SOSYAL
SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK
SİGORTASI KANUNU
Kanun
Numarası :
5510
Kabul
Tarihi : 31/5/2006
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 16/6/2006 Sayı : 26200
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 45
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
MADDE 1- Bu Kanunun amacı, sosyal
sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak;
bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan
yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal
sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usûl ve esasları
düzenlemektir.
MADDE 2- Bu Kanun; sosyal sigortalar ile
genel sağlık sigortasından yararlanacak kişileri, işverenleri, sağlık hizmeti
sunucularını, bu Kanunun uygulanması bakımından gerçek kişiler ile her türlü
kamu ve özel hukuk tüzel kişilerini ve tüzel kişiliği olmayan diğer kurum ve
kuruluşları kapsar.
MADDE 3- Bu Kanunun uygulanmasında;
1) Bakanlık: Çalışma
ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
2) Kurum: Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığını,
3) Sosyal
sigortalar: Kısa ve uzun vadeli sigorta kollarını,
4) Kısa vadeli
sigorta kolları: İş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortası kollarını,
5) Uzun vadeli
sigorta kolları: Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası kollarını,
6) Sigortalı: Kısa
ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya
kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi,
7) (Değişik: 17/4/2008-5754/1
md.) Hak sahibi: Sigortalının veya sürekli iş
göremezlik geliri ile malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta
olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme
yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasını,
8) Genel sağlık
sigortası: Kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile
karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortayı,
9) Genel sağlık
sigortalısı: Bu Kanunun 60 ıncı maddesinde sayılan kişileri,
10) (Değişik:
17/4/2008-5754/1 md.) Bakmakla yükümlü olduğu
kişi: Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) ve (2)
numaralı alt bentlerinin dışında kalan genel sağlık sigortalısının, sigortalı
sayılmayan veya isteğe bağlı sigortalı olmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle
gelir veya aylık bağlanmamış olan;
a)
Eşini,
b) 18
yaşını, lise ve dengi öğrenim veya 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî
Eğitim Kanununda belirtilen aday çıraklık ve çıraklık eğitimi ile işletmelerde
meslekî eğitim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim görmesi halinde 25
yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları ile yaşına bakılmaksızın bu Kanuna
göre malûl olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklarını,
c)
Geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı Kurumca belirlenen kriterlere göre
tespit edilen ana ve babasını,
11) Hizmet akdi:
22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanununda tanımlanan hizmet akdini ve
iş mevzuatında tanımlanan iş sözleşmesini veya hizmet akdini,
12) Ücret: 4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara
saatlik, günlük, haftalık, aylık veya yıllık olarak para ile ödenen ve
süreklilik niteliği taşıyan brüt tutarı,
13) Asgarî ücret:
22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu gereğince 16 yaşından büyük işçiler
için belirlenen bir aylık brüt ücreti,
14) (Değişik:
17/4/2008-5754/1 md.) Ay: Ücretleri; her ayın
15'inde ödenen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri
kapsamındaki sigortalılar için, ayın 15'inden ertesi ayın 15'ine kadar geçen,
diğer sigortalılar için ise ayın 1'i ilâ sonu arasında geçen ve otuz gün olarak
değerlendirilen süreyi,
15) (Değişik:
17/4/2008-5754/1 md.) Yıl: Ücretleri; her ayın
15'inde ödenen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri
kapsamındaki sigortalılar için, 15 Ocak tarihinden ertesi yılın 15 Ocak
tarihine kadar geçen, diğer sigortalılar için ise 1 Ocak ilâ 31 Aralık
tarihleri arasında geçen ve 360 gün olarak değerlendirilen süreyi,
16) Gelir: İş kazası
veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak
sahiplerine, yapılan sürekli ödemeyi,
17) (Değişik:
17/4/2008-5754/1 md.) Aylık: Malûllük, yaşlılık
ve ölüm sigortaları ile vazife malûllüğü halinde yapılan sürekli ödemeyi,
18) Ödeme dönemi: Bu
Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların, ödeme tarihinden takip eden ödeme
tarihine kadar geçen süreyi,
19) Tarımsal
faaliyet: Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının
mülkünde veya kamuya mahsus mahallerde; ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme
ve ıslah yoluyla yahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle
bitki, orman, hayvan ve su ürünleri elde edilmesini ve/veya bu ürünlerin
yetiştiricileri tarafından; muhafazasını, taşınmasını veya pazarlanmasını,
20) (Değişik:
17/4/2008-5754/1 md.) Kurum Sağlık Kurulu:
Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca
düzenlenecek raporlardaki teşhis ve bu teşhise dayanak teşkil eden belgeleri
incelemek suretiyle, çalışma gücü kaybı ve meslekte kazanma gücü kaybı
oranlarını, erken yaşlanma halini, vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte
kazanma gücü kaybını ve malûllük derecelerini belirlemeye yetkili hekimlerden
ve/veya diş hekimlerinden oluşan kurulları,
21) (Değişik:
17/4/2008-5754/1 md.) Kamu idareleri: 10/12/2003
tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen kamu idareleri ve kamu
iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı idare, ortaklık, müessese ve
işletmeleri ve yukarıda belirtilenlerin ödenmiş sermayesinin % 50’sinden
fazlasına sahip oldukları ortaklık ve işletmelerden Türk Ticaret Kanununa tabi
olmayanlarla özel kanunlarına göre personel çalıştıran diğer kamu kurumlarını,
22) Sağlık hizmeti:
Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere 63 üncü madde
gereği finansmanı sağlanacak tıbbî ürün ve hizmetleri,
23) Kişiye yönelik
koruyucu sağlık hizmeti: Kişilerin hastalıktan korunması veya sağlıklı olma
halinin sürdürülmesi amacıyla, kişiye yönelik olarak finansmanı sağlanacak
sağlık hizmetlerini,
24) Aile hekimi:
Sağlık Bakanlığı tarafından aile hekimi olarak yetkilendirilen ve Kurum ile
sözleşme yapmış hekimleri,
25) Sağlık hizmeti
sunucusu: Sağlık hizmetini sunan ve/veya üreten; gerçek kişiler ile kamu ve
özel hukuk tüzel kişilerini ve bunların tüzel kişiliği olmayan şubelerini,
26) Katılım payı:
Sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için, genel sağlık sigortalısı veya
bakmakla yükümlü olduğu kişiler tarafından ödenecek tutarı,
27) Sığınmacı ve
Vatansız: İçişleri Bakanlığı tarafından sığınmacı veya vatansız olarak kabul
edilen kişileri,
28) Peşin sermaye
değeri: Kurumca, bu Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen giderlerin yaş,
kesilme ihtimali ve Kurumca belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak
hesaplanan tutarı,
29) (Değişik:
17/4/2008-5754/1 md.) Güncelleme katsayısı: Her
yılın Aralık ayına göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son
temel yıllı tüketici fiyatları genel indeksindeki değişim oranının % 100’ü ile
sabit fiyatlarla gayri safi yurtiçi hasıla gelişme hızının % 30’unun toplamına
(1) tam sayısının ilâve edilmesi sonucunda bulunan değeri,
30) (Ek: 17/4/2008-5754/1 md.) Vazife malûllüğü: Bu
Kanunun 47 nci maddesinde tarif edilen vazife ve/veya harp malûllüğü hallerini,
31) (Ek: 17/4/2008-5754/1 md.) Uluslararası sosyal
güvenlik sözleşmeleri: Ülkemizin taraf olduğu sosyal güvenlik
sözleşmelerini,”
(Ek fıkra:
17/4/2008-5754/1 md.) Bu maddenin (29) numaralı bendinde belirtilen güncelleme
katsayısının hesabında, en son temel yıllı tüketici fiyatları genel
indeksindeki değişim oranı veya sabit fiyatlarla gayri safi yurtiçi hasıla
gelişme hızının eksi olduğu yıllarda eksi değerler sıfır olarak alınır.
ifade eder.
İKİNCİ
KISIM
Sosyal
Sigorta Hükümleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Sigortalılara İlişkin Hükümler
MADDE 4- (Değişik: 17/4/2008-5754/2
md.)
Bu
Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından;
a)
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar,
b) Köy ve
mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına
bağımsız çalışanlardan ise;
1)
Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde
gelir vergisi mükellefi olanlar,
2) Gelir
vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar,
3)
Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara
bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma
iştiraklerinin ise tüm ortakları,
4)
Tarımsal faaliyette bulunanlar,
c) Kamu
idarelerinde;
1) Bu
maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve
pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına
girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar,
2) Bu
maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan,
sözleşmeli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi
sigortalı olması öngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
86 ncı maddesi uyarınca açıktan vekil atananlar,
sigortalı
sayılırlar.
Birinci
fıkranın (a) bendi gereği sigortalı sayılanlara ilişkin hükümler;
a) İşçi
sendikaları ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlıkları ve
yönetim kurullarına seçilenler,
b) Bir
veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan; film, tiyatro, sahne,
gösteri, ses ve saz sanatçıları ile müzik, resim, heykel, dekoratif ve benzeri
diğer uğraşları içine alan bütün güzel sanat kollarında çalışanlar ile
düşünürler ve yazarlar,
c)
Mütekabiliyet esasına dayalı olarak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi
yapılmış ülke uyruğunda olanlar hariç olmak üzere, yabancı uyruklu kişilerden
hizmet akdi ile çalışanlar,
d)
2/7/1941 tarihli ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanuna
göre çalıştırılanlar,
e) 24/4/1930
tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanununda belirtilen umumî kadınlar,
f) Milli
Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen kurslarda usta öğretici olarak
çalıştırılanlar, kamu idarelerinde ders ücreti karşılığı görev verilenler ile
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) bendi kapsamında
çalıştırılanlar,
hakkında
da uygulanır.
Birinci
fıkranın (b) bendi gereği sigortalı sayılanlara ilişkin hükümler; 10/7/1953
tarihli ve 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler
hakkında da uygulanır.
Birinci
fıkranın (c) bendi gereği sigortalı sayılanlara ilişkin hükümler;
a)
Kuruluş ve personel kanunları veya diğer kanunlar gereğince seçimle veya atama
yoluyla kamu idarelerinde göreve gelenlerden; bu görevleri sebebiyle
kendilerine ilgili kanunlarında Devlet memurları gibi emeklilik hakkı tanınmış
olanlardan hizmet akdi ile çalışmayanlar,
b)
Başbakan, bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, belediye başkanları,
il encümeninin seçimle gelen üyeleri,
c)
Birinci fıkranın (c) bendi kapsamında iken, bu kapsamdaki kişilerin kurduğu
sendikalar ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlıkları ve
yönetim kurullarına seçilenlerden aylıksız izne ayrılanlar,
d) Harp
okulları ile fakülte ve yüksek okullarda, Türk Silâhlı Kuvvetleri hesabına
okuyan veya kendi hesabına okumakta iken askerî öğrenci olanlar ile astsubay
meslek yüksek okulları ve astsubay naspedilmek üzere temel askerlik eğitimine
tâbi tutulan adaylar,
e) Polis
Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda, Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına
okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına
okumaya devam eden öğrenciler,
hakkında
da uygulanır.
Dördüncü
fıkranın (d) ve (e) bentlerinde belirtilen okulları tamamlamadan ayrılanlar ile
bu okulları tamamlamalarına rağmen görevlerine başlamadan ayrılanların, bu
okullarda geçen eğitim süreleri sigortalılıklarından sayılmaz.
Bu
Kanunun kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin hükümleri bu maddenin birinci
fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara bu kapsamda oldukları
sürece uygulanmaz.
Bu
maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurum tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Bazı sigorta
kollarının uygulanacağı sigortalılar
MADDE 5- Kısa ve uzun vadeli sigorta
kolları bakımından aşağıda sayılan kişiler hakkında uygulanacak sigorta kolları
şunlardır:
a) Hizmet akdi ile
çalışmamakla birlikte, ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde
oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve
tutuklular hakkında, iş kazası ve meslek hastalığı ile analık sigortası
uygulanır ve bunlar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında
sigortalı sayılırlar.
b) (Değişik:
17/4/2008-5754/3 md.) 5/6/1986 tarihli ve 3308
sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde
meslekî eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile
hastalık sigortası; meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri
sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler hakkında ise iş kazası ve
meslek hastalığı sigortası uygulanır ve bu bentte sayılanlar, 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar.
c) (Değişik:
17/4/2008-5754/3 md.) Harp malûlleri ile
12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre vazife
malûllüğü aylığı bağlanmış malûllerden, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a)
ve (b) bentleri kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanların aylıkları
kesilmez. 3713 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış malûller ile aynı Kanun
kapsamına giren olaylar sebebiyle vazife malûllüğü aylığı alan er ve
erbaşların, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı
olmaları halinde de aylıkları kesilmez. Aylıkları kesilmeksizin 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışanlar hakkında uzun vadeli sigorta
kolları, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında
çalışanlar hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri
uygulanır. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulananların
uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmayı istemeleri halinde, bu isteklerini
Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden ay başından itibaren, haklarında uzun
vadeli sigorta kolları da uygulanır. Bu fıkra kapsamına girenlerden ayrıca
genel sağlık sigortası primi alınmaz.
d) (Mülga:
17/4/2008-5754/3 md.)
e) Türkiye İş Kurumu
tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine
katılan kursiyerler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında
sigortalı sayılırlar ve bunlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası
hükümleri uygulanır.
f) (Mülga:
17/4/2008-5754/3 md.)
g) (Ek: 17/4/2008-5754/3 md.) Ülkemiz ile sosyal
güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki
işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır ve bunlar hakkında
kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır. Bu
sigortalıların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istemeleri halinde, 50
nci maddenin ikinci fıkrasındaki Türkiye’de yasal olarak ikamet etme şartı ile
aynı fıkranın (a) bendinde belirtilen şartlar aranmaksızın haklarında isteğe
bağlı sigorta hükümleri uygulanır. Bu kapsamda, isteğe bağlı sigorta
hükümlerinden yararlananlardan ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz.
MADDE 6- Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli
sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında;
a) İşverenin
işyerinde ücretsiz çalışan eşi,
b) Aynı konutta
birlikte yaşayan ve üçüncü derece dahil bu dereceye kadar hısımlar arasında ve
aralarına dışardan başka kimse katılmaksızın, yaşadıkları konut içinde yapılan
işlerde çalışanlar,
c) (Değişik:
17/4/2008-5754/4 md.) Ev hizmetlerinde çalışanlar
(ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç),
d)
Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay okulu
öğrencileri,
e) Yabancı bir ülkede
kurulu herhangi bir kuruluş tarafından ve o kuruluş adına ve hesabına
Türkiye'ye bir iş için gönderilen ve yabancı ülkede sosyal sigortaya tâbi
olduğunu belgeleyen kişiler ile Türkiye'de kendi adına ve hesabına bağımsız
çalışanlardan, yurt dışında ikamet eden ve o ülke sosyal güvenlik mevzuatına
tâbi olanlar,
f) Resmî meslek ve
sanat okulları ile yetkili resmî makamların izniyle kurulan meslek veya sanat
okullarında ve yüksek okullarda fiilen normal eğitim süreleri içinde yapılan,
tatbikî mahiyetteki yapım ve üretim işlerinde çalışan öğrenciler,
g) Sağlık hizmet
sunucuları tarafından işe alıştırılmakta olan veya rehabilite edilen, hasta
veya malûller,
h) (Değişik:
17/4/2008-5754/4 md.) 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (b) ve (c) bentleri gereği sigortalı sayılması gerekenlerden 18
yaşını doldurmamış olanlar,
ı) Kamu idareleri
hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz
işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;
tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu
faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık
ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının
otuz katından az olduğunu belgeleyenler,
j) (Mülga: 17/4/2008-5754/4
md.)
k) (Değişik:
17/4/2008-5754/4 md.) Kendi adına ve hesabına
bağımsız çalışanlardan gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline
kayıtlı olanlardan, aylık faaliyet gelirlerinden bu faaliyetine ilişkin
masraflar düşüldükten sonra kalan tutarı, prime esas günlük kazanç alt
sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler,
l) Kamu idarelerinin
dış temsilciliklerinde istihdam edilen ve temsilciliğin bulunduğu ülkede
sürekli ikamet izni veya bu devletin vatandaşlığını da haiz bulunan Türk
uyruklu sözleşmeli personelden, bulunduğu ülkenin sosyal güvenlik kurumunda
sigortalı olduğunu belgeleyenler ile kamu idarelerinin dış temsilciliklerinde
istihdam edilen sözleşmeli personelin uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri
çerçevesinde ve temsilciliğin bulunduğu ülkenin ilgili
mevzuatının zorunlu kıldığı hallerde, işverenleri tarafından bulunulan
ülkede sosyal sigorta kapsamında sigortalı yapılanlar, (1)
4 üncü ve 5 inci
maddelere göre sigortalı sayılmaz.
(h) bendinin
uygulanmasıyla ilgili olarak, bir meslek veya sanat okulunu bitirenlerden,
22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre mahkemece
ergin kılınmak suretiyle, öğrenimleriyle ilgili görevlerde çalışanlar hakkında
18 yaşın bitirilmiş olması şartı aranmaz.
Birinci fıkranın (ı)
bendinin uygulanmasında, Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin görüşü alınır.
Bu maddenin
uygulamasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
MADDE 7- Sigorta hak ve yükümlülükleri 4
üncü maddenin birinci fıkrasının;
a) (a) bendi
kapsamında sigortalı sayılanlar için çalışmaya, meslekî eğitime veya zorunlu
staja başladıkları tarihten,
b) (Değişik:
17/4/2008-5754/5 md.) (b) bendi kapsamında
sigortalı sayılanlardan, gelir vergisi mükellefi olanlar ile şahıs
şirketlerinden kolektif, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer
ortakları ve donatma iştiraki ortaklarının vergi mükellefiyetlerinin
başladıkları tarihten; sermaye şirketlerinden limited şirket ortakları ile
sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının,
şirketin ticaret sicil memurluklarınca tescil edildikleri tarihten; anonim
şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının yönetim kuruluna
seçildikleri tarihten; gelir vergisinden muaf olanların ise esnaf ve sanatkâr
siciline kayıtlı oldukları tarihten; tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız
çalışanlar için tarımsal faaliyetlerinin kanunla kurulu ilgili meslek
kuruluşlarınca veya kendilerince, bir yıl içinde bildirilmesi halinde
kaydedildiği tarihten, bu süre içinde bildirilmemesi halinde ise bildirimin
Kuruma yapıldığı tarihten; köy ve mahalle muhtarları için seçildikleri
tarihten; 4 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilenler için ise lisans
belgesine istinaden fiilen çalışmaya başladıkları tarihten,
c) (Değişik:
17/4/2008-5754/5 md.) (c) bendi kapsamında
sigortalı sayılanlar için, göreve başladıkları veya bu Kanunun 4 üncü
maddesinin dördüncü fıkrasının (d) ve (e) bentleri kapsamındaki okullarda
öğrenime başladıkları tarihten,
itibaren başlar.
Birinci fıkranın (b)
bendinin uygulanmasında, gelir vergisinden muaf olanlar ile tarımda kendi adına
ve hesabına bağımsız çalışanların kayıt ve tescil işlemleri ile ilgili olarak
kanunla kurulmuş ilgili meslek kuruluşlarının görüşleri alınır.
Sigortalı
bildirimi ve tescili
MADDE 8- (Değişik birinci fıkra:
17/4/2008-5754/6 md.) İşverenler, 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7 nci
maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden
önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Ancak
işveren tarafından sigortalı işe giriş bildirgesi;
a)
İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en
geç çalışmaya başlatıldığı gün,
b)
Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak
çalıştırılanlar ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde;
ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde
çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren
en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar,
c) Kamu
idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre
işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince
yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanların, çalışmaya başladıkları
tarihten itibaren bir ay içinde,
Kuruma
verilmesi halinde, sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılır.
Sigortalılar,
çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde, sigortalı olarak
çalışmaya başladıklarını Kuruma bildirirler. Ancak, sigortalının kendini
bildirmemesi, sigortalı aleyhine delil teşkil etmez.
(Değişik üçüncü
fıkra: 17/4/2008-5754/6 md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin
(4) numaralı alt bendinde bulunanlar hariç olmak üzere diğer alt bentleri
kapsamında sigortalı sayılan kişiler için 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b)
bendinde belirtilen sigortalılık başlangıcından; (4) numaralı alt bendi
kapsamında sigortalı sayılanlar için ise kanunla kurulu meslek kuruluşlarına
kayıt tarihinden itibaren kendi mevzuatına göre kayıt veya tescili yapan ilgili
kurum, kuruluş ve birlikler, vergi daireleri ve esnaf sicil memurluğu sigortalı
işe giriş bildirgesi düzenleyerek Kuruma vermekle yükümlüdür. 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerinde
sayılanların bildirimleri en geç 15 gün, (4) numaralı alt bendinde sayılanların
bildirimleri ise en geç bir ay içinde yapılır. Ayrıca 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendinde sayılanların kendileri
tarafından da sigortalılık bildirimleri yapılabilir. 4 üncü maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilenlerin ise çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç
bir ay içinde tescil eden kuruluş tarafından Kuruma bildirilmesi zorunludur.
Kurum bu bildirimlerden itibaren bir ay içinde tescili yapılan kişilere,
sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başladığını bildirir.
(Mülga dördüncü
fıkra: 17/4/2008-5754/6 md.)
(Değişik beşinci
fıkra: 17/4/2008-5754/6 md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi
kapsamında sigortalı sayılan kişileri çalıştıracak işverenler, bu kapsamda ilk
defa veya tekrar çalıştırmaya başlattıkları kişileri, 7 nci maddenin birinci
fıkrasının (c) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıcından itibaren, onbeş
gün içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.
Aynı kamu idaresinin farklı birimleri arasındaki naklen tayin ve
görevlendirmelerde bildirim yapılmaz.
(Mülga altıncı
fıkra: 17/4/2008-5754/6 md.)
Kamu idareleri ile
bankalar, Kurumca sağlanacak elektronik altyapıdan yararlanmak suretiyle,
Kurumca belirlenecek işlemlerde, işlem yaptığı kişilerin sigortalılık
bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etmek ve sigortasız olduğunu tespit
ettiği kişileri, Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.
Bu maddenin ikinci
ve beşinci fıkraları hariç olmak üzere, diğer fıkralarında belirtilen
yükümlülükleri yerine getirmeyen ilgililer hakkında, 102 nci madde hükümlerine
göre idarî para cezası uygulanır.
Sigortalı işe giriş
bildirgesinin şekli ve içeriği, bildirgenin verilme yöntemleri ve bu maddenin
uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
MADDE 9- Kısa ve uzun vadeli sigorta
kolları bakımından sigortalılık;
a) 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların, hizmet akdinin sona
erdiği tarihten,
b) 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıların;
1) Gelir vergisi
mükellefi olanlar için, mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son
verdikleri tarihten,
2) (Değişik:
17/4/2008-5754/7 md.) Gelir vergisinden muaf
olanlar için, esnaf ve sanatkâr sicili kaydının silindiği veya 6 ncı maddenin
birinci fıkrasının (k) bendi kapsamına girdiği tarihten,
3) (Değişik:
17/4/2008-5754/7 md.) 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (3) numaralı alt bendi kapsamına girenlerden, şahıs şirketlerinden
kolektif, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları ve donatma
iştiraki ortaklarının vergi mükellefiyetlerinin sona erdiği tarihten, sermayesi
paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının, şirketin ticaret
sicil memurluğundan kaydının silindiği tarihten, limited şirket ortaklarından
hisselerinin tamamını devreden sigortalıların, hisse devrinin yapılmasına
ortaklar kurulunca karar verildiği tarihten, anonim şirketlerin yönetim kurulu
üyesi olan ortaklarının yönetim kurulu üyeliklerinin sona erdiği tarihten,
iflas veya tasfiye durumu ile münfesih duruma düşen şirketler için ortağın
talep etmesi halinde, mahkeme kararı ile iflasın, tasfiyenin açılmasına,
ortaklar kurulu kararı ile tasfiyenin başlamasına veya şirketin münfesih duruma
düşmesine karar verildiği, ortakların talepte bulunmaması halinde, mahkemece
iflasın kapatılmasına karar verildiği, tasfiyesi sonuçlanan şirketlerin
ortaklıklarının ise tasfiye kurulu kararının ticaret sicili memurluğunca tescil
edildiği tarihten,
4) (Mülga:
17/4/2008-5754/7 md.)
5) Tarımda kendi
adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için, tarımsal faaliyetlerinin sona
erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği
tarihten,
6) Köy ve mahalle
muhtarlarının, muhtarlık görevlerinin sona erdiği tarihten,
7) Herhangi bir
yabancı ülkede ikamet eden ve o ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olarak
çalışmaya başladığı veya ikamet esasına bağlı olarak, o ülke sosyal güvenlik
sistemine dahil olduğu tarihten,
8) (Değişik:
17/4/2008-5754/7 md.) (3) numaralı alt bent
kapsamında iflas veya tasfiye durumu ile münfesih duruma düşen şirketlerin
ortaklarından 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya
başlayanların, çalışmaya başladıkları tarihten,
9) Köy ve mahalle
muhtarlarından; kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmasından dolayı gelir
vergisi mükellefiyeti bulunanlar hariç, aynı zamanda hizmet akdi ile
çalışanların çalışmaya başladığı tarihten,
10) (Değişik:
17/4/2008-5754/7 md.) Gelir vergisinden muaf
olan, ancak esnaf ve sanatkârlar sicili kaydına istinaden 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan, bu
sigortalılıklarının devamı sırasında, hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya
başladığı tarihten,
c) 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanların;
1) (Değişik:
17/4/2008-5754/7 md.) Ölüm veya aylık
bağlanmasını gerektiren hallerde görev aylıklarının kesildiği tarihi, 8/6/1949
tarihli ve 5434 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen yaş hadleri ile
sıhhi izin sürelerinin doldurulması halinde ise bu süre ve hadlerin
doldurulduğu tarihleri takip eden aybaşından,
2) (Değişik:
17/4/2008-5754/7 md.) Diğer hallerde ise görevden
ayrıldıkları tarihten,
d) 5 inci madde
gereği bazı sigorta kollarına tâbi tutulanların, sigortalı sayılmalarını
gerektiren halin sona erdiği tarihten,
e) 6 ncı maddenin
birinci fıkrasının (l) bendi kapsamında olanlardan, çalışmakta iken bulunduğu
ülkenin sosyal güvenlik kurumu ile irtibatlandırılanlar ile uluslararası sosyal
güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde, seçimini bu yönde kullananlar için
sigortalandıkları tarihten,
itibaren sona erer.
Ancak, hastalık ve
analık hükümlerinin uygulanmasında sigortalılık;
a) İlgili kanunlar
gereği sigortalının ücretsiz izinli olması, greve iştirak etmesi veya işverenin
lokavt yapması hallerinde, bu hallerin sona ermesini,
b) Diğer hallerde
ise birinci fıkrada belirtilen tarihleri,
takip eden onuncu
günden başlanarak yitirilmiş sayılır.
Birinci fıkranın
(a), (c) ve (d) bentlerine göre sigortalılığı sona erenlerin durumları
işverenleri tarafından, (b) bendinde belirtilen şekillerde sona erenlerin
durumları ise kendileri ve sözü edilen bentte belirtilen faaliyetin sona erme
halinin bildirildiği kuruluşlar veya vergi daireleri tarafından, en geç on gün
içinde Kuruma bildirilir. Bu kişilerin meslek kuruluşlarına ya da vergi dairelerine
olan yükümlülüklerini yerine getirmemiş olmaları, sigortalılığın sona ermesine
ilişkin belge ya da bilginin verilmesine engel teşkil etmez.
Birinci fıkranın (e)
bendine göre sigortalılığı sona erenler ile 8 inci maddenin birinci fıkrasının
(c) bendine göre bildirimi yapılan sigortalıların, sigortalılığının sona
ermesine ilişkin bildirimleri, üç ay içinde Kuruma yapılır.
Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Sigortalıların
işleri nedeniyle geçici olarak yurt dışında bulunmaları
MADDE 10- 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (a) bendinde sayılan sigortalıların işverenleri tarafından geçici
görevle yurt dışına gönderilmeleri, (c) bendinde sayılan sigortalıların
mevzuatlarında belirtilen usûle uygun olarak yurt dışına gönderilmeleri veya
(b) bendinde sayılanların sigortalılığa esas çalışması nedeniyle yurt dışında
bulunmaları halinde, bu görevleri yaptıkları sürece, sigortalıların ve
işverenlerin sosyal sigortaya ilişkin hak ve yükümlülükleri devam eder.
(Mülga ikinci
fıkra: 17/4/2008-5754/67 md.)
İKİNCİ BÖLÜM
İşyerleri
ve İşverenlere İlişkin Hükümler
İşyeri, işyerinin
bildirilmesi, devri, intikali ve nakli
MADDE 11- İşyeri, sigortalı sayılanların maddî
olan ve olmayan unsurlar ile birlikte işlerini yaptıkları yerlerdir.
İşyerinde üretilen
mal veya verilen hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim
altında örgütlenen işyerine bağlı yerler, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku,
yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi
diğer eklentiler ile araçlar da işyerinden sayılır.
İşveren, örneği
Kurumca hazırlanacak işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya
başladığı tarihte, Kuruma vermekle yükümlüdür. Şirket kuruluşu aşamasında,
çalıştıracağı sigortalı sayısını ve bunların işe başlama tarihini, ticaret
sicili memurluklarına bildiren işverenlerin, bu bildirimleri Kuruma yapılmış
sayılır. Ticaret sicili memurlukları, kendilerine yapılan bu bildirimi en geç
on gün içinde Kuruma bildirmek zorundadır.
29/6/1956 tarihli ve
6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tâbi şirketlerin nevilerinin
değişmesi, birleşmesi veya diğer bir şirkete katılması durumunda, bu hususların
ticaret siciline tesciline ilişkin ilân tarihini; adi şirketlerde şirkete yeni
ortak alınması durumunda ise en geç yeni ortağın alındığı tarihi takip eden on
gün içinde, işyeri bildirgesi ile Kuruma bildirilmek zorundadır.
İşyerinin faaliyette
bulunduğu adresten başka bir ildeki adrese nakledilmesi, sigortalı çalıştırılan
bir işin veya işyerinin başka bir işverene devredilmesi veya intikal etmesi
halinde, işyerinin nakledildiği, yeni işverenin işi veya işyerini devraldığı
tarihi takip eden on gün içinde, işyerinin miras yoluyla intikali halinde ise
mirasçıları, ölüm tarihinden itibaren en geç üç ay içinde, işyeri bildirgesini
Kuruma vermekle yükümlüdür. İşyerinin aynı il sınırları içinde Kurumun diğer
bir ünitesinin görev alanına giren başka bir adrese nakledilmesi halinde, adres
değişikliğinin yazı ile bildirilmesi yeterlidir. Bu işlerde çalışan
sigortalıların, sigorta hak ve yükümlülükleri devam eder.
Valilikler,
belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer kamu ve özel hukuk tüzel kişileri,
yapı ruhsatı ve diğer tüm ruhsat veya ruhsat niteliği taşıyan işlemlerine
ilişkin bilgi ve belgeler ile varsa bunların verilmesine esas olan istihdama
ilişkin bilgileri, verildiği tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma bildirmekle
yükümlüdürler.
Bu maddede
belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenler hakkında, 102 nci maddenin
birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca idarî para cezası uygulanır. İdarî para
cezası uygulanması, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesine engel teşkil etmez.
Alt işveren, asıl
işverenin işyerinde çalıştırdığı sigortalıları, işverenle aralarında yaptıkları
sözleşmenin ibrazı kaydıyla, Kurumdan alacağı özel bir numara ile asıl
işverenin kayıtlı olduğu dosyadan bildirir.
İşyeri bildirgesinin
verilmemesi veya geç verilmesi, bu Kanunda belirtilen hak ve yükümlülükleri
ortadan kaldırmaz. İşyeri bildirgesinin şekli ve içeriği ile bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
İşveren, işveren
vekili, geçici iş ilişkisi kurulan işveren ve alt işveren
MADDE 12- 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran
gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar
işverendir.
İşveren adına ve hesabına,
işin veya görülen hizmetin bütününün yönetim görevini yapan kimse, işveren
vekilidir. Bu Kanunda geçen işveren deyimi, işveren vekilini de kapsar. İşveren
vekili ve 4857 sayılı İş Kanununda tanımlanan geçici iş ilişkisi kurulan
işveren, bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerinden dolayı işveren ile birlikte
müştereken ve müteselsilen sorumludur.
4 üncü maddenin
ikinci fıkrasının (a) bendine tâbi olanlar hakkında, işverenlerin bu Kanunda
belirtilen yükümlülükleri, bunları çalıştıran işçi sendikaları ve konfederasyonları veya işveren tarafından; 4 üncü
maddenin dördüncü fıkrasına tâbi olanlar hakkında, işverenlerin bu Kanunda
belirtilen yükümlülükleri, bunları çalıştıran kamu idareleri veya eğitim
gördükleri okullar tarafından yerine getirilir. (2)
2/7/1941 tarihli ve
4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanuna göre çalıştırılanlar
hakkında, işverenlerin bu Kanunda belirtilen yükümlülükleri, bunları
çalıştırmaya yetkili makam tarafından yerine getirilir.
Ceza infaz kurumları
ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde
çalıştırılan hükümlü ve tutukluların işvereni, Ceza İnfaz Kurumları ile
Tutukevleri İş Yurtları Kurumu, işveren vekilleri ise Ceza İnfaz Kurumları ile
Tutukevleri İş Yurtları Kurumunun sorumlu müdür ve amirleridir.
Bir işverenden,
işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin
bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları
çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin
aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl
işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile
birlikte sorumludur.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM (3)
Hizmet Akdiyle veya Kendi Adına ve Hesabına Bağımsız Çalışan
Sigortalıların
Tabi Olduğu Kısa Vadeli Sigorta Hükümleri
İş kazasının
tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması
MADDE 13- İş kazası;
a) Sigortalının
işyerinde bulunduğu sırada,
b) (Değişik:
17/4/2008-5754/8 md.) İşveren tarafından
yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız
çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene
bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere
gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) (Değişik:
17/4/2008-5754/8 md.) Bu Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın
sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan
zamanlarda,
e) Sigortalıların,
işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,
meydana gelen ve
sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.
İş kazasının 4 üncü
maddenin birinci fıkrasının;
a) (a) bendi ile 5
inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran
işveren tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en
geç kazadan sonraki üç işgünü içinde,
b) (b) bendi
kapsamında bulunan sigortalı bakımından kendisi tarafından, bir ayı geçmemek
şartıyla rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra üç işgünü
içinde,
c) (Mülga:
17/4/2008-5754/8 md.)
(Değişik
paragraf: 17/4/2008-5754/8 md.) iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile
doğrudan ya da taahhütlü posta ile Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu fıkranın (a)
bendinde belirtilen süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde
meydana gelmesi halinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar.
Kuruma bildirilen
olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için
gerektiğinde, Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilen memurları
tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri vasıtasıyla soruşturma yapılabilir. Bu
soruşturma sonunda yazılı olarak bildirilen hususların gerçeğe uymadığı ve
olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa, Kurumca bu olay için yersiz olarak
yapılmış bulunan ödemeler, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren gerçeğe aykırı
bildirimde bulunanlardan, 96 ncı madde hükmüne göre tahsil edilir.
İş kazası ve meslek
hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriği, verilme usûlü ile bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Meslek
hastalığının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması
MADDE 14- Meslek hastalığı, sigortalının
çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya
işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel
veya ruhsal özürlülük halleridir.
Sigortalının
çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun;
a) Kurumca yetkilendirilen
sağlık hizmet sunucuları tarafından usûlüne uygun olarak düzenlenen sağlık
kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi,
b) Kurumca gerekli görüldüğü
hallerde, işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya
koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi,
sonucu Kurum Sağlık
Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur.
Meslek hastalığı,
işten ayrıldıktan sonra meydana çıkmış ve sigortalı olarak çalıştığı işten
kaynaklanmış ise, sigortalının bu Kanunla sağlanan haklardan yararlanabilmesi
için, eski işinden fiilen ayrılmasıyla hastalığın meydana çıkması arasında bu
hastalık için Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirtilen süreden daha
uzun bir zamanın geçmemiş olması şarttır. Bu durumdaki kişiler, gerekli
belgelerle Kuruma müracaat edebilirler. Herhangi bir meslek hastalığının klinik
ve laboratuvar bulgularıyla belirlendiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin
işyerindeki inceleme sonunda tespit edildiği hallerde, meslek hastalıkları listesindeki
yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık Kurumun veya ilgilinin
başvurusu üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayı ile meslek
hastalığı sayılabilir.
Meslek hastalığının
4 üncü maddenin birinci fıkrasının;
a) (a) bendi ile 5
inci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından, sigortalının meslek
hastalığına tutulduğunu öğrenen veya bu durum kendisine bildirilen işveren
tarafından, (4)
b) (b) bendi
kapsamındaki sigortalı bakımından ise kendisi tarafından,
bu durumun öğrenildiği
günden başlayarak üç işgünü içinde, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi
ile Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen veya
yazılı olarak bildirilen hususları kasten eksik ya da yanlış bildiren işverene
veya 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıya,
Kurumca bu durum için yapılmış bulunan masraflar ile ödenmişse geçici iş
göremezlik ödenekleri rücû edilir.
Meslek hastalığı ile
ilgili bildirimler üzerine gerekli soruşturmalar, Kurumun denetim ve kontrol
ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık iş müfettişleri
vasıtasıyla yaptırılabilir.
Hangi hallerin
meslek hastalığı sayılacağı, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli
ve içeriği, verilme usûlü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve
esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir. Yönetmelikte
belirlenmiş hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı
sayılıp sayılmaması hususunda çıkabilecek uyuşmazlıklar, Sosyal Sigorta Yüksek
Sağlık Kurulunca karara bağlanır.
MADDE 15- (Değişik: 17/4/2008-5754/9
md.)
4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalının, iş
kazası ve meslek hastalığı dışında kalan ve iş göremezliğine neden olan
rahatsızlıklar, hastalık halidir.
4 üncü
maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalı kadının
veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan eşinin, kendi çalışmalarından dolayı
gelir veya aylık alan kadının ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı
olmayan eşinin gebeliğinin başladığı tarihten itibaren doğumdan sonraki ilk
sekiz haftalık, çoğul gebelik halinde ise ilk on haftalık süreye kadar olan
gebelik ve analık haliyle ilgili rahatsızlık ve özürlülük halleri analık hali
kabul edilir.
İş
kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortasından sağlanan haklar
(5)
MADDE 16- (Değişik: 17/4/2008-5754/10
md.)
İş
kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar şunlardır:
a)
Sigortalıya, geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği
verilmesi.
b)
Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması.
c) İş
kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, gelir
bağlanması.
d) Gelir
bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi.
e) İş
kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi.
Hastalık
ve analık sigortasından sigortalıya hastalık veya analık hallerine bağlı olarak
ortaya çıkan iş göremezlik süresince, günlük geçici iş göremezlik ödeneği
verilir.
Analık
sigortasından sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması
nedeniyle sigortalı erkeğe, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)
ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılardan; kendi çalışmalarından dolayı
gelir veya aylık alan kadına ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı
olmayan eşine, her çocuk için yaşaması şartıyla doğum tarihinde geçerli olan ve
Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden
emzirme ödeneği verilir.
Sigortalı
kadına veya sigortalı olmayan eşinin doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe
emzirme ödeneği verilebilmesi için, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının;
a) (a)
bendi kapsamında olanlar için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa
vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olması,
b) (b)
bendi kapsamında olanlar için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa
vadeli sigorta kolları primi yatırılmış ve genel sağlık sigortası primi dahil
prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması,
şarttır.
Emzirme
ödeneğine hak kazanan sigortalılardan 9 uncu maddeye göre sigortalılığı sona
erenlerin, bu tarihten başlamak üzere üçyüz gün içinde çocukları doğarsa,
sigortalı kadın veya eşi analık sigortası haklarından yararlanacak sigortalı
erkek, doğum tarihinden önceki onbeş ay içinde en az 120 gün prim ödenmiş
olması şartıyla emzirme ödeneğinden yararlandırılır.
Ödenek ve
gelirlere esas tutulacak günlük kazanç (6)
MADDE 17- İş kazası, meslek hastalığı,
hastalık ve analık hallerinde verilecek ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin
hesabına esas tutulacak günlük kazanç; iş kazasının veya doğumun olduğu
tarihten, meslek hastalığı veya hastalık halinde ise iş göremezliğin başladığı
tarihten önceki oniki aydaki son üç ay içinde 80 inci maddeye göre hesaplanacak
prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim
ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır. (Mülga
son cümle: 17/4/2008-5754/67 md.)
Oniki aylık dönemde
çalışmamış ve ücret almamış olan sigortalı, çalışmaya başladığı ay içinde iş
kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrarsa verilecek
ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas günlük kazanç; çalışmaya
başladığı tarih ile iş göremezliğinin başladığı tarih arasındaki sürede elde
ettiği prime esas günlük kazanç toplamının, çalıştığı gün sayısına bölünmesi
suretiyle; çalışmaya başladığı gün iş kazasına uğraması halinde ise aynı veya
emsal işte çalışan benzeri bir sigortalının günlük kazancı esas tutulur.
4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi gereği sigortalı sayılanların ödenek veya gelire
esas günlük kazançlarının hesabında:
a) Prim, ikramiye ve
bu nitelikteki arızi ödemeler dikkate alınmış ise ödenek ve gelire esas
alınacak günlük kazanç, ücret toplamının ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle
hesaplanacak günlük kazanca, % 50 oranında bir ekleme yapılarak bulunan
tutardan çok olamaz.
b) İdare veya yargı
mercilerince verilen karar gereğince yapılan ücret, ikramiye, zam, tazminat ve
bu mahiyetteki ödemelerden, ödenek ve gelirin hesabına esas alınan üç aylık
dönemden önceki aylara ilişkin olanlar dikkate alınmaz.
Meslek hastalığı,
sigortalının sigortalı olarak çalıştığı son işinden ayrıldığı tarihten bir yıl
geçtikten sonra meydana çıkmış ise, günlük kazancı bu son işinden ayrıldığı
tarih esas alınarak yukarıdaki fıkralara göre hesaplanır.
İş kazası ile meslek
hastalığı sigortasından bağlanacak gelirlere esas tutulacak aylık kazanç,
yukarıdaki hükümlere göre hesaplanacak günlük kazancın otuz katıdır.
MADDE 18- Kurumca yetkilendirilen hekim
veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla;
a) İş kazası veya
meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için,
b) (Değişik:
17/4/2008-5754/11 md.) 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (a) bendi ile 5 inci madde kapsamındaki sigortalılardan hastalık
sigortasına tabi olanların hastalık sebebiyle iş göremezliğe uğraması halinde,
iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa
vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla geçici iş göremezliğin üçüncü
gününden başlamak üzere her gün için,
c) (Değişik:
17/4/2008-5754/11 md.) 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (a) bendi ile (b) bendinde belirtilen muhtarlar ile aynı bendin (1),
(2) ve (4) numaralı alt bentleri kapsamındaki sigortalı kadının analığı
halinde, doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta
primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık
sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki
haftalık süre ilâve edilerek çalışmadığı her gün için,
d) (Değişik:
17/4/2008-5754/11 md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının
(a) bendi ile (b) bendinde belirtilen muhtarlar ile aynı bendin (1), (2) ve (4)
numaralı alt bentleri kapsamındaki sigortalı kadının isteği ve hekimin onayı
ile doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışılması halinde, doğum sonrası
istirahat süresine eklenen süreler için,
geçici iş göremezlik
ödeneği verilir.
(Değişik ikinci
fıkra: 17/4/2008-5754/11 md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine
göre sigortalı sayılanlara iş kazası veya meslek hastalığı ya da analık halinde
geçici iş göremezlik ödeneği, genel sağlık sigortası dahil prim ve prime
ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şartıyla yatarak tedavi süresince
veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin gereği olarak istirahat raporu
aldıkları sürede ödenir. Ancak bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre
doğum öncesi ve doğum sonrası çalışmadığı sürelerde geçici iş göremezlik
ödeneğinin ödenebilmesi için yatarak tedavi şartı aranmaz.
(Değişik üçüncü
fıkra: 17/4/2008-5754/11 md.) İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve
sigortalı kadının analığı halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği,
yatarak tedavilerde 17 nci maddeye göre hesaplanacak günlük kazancının yarısı,
ayaktan tedavilerde ise üçte ikisidir.
Sigorta prim ve
ödeneklerinin hesabına esas tutulacak günlük kazançların alt sınırında meydana
gelecek değişikliklerde, yeniden tespit edilen alt sınırın altında bir günlük
kazanç üzerinden ödenek almakta bulunanların veya almaya hak kazanmış veya
kazanacak olanların bu ödenekleri, günlük kazançlarının alt sınırındaki
değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak değiştirilmiş günlük
kazançların alt sınırına göre ödenir.
Bir sigortalıda iş
kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinden birkaçı birleşirse,
geçici iş göremezlik ödeneklerinden en yükseği verilir.
Geçici iş göremezlik
ödenekleri, toplu iş sözleşmesi yapılan işyerleri ile kamu idarelerinin
işverenleri tarafından Kurumca belirlenen usûl ve esaslara göre Kurum adına
sigortalılara ödenerek, daha sonra Kurum ile mahsