar Kurulu yetkilidir. Burada belirtilen süreler 28/1/2010 tarihli ve 5951 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle uzatılmış olan sürelerdir. İşveren hissesine ait primlerin İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır.

Aşağıdaki (f) bendi hükmü saklı kalmak kaydıyla bu maddede düzenlenen teşvik, 5510 sayılı Kanun kapsamında bulunanlarla aynı şartlarda olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır.

İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.

Bu madde hükümleri;

a-1/10/2003 tarihinden sonra özelleştirme kapsamında devir alınan işyerleri hariç olmak üzere, mevcut ve faaliyette bulunan işyerlerinin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi gibi hallerde yeni işe başlama olarak değerlendirilmez.

b-Mevcut bir işyerinin kapatılarak; değişik bir ad veya unvan ya da bir iş birimi olarak aynı faaliyette açılması veya çalışan sigortalıların bütün olarak devredilmesi halinde, bu işyerleri hakkında uygulanmaz.

c-Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi ek bir kapasite ve istihdam artışına neden olmayan, sadece teşviklerden yararlanmak amacıyla yapılan işlemler hakkında uygulanmaz.

d-5510 sayılı Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işyerleri hakkında tespit yapıldığı aydan başlanmak suretiyle uygulanmaz.

e-4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve bu Kanundan istisna olan alımlar ile uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan hizmet alımları ve yapım işlerini yürüten işyerleri hakkında uygulanmaz.

f-21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerlerinde çalışmaya başlayanlar hakkında uygulanmaz.

g-5510 sayılı Kanuna göre sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ile yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz.

Konuyla ilgili olarak 2009/113 – 2009/133 sayılı SGK genelgeleri yayınlanmıştır.

7-4447 Sayılı Kanunun Geçici 10 uncu Maddesinde Düzenlenen İstihdam Teşviki:

Bu teşvik uygulaması 25/02/2011 tarihli ve 27857 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6111 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi ile getirilmiştir.

7.1-Yararlanma Şartları:

a-Sigortalı yönünden;

• 1/3/2011 ila 31/12/2015 tarihleri arasında işe alınmış olması,

• 18 yaşından büyük olması,

• İşe alındığı tarihten önceki altı aylık dönemde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmiş olan aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı olmaması,

• Fiilen çalışması,

b-İşyeri yönünden;

• Özel sektör işverenlerine ait olması,

• Sigortalının, ortalama sigortalı sayısına ilave olarak çalıştırılması,

• Yasal ödeme süresi geçmiş prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması,

• Aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi,

• Tahakkuk eden sigorta primlerinin yasal süresi içinde ödenmesi,

şartlarının birlikte gerçekleşmiş olması gerekmektedir.

Yukarıdaki genel şartların yanında sigortalının;

• Erkek olması halinde, işe giriş tarihi itibariyle 18 ila 29 yaş aralığında ya da 29 yaşından büyük olup olmadığı,

• İşe giriş tarihi itibariyle veya çalışmakta iken; mesleki yeterlilik belgesine sahip olup olmadığı, mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yüksek öğretimi bitirip bitirmediği, Türkiye İş Kurumunca düzenlenen iş gücü yetiştirme kursunu bitirmiş olup olmadığı, işe alındığı işyerinde mesleki yeterlik veya mesleki ve teknik öğretim ya da İŞKUR kurs belgesinde belirtilen mesleklerde ya da alanlarda çalıştırılıp çalıştırılmadığı,

• Türkiye İş Kurumuna kayıtlı işsiz olup olmadığı,

hususları destekten yararlanma süresini etkileyen şartlardır.

Dolayısıyla bu maddede belirtilen destek unsuru;

a-18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük erkekler ile 18 yaşından büyük kadınlardan;

1) Mesleki yeterlik belgesi sahipleri için kırksekiz ay süreyle,

2) Mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yüksek öğretimi veya Türkiye İş Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarını bitirenler için otuzaltı ay süreyle,

3) (1) ve (2) numaralı alt bentlerde sayılan belge ve niteliklere sahip olmayanlar için yirmidört ay süreyle,

b-29 yaşından büyük erkeklerden (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde sayılan belge ve niteliklere sahip olanlar için yirmidört ay süreyle,

c-(a) ve (b) bentleri kapsamına girenlerin Türkiye İş Kurumuna kayıtlı işsizler arasından işe alınmaları halinde ilave olarak altı ay süreyle,

d-5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmakta iken, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra mesleki yeterlik belgesi alanlar veya mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yüksek öğretimi bitirenler için oniki ay süreyle,

e-18 yaşından büyüklerden bu fıkranın (a), (b) ve (ç) bentlerine girmeyenlerin Türkiye İş Kurumuna kayıtlı işsizler arasından işe alınmaları halinde altı ay süreyle,

uygulanır.

Bu maddede sayılan belge ve nitelikler nedeniyle destek unsurundan yararlanabilmek için sigortalıların sahip oldukları mesleki yeterlik, mesleki ve teknik eğitim veren orta veya yüksek öğretim kurumları veya Türkiye İş Kurumunca düzenlenen işgücü yetiştirme kurslarına ilişkin belgelerde belirtilen meslek ya da alanlarda işe alınmaları ve/veya çalışıyor olmaları gerekir.

Bu maddeyle sağlanan destek unsurundan aynı sigortalı için bir kez yararlanılabilir. Sigortalı, destek süresini tamamlamadan işsiz kalması halinde, kalan süreden yeniden yararlanamaz. Ancak ikinci fıkranın (a) bendi kapsamına girenlerin, aynı bent kapsamında yeniden işe alınmaları ve (1) veya (2) numaralı alt bentlerde sayılan belge ve nitelikleri bu dönemde temin etmeleri halinde destekten yeniden yararlanabilirler. Bu durumda ilk yararlanma süresi, ikincisinden düşülür ve toplam yararlanma süresi en son yararlanılan destek için maddede öngörülen süreyi aşamaz.

İşveren hissesine ait primlerin Fondan karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak; 5510 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarını yasal süresi içinde ödemesi ve kapsama giren sigortalının işe alındığı işyerinden dolayı Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır. Sosyal Güvenlik Kurumuna olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendirilmiş veya ilgili diğer kanunlar uyarınca prim borçlarının yeniden yapılandırılmış ve taksitlendirilmiş olması, bu tecil, taksitlendirme ve yeniden yapılandırma devam ettiği sürece işverenlerin bu fıkra hükmünden yararlanmasına engel teşkil etmez.

Bu maddede düzenlenen teşvik, 5510 sayılı Kanun kapsamında bulunanlarla aynı şartlarda olmak üzere 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır.

Fondan karşılanan prim tutarları, gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.

Bakanlar Kurulu, bu maddenin uygulanma süresini 2015 yılından itibaren beş yıla kadar uzatmaya yetkilidir.

7.2-Teşvikten Yararlanamayacaklar:

Bu madde hükümleri; 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri ile 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan alım ve yapım işleri ile 4734 sayılı Kanundan istisna olan alım ve yapım işlerine ilişkin işyerleri, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz.

5510 sayılı Kanun gereğince yapılan kontrol ve denetimlerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işverenler bir yıl süreyle bu maddeyle sağlanan destek unsurlarından yararlanamaz.

7.3-Teşvikin Kapsamı:

Bu teşvik kapsamında 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde sayılan ve 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarı, işe alındıkları tarihten itibaren İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. Bu nedenle, kapsama giren sigortalılardan dolayı anılan maddede öngörülen destekten yararlanılması sırasında, bu sigortalıların kazançlarının prime esas kazanç alt sınırını aşıp aşmadığı üzerinde durulmayacaktır.

Öte yandan, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan, “Bu fıkra ve diğer ilgili mevzuatla sağlanan sigorta prim desteklerinin aynı dönem için birlikte uygulanması halinde, bu destek öncelikle uygulanır.” hükmüne istinaden, 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi kapsamına giren bir sigortalı için öncelikle 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen beş puanlık prim desteğinden, ardından 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten yararlanılacaktır. Ancak, 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen destekten yararlanılması sırasında, 5510 sayılı Kanunda öngörülen destekten yararlanılmış olan 5 puanlık kısım düşülerek, kalan işveren hissesi üzerinden tahakkuk eden primlerden dolayı yararlanılacaktır.

Konuyla ilgili ayrıntılı açıklama Sosyal Güvenlik Kurumunun 2011/45 Sayılı Genelge’sinde yer almaktadır.

8-Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Öngörülen İstihdam Teşviki:

İstihdam teşviki uygulamalarından biri de 16/07/2009 tarih – 27290 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı (2009/15199 sayılı karar) ile büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel uygulama kapsamında desteklenen yatırımlara yönelik olarak getirilen istihdam teşviki uygulamasıdır. Söz konusu teşvik uygulamasının ayrıntıları Hazine Müsteşarlığı tarafından çıkarılan ve 28/07/2009 tarih – 27302 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğde belirtilmiş, daha sonra da 21/10/2010 tarih – 27736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tebliğle söz konusu tebliğde değişiklik yapılmıştır. Ayrıca söz konusu Bakanlar Kurulu kararından daha sonra 18/8/2009 tarihli ve 27323 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5921 sayılı Kanunla 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa Ek 2 nci madde eklenmiştir. Dolayısıyla bu teşvik uygulaması da kanuni dayanağa bağlanmıştır.

Ancak daha sonra 15/06/2012 tarihli ve 28324 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6322 sayılı Kanunla yeni bir teşvik uygulaması getirilmiş, bu doğrultuda 5510 sayılı Kanunun söz konusu ek 2 nci maddesi değiştirilmiş, aynı Kanuna geçici 41 inci madde eklenmiş, buna bağlı olarak da 19/06/2012 tarihli ve 28328 sayılı Resmi Gazete’de de 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar (Bakanlar Kurulu Kararı) yayımlanmış, dolayısıyla yukarıda belirtilen 14/7/2009 tarihli ve 2009/15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar yürürlükten kaldırılmıştır. Daha sonra da 20/06/2012 tarihli ve 28329 sayılı Resmi Gazete’de Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ yayımlanmış, bu Tebliğle yukarıda belirtilen 19/06/2012 tarihli Tebliğ de yürürlükten kaldırılmıştır. Son olarak da Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 2012/30 sayılı Genelge yayımlanmıştır. Ayrıca 13/10/2012 tarihli ve 28440 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar ile 19/6/2012 tarihinden geçerli olmak üzere 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında değişiklik yapılmıştır.

Yatırımlara yönelik istihdam teşviki, yeni mevzuat doğrultusunda aşağıda belirtildiği şekilde uygulanacaktır. Ayrıca bu konuda daha ayrıntılı bilgi Yatırım Teşvik Uygulaması bölümünde, ilgili mevzuat ise Yatırım Teşvik Mevzuatı bölümünde yer almaktadır.

A-İşveren Hissesi Desteği:

A.1-Büyük ölçekli yatırımlar, stratejik yatırımlar ve bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen yatırımlardan, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesinde kayıtlı istihdamı aşmamak kaydıyla;

a) Komple yeni yatırımlarda, teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla sağlanan,

b) Diğer yatırım cinslerinde, yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen,

istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden karşılanacaktır.

Yani sigortalıya ödenen aylık ücret tutarına bakılmaksızın, sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı devlet tarafından karşılanacak, dolayısıyla asgari ücretten yüksek ücret alan işçilerin sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmını aşan tutar da işveren tarafından ödenecektir.

A.2-Büyük ölçekli yatırımlar ile bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen yatırımlarda söz konusu destek aşağıda belirtilen sürelerde uygulanacaktır.

Bölgeler

31/12/2014 tarihine kadar (bu tarih dahil) başlanılan yatırımlar

1/1/2015 tarihinden itibaren başlanılan yatırımlar

1

2 yıl

-

2

3 yıl

-

3

5 yıl

3 yıl

4

6 yıl

5 yıl

5

7 yıl

6 yıl

6

10 yıl

7 yıl

A.3-Stratejik yatırımlar için bu destek 6 ncı bölgede on yıl, diğer bölgelerde yedi yıl süreyle uygulanacaktır.

A.4-Yararlanılan sigorta primi işveren hissesi desteğinin tutarı, bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen yatırımlar ile büyük ölçekli yatırımlarda sabit yatırım tutarının aşağıda belirtilen oranlarını geçemeyecektir.

Bölgesel Teşvik Uygulamaları

Büyük Ölçekli Yatırımlar

Bölgeler

Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteğinin Sabit Yatırım Tutarına Oranı (%)

Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteğinin Sabit Yatırım Tutarına Oranı (%)

1

10

3

2

15

5

3

20

8

4

25

10

5

35

11

6

50

15

* 13/10/2012 tarihli ve 28440 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar” ile yukarıdaki tabloda yer alan 6. bölge, 19/6/2012 tarihinden geçerli olmak üzere tablodan çıkarılmış, böylece yapılan bu değişiklikle sigorta primi işveren hissesi desteğine ilişkin azami destek sınırı 6. bölge için kaldırılmıştır.

Stratejik yatırımlarda sigorta primi işveren hissesi desteğinin miktarı 1, 2, 3, 4 ve 5 inci bölgelerde sabit yatırım tutarının yüzde on beşini geçemeyecektir.

A.6-İşveren hissesine ait primlerin karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutar ile Bakanlıkça karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın yasal süresi içerisinde ödenmiş olması şartı aranacaktır. İşveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilecektir.

A.7-Genel teşvik uygulamaları kapsamında desteklenen, tersanelerin gemi inşa yatırımlarında tamamlama vizesi şartı aranmaksızın belge konusu geminin yapımında istihdam edilen işçiler için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlıkça karşılanabilecektir. Bu destek, gemi inşası devam etse dahi yatırıma başlama tarihinden itibaren en fazla on sekiz ay süreyle uygulanacaktır. Yat, yüzer tesis ve deniz araçları da bu kapsamda değerlendirilecektir.

A.8-Bu desteğin uygulanacağı teşvik belgesi kapsamındaki yatırıma ait tesiste, işverenin sosyal güvenlik işyeri sicil numarası altında ilgili mevzuatta belirlenen alt işverenler (taşeronlar) tarafından istihdam edilen işçi sayısı da dikkate alınabilecektir.

A.9- Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak aktarımlarla ilgili usul ve esaslar Ekonomi Bakanlığı tarafından belirlenecektir.

B-İşçi Hissesi Desteği:

Bu yeni teşvik uygulamasıyla ilgili Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde, 6 ncı bölgede; büyük ölçekli yatırımlar, stratejik yatırımlar ve bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında teşvik belgesine istinaden gerçekleştirilecek yatırımla sağlanan ilave istihdam için, tamamlama vizesi yapılan teşvik belgesinde kayıtlı istihdam sayısını aşmamak kaydıyla, işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi gereken sigorta primi işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı, tamamlama vizesinin yapılmasını müteakip on yıl süreyle işveren adına Ekonomi Bakanlığı bütçesinden karşılanabilecektir.

Bu destekten yararlanılabilmesi için, aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve Bakanlıkça karşılanmayan işçi hissesine ait tutarın (yani asgari ücretten yüksek ücret alan işçilerin sigorta primi işçi hissesine ait asgari ücrete tekabül eden kısmını aşan tutarın) yasal süresi içerisinde ödenmiş olması şartı aranacaktır. Bu destekten yararlanan yatırımcı tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Bakanlıktan Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı işverenden tahsil edilecektir.

Yukarıda 8. maddede yer alan hüküm sigorta primi desteği için de uygulanabilecektir. Yani bu desteğin uygulanacağı teşvik belgesi kapsamındaki yatırıma ait tesiste, işverenin sosyal güvenlik işyeri sicil numarası altında ilgili mevzuatta belirlenen alt işverenler (taşeronlar) tarafından istihdam edilen işçi sayısı da dikkate alınabilecektir.

9-5746 Sayılı Kanun Uyarınca Araştırma ve Geliştirme Merkezlerine Sağlanan İstihdam Teşviki:

12/3/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi üçüncü fıkrası uyarınca;

Kamu personeli hariç olmak üzere,

• Teknoloji merkezi işletmelerinde,

• Ar-Ge merkezlerinde,

• Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği projelerinde,

• Teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde,

Çalışan Ar-Ge ve destek personeli ile 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesi uyarınca ücreti gelir vergisinden istisna olan personelin; bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı, her bir çalışan için beş yıl süreyle Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanacaktır.

Öte yandan, bu teşvik kapsamına giren sigortalılara yapılan ücret dışındaki ödemeler ile kapsama giren sigortalıların Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri dışındaki çalışmaları nedeniyle hak ettikleri ücretleri buradaki teşvik kapsamı dışında kalmaktadır. Dolayısıyla 5746 sayılı Kanun kapsamına giren sigortalıların Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri kapsamındaki çalışmaları dolayısıyla hak ettikleri ücretlerinin 5746 sayılı Kanun numarası; bu sigortalılara yapılan ücret dışındaki ödemeler ile Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri dışındaki çalışmaları nedeniyle hak ettikleri ücretlerinin ise 5510 sayılı Kanun numarası seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesi ile Kuruma bildirilmesi halinde, bu maddede belirtilen teşvikin dışında kalan ücretler için 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde düzenlenen, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanması imkânından da işveren yararlanmış olacaktır.

Konuyla ilgili olarak 2008/85 – 2009/21 sayılı SGK genelgeleri yayınlanmıştır.

10-5225 sayılı Kanun Uyarınca Kültür Yatırımı ve Girişimleri İçin Sağlanan İstihdam Teşviki:

5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanununun 5 inci maddesi c bedi uyarınca;

Söz konusu Kanun uyarınca belgelendirilmiş kurumlar vergisi mükellefi yatırımcı veya girişimcilerin, ilgili idareye verecekleri aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirdikleri, münhasıran belgeli yatırım veya girişimde çalıştıracakları işçilerin, prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hissesinin, yatırım aşamasında üç yılı aşmamak şartıyla % 50’si, işletme aşamasında ise yedi yılı aşmamak şartıyla % 25’i, Hazinece karşılanacaktır.

Konuya ilişkin olarak 22/09/2010 tarih ve 2010/109 sayılı SGK Genelgesi yayımlanmıştır.

11-506 Sayılı Kanunun Geçici 20 inci Maddesi Kapsamındaki Sandıkların Yararlanabilecekleri Teşvikler:

506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personel istihdam eden sandıklar, bankaları, sigorta ve reasürans şirketlerini, oda, borsa ve birlikleri;

• 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin (ı) bendinde öngörülen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet tutarın Hazinece karşılanması teşvikinden,

• 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin altıncı fıkrasında öngörülen (özürlü işçi çalıştırmayla ilgili) sigorta primi işveren hissesi teşvikinden,

• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 7 nci maddesinde 18 yaşından büyük ve 29 yaşından küçük erkekler ile yaş şartı aranmaksızın 18 yaşından büyük kadın işçi çalıştıranlar için öngörülen sigorta primi işveren hissesi teşvikinden,

• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi işveren hissesi teşvikinden,

• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 10 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi işveren hissesi teşvikinden,

yararlanabileceklerdir.

Konuya ilişkin olarak 14/4/2009 tarih – 2009/61 sayılı SGK genelgesi yayımlanmıştır.

12-Aynı Anda Birden Fazla Teşvikten Yararlanma:

1/3/2011 tarihinden önce, diğer destek kanunlarında öngörülen sigorta prim desteğinden (istihdam teşvikinden) yararlanmakta olan işverenlerin destek kapsamına giren sigortalılarından dolayı aynı dönem için ve mükerrer olarak 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen beş puanlık prim desteğinden (işveren hissesindeki beş puanlık indirimden) yararlanmaları mümkün bulunmamakta; dolayısıyla, gerek diğer destek kanunları (teşvikler), gerekse beş puanlık prim desteği kapsamına giren sigortalılar için işverenler aynı anda sadece tercih ettikleri bir Kanunda öngörülen destekten yararlanabilmekte idiler. Bazı işverenler ise ayrı ayrı aylık prim ve hizmet belgesi düzenleyerek, sigortalıların bir kısmı için bir teşvikten, sigortalıların diğer bir kısmı için başka bir teşvikten (örneğin: sigortalıların bir kısmı için sigorta primleri işveren hissesinin beş puanlık kısmının hazinece karşılanması şeklindeki istihdam teşvikinden, diğer bir kısmı için başka bir teşvikten) yararlanma yoluna gitmekteydiler.

Ancak 25/02/2011 tarihli ve 27857 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6111 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanunda yapılan değişiklik sonucunda işverene aynı anda iki teşvikten yararlanma imkanı getirildi. Buna göre;

1/3/2011 tarihinden itibaren, gerek diğer bir prim desteği kapsamına, gerekse beş puanlık prim desteği kapsamına giren bir sigortalı için, ilgili kanunda mükerrer yararlanılamayacağı hususunda bir düzenleme bulunmayan hallerde, aynı dönemde aynı sigortalı için iki ayrı kanunda öngörülen prim desteğinden (teşvikten) yararlanılması mümkün hale getirilmiştir. Bu durumda, her iki destek kapsamına giren sigortalılardan dolayı işveren öncelikle beş puanlık prim desteğinden (teşvikten), ardından diğer kanunda öngörülen destekten (teşvikten) yararlanılabilecektir. Dolayısıyla yukarıdaki bölümlerde ayrıntılı olarak açıklanan teşvik ve desteklerden;

• 4447 sayılı Kanunun geçici 7 nci, geçici 9 uncu ve geçici 10 uncu maddesinde,

• 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin altıncı fıkrasında,

• 5510 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinde,

• 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanununun 5 inci maddesinde,

• 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında,

öngörülen sigorta prim desteğinden yararlanılması sırasında, öncelikle 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen beş puanlık prim desteğinden yararlanılacak, ardından belirtilen Kanunlarda öngörülen desteklerden, işveren hissesine isabet eden beş puanlık kısım düşüldükten sonra kalan işveren hissesi üzerinden ilgili kanunlarda öngörülen oranlar üzerinden yararlanılabilecektir.

Buna karşın,;

• 5084 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde,

• 4447 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin beşinci fıkrasında,

öngörülen desteklerden, 5084 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin (j) bendi ve 4447 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin beşinci fıkrasında; bu Kanunda (5084/md.4 ve 4447/md.50) düzenlenen destek unsurlarından diğer ilgili mevzuat uyarınca yararlanmakta olanların aynı dönem için ve mükerrer olarak anılan Kanunlarla sağlanan destek unsurlarından ayrıca yararlanamayacakları öngörüldüğünden, aynı sigortalıdan dolayı söz konusu maddelerde öngörülen destekler ile birlikte ayrıca 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen beş puanlık prim desteğinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.

13-Teşvikten Yararlanmaktayken Sigortasız İşçi Çalıştırıldığının Tespit Edilmesi Durumu:

5510 sayılı Kanun uyarınca yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çalıştırdığı sigortalıları Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmediği, yani sigortasız işçi çalıştırdığı tespit edilen işyeri işverenleri,

• 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen beş puanlık prim desteğinden, tutanak tarihini izleyen ay başından itibaren,

• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 7 nci maddesinde öngörülen destekten, tespitin yapıldığı aydan itibaren,

bir yıl süre ile,

• 4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde öngörülen destekten ise tespitin yapıldığı aydan itibaren,

yararlanamaz.

5510 sayılı Kanun uyarınca yapılan kontrol ve denetimler sonucunda;

• Alt işverenin çalıştırdığı sigortalıları Kuruma bildirmediğinin tespit edilmesi halinde, hem kayıt dışı sigortalı çalıştıran alt işveren hem de asıl işveren,

• Asıl işverenin çalıştırdığı sigortalıları Kuruma bildirilmediğinin tespit edilmesi halinde ise, yalnızca asıl işveren,

söz konusu desteklerden yukarıda yazılı süreler içinde yararlanamaz.

14-SGK’ya Borcu Olanların Teşvikten Yararlanmadaki Durumu:

5510 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesine, 5754 sayılı Kanunun 54 üncü maddesi ile eklenen altıncı fıkrası ve İşverenlere Verilen Devlet Yardımı, Teşvik ve Desteklerde Sosyal Güvenlik Kurumundan Alınacak Borcu Yoktur Belgesinin Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ uyarınca;

Yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası borcu bulunan işverenlerin;

• 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde,

• 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinde,

• 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında,

• 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında,

öngörülen indirim ve teşviklerden yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır.

Öte yandan İşverenlere Verilen Devlet Yardımı, Teşvik ve Desteklerde Sosyal Güvenlik Kurumundan Alınacak Borcu Yoktur Belgesinin Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğin 5 inci maddesinde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu gereğince 16 yaşından büyük işçiler için belirlenen aylık asgari ücretin brüt tutarına kadar olan borçların destek ve teşviklerin verilmesi sırasında dikkate alınmayacağı açıklanmıştır.

Dolayısıyla işverenlerin, kapsama giren Devlet yardımları ile teşvik ve desteklerden yararlanabilmeleri için; Türkiye genelinde yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının toplamının 16 yaşından büyükler için belirlenmiş olan brüt asgari ücretten fazla olmaması veya fazla olmakla birlikte söz konusu borçların 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden tecil ve taksitlendirilmiş ya da çeşitli Kanunlar gereğince yeniden yapılandırılmış olması, ayrıca yapılandırma veya taksitlendirme işlemlerinin devam ediyor (bozulma şartlarının oluşmamış) olması gerekmektedir.

Borçları tecil ve taksitlendirilmemiş ya da yapılandırılmamış olan işverenler ise devlet yardımı, teşvik ve desteklerden; muaccel prim ve idari para cezası borçları kesilip Kuruma aktarıldıktan sonra, varsa kalan kısmı üzerinden yararlandırılabilir.

Öte yandan, söz konusu yardım, teşvik ve desteklerden yararlanmaması gerektiği sonradan anlaşılanlardan, yapılan devlet yardımı teşvik ve destek ödemeleri ilgili mevzuat çerçevesinde müeyyideleri ile birlikte geri alınır.www.isvesosyalguvenlik.com