Anasayfa / Dosyalar / Genel İş Mevzuatı / Kıdem Tazminatı Uygulaması – Hak Kazanma Koşulları – Hesaplanması – Kapsama Giren Ödemeler
  • A A A
  • Kıdem Tazminatı Uygulaması – Hak Kazanma Koşulları – Hesaplanması – Kapsama Giren Ödemeler

    Sponsorlu Bağlantılar

    KONU İLE İLGİLİ ÖRNEK YARGI KARARLARI

    1-Genel Açıklamalar:

    Kıdem tazminatı ile ilgili düzenleme 25.08.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinde yer almaktadır. Söz konusu madde 1475 sayılı İş Kanununun yürürlükte kalan tek maddesidir.

    Kıdem tazminatı, çalışma ilişkisinin maddede belirtilen hallerden birine bağlı olarak sona ermesi halinde; işçinin işe başladığı tarihten işten ayrıldığı tarihe kadar geçen her tam yıl için işverence kendisine ödenmesi gereken 30 günlük ücret tutarındaki tazminattır. Belirtilen 30 günlük süre hizmet akitleri veya toplu iş sözleşmeleri ile işçi lehine değiştirilebilir. Ancak, toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleriyle belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna (Başbakanlık Müsteşarına) 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez. Dönemler İtibariyle Kıdem Tazminatı Tavanı Pratik Bilgiler bölümünde yer almaktadır. 5953 sayılı Kanuna tabi olarak basın mesleğinde çalışanlar için ise herhangi bir tavan sınırlaması bulunmamaktadır. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. Ödeme işçinin en son aldığı brüt ücret üzerinden yapılır, sadece Damga Vergisi kesilir.

    İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya aralıklarla yeniden yapılmış olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler göz önüne alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali ya da herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. 12.07.1975 tarihinden itibaren işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır. 12.07.1975 tarihinden evvel işyeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el değiştirmişse ve devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem tazminatlarından yeni işveren sorumludur.

    T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.

    Kıdem tazminatından doğan sorumluluğu işveren şahıslara veya sigorta şirketlerine sigorta ettiremez. İşverenin sorumluluğu altında ve sadece yaşlılık, emeklilik, malullük, ölüm ve toptan ödeme hallerine mahsus olmak kaydıyla Devlet veya kanunla kurulu kurumlarda veya % 50 hisseden fazlası Devlete ait bir bankada veya bir kurumda işveren tarafından kıdem tazminatı ile ilgili bir fon tesis edilir.

    2-Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Koşulları:

    a-Hizmet akdinin işçi tarafından;

    2.a.1-4857 sayılı İş Kanununun 24 üncü maddesinde belirtilen ve işçiye hizmet akdini derhal fesih hakkı veren sebeplerden dolayı,

    2.a.2-Muvazzaf askerlik hizmetinden dolayı,

    Sponsorlu Bağlantılar

    2.a.3-Bağlı bulunduğu kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla,

    2.a.4-506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılması nedeniyle,

    2.a.5-Kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile,

    feshedilmiş olması

    b-Hizmet akdinin işveren tarafından 4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinde belirtilen ve işverene hizmet akdini derhal fesih hakkı veren ve II numaralı bentte belirtilen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri dışındaki sebeplerden dolayı feshedilmiş olması.

    c-Hizmet akdinin işçinin ölümü sebebiyle son bulması. Tazminat işçinin kanuni mirasçılarına ödenir.

    İşçinin bağlı bulunduğu kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla hizmet akdini sona erdirmesi halinde, kıdem tazminatı hakkından faydalanabilmesi için aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemesi şarttır. İşçinin ölümü halinde bu şart aranmaz.

    Eğer hizmet akdi yukarıda belirtilen haller dışında, işçinin kendi isteği ile sona erdirilmiş veya ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller nedeniyle işveren tarafından sona erdirilmişse, işçinin kıdem tazminatı hakkı doğmaz.

    9 comments

    1. Sedat Laçin Görmez

      emekliğiğimi 22 mayısta dolduruyorum, buna göre 7. ayda taban ücreti artacağından tazminatta artmaktadır ama buna karşılık olarakda 6. ayda emekli olununca 7. aydaki maaşa gelen zamdan faydalanıyorsun bunlardan 6. aymı yoksa 7. aydamı emekli olmak dah avantajlı birde 6. ayın sonunda emeklilik dilekçesi verilince ve 7. ayın 14′ünde ayrılınca 7. aydaki zamdan faydalanılıyormu vereceğiniz cevap için şimdiden teşekkür ederim.

    2. FiDAN TÜKENMEZ

      Emeklilik hakkını kazanmış bulunuyorum, ancak aynı grup şirketleri arasında yıllar önce 2 kere giriş / çıkış yapıldığı için 1994 senesinde tarafıma ödenen düşük tazminat bugün itibariyle yasal faiz oranıyla birlikte hesaplanıyor ve tarafıma ödenecek 25 senelik tazminatımda ciddi bir kesinti oluyor. Bu uygulama yasalmıdır? itiraz etme hakkım vamıdır? yargıtay 9. hukuk dairesi 1981/504 sayılı kararda aynı şirket içerisinde giriş çıkış yapılmasına ve tazmşnat ödemesine bakılmaksızın emeklilikde ilk giriş tarihi baz alınır ve kıdem ilk giriş tarihi üzerinden hesaplanarak ödenir diye değişiklik yapılmıştı, geçerlimidir? cevabınız için teşekkürler.

    3. Şirketler aynı grup içerisinde olsa da isimleri farklıysa her biri ayrı tüzel kişilik dolayısıyla ayrı işveren olarak değerlendirilebilir. Ancak yine de isterseniz İşkur’a şikayette bulunabilirsiniz.

    4. Ayşin Hantürk

      5 yıldır çalışanımız olan bayan 1 ay önce evlendi ve balayından döndükten 1 hafta sonra “özel sektör değil devlette çalışmak istediği” için istifa etti ama istifa dilekçesine “evlilik nedeniyle ayrılıyoum” diye yazdı. Bizim kendisie yaklaşık 15000 tl tazminat ödememizi sağlamak istiyor. Bu tazminat hiç ödenmeyebilir mi ? Ya da yeniden çalışmaya başladığını belgelersek geri alabilir miyiz? Cevabınıza çok teşekkürler

    5. 1475 sayılı İş Kanunun kıdem tazminatı ile ilgili 14 üncü maddesinde (http://www.isvesosyalguvenlik.com/1475-sayili-is-kanunu-14-madde/), kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile hizmet akdini sona erdirmesi yani işten ayrılması halinde kendisine kıdem tazminatı ödeneceği belirtilmektedir. Ancak tazminatı alıp ayrıldıktan sonra başka bir işyerinde veya kamuda tekrar çalışmaya başlaması halinde ödenen tazminatın geri alınabileceğine dair bir mevzuat hükmü yok. Bu konuda yargı kararı var mıdır bilmiyorum. Bu şekilde tazminat alıp işten ayrılan kişinin bir başka yerde tekrar çalışmaya başlaması halinde ödenen tazminatın eski işveren tarafından geri alınabileceğine dair yargı kararı, 15 yıl – 3600 günü doldurduktan sonra işten ayrılıp tazminat alanlarla ilgili.

    6. slm üstadım ben 10 yıldır devlet dairesinde işçi olarak çalışıyorum ev alacagımdan dolayı kıdem tazminatımı alıp işe başlaya bilirmiyim sanırım böyle bir yasa söz konusuydu noldu söylenti var failiyet yok bilginiz varmı kısaca açık bir şekilde yazarsanız sevinirim

    7. Yazıda, işten ayrılan işçinin hangi hallerde kıdem tazminatına hak kazanacağı belirtilmiştir. En az bir yıllık çalışma süresi ve yazıda belirtilen haklı sebeplerden biri olmaksızın işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. Bunun istisnası ise askerlik ve emeklilik nedeniyle işten ayrılmaktır. Normalde emekliliğe hak kazanmamış olmakla birlikte, 15 yıl – 3600 gün çalışması olanlar işten ayrılarak kıdem tazminatı alabilmektedir. Ancak bu şekilde işten ayrılıp kıdem tazminatı alan kişinin başka bir yerde tekrar çalışmaya başlaması halinde, kıdem tazminatı ödemiş olan işverenin bunu geri alma hakkı doğmaktadır. Bu konuda Yargıtay kararı dahi vardır.

    8. Merhaba,

      Yanımda 6 yıldır hizmet veren çalışanım. Evlilik dolayısıyla yurtdışına çıkmaktadır ve bu nedenle kendi arzusu ile işten ayrılacaktır. Kendisi 15 yıl ve 3600 prim günü doldurduğundan, Kıdem tazminatı işveren olarak verme zorunluluğum varmıdır? Emeklilik yaşını doldurmamış ancak emeklilik yıl ve gün sayısını doldurmuştur.

      Kendisi kıdem tazminatını benden talep etmektedir.

    9. Sorularınız için lütfen FORUM bölümünü kullanınız.

    Scroll To Top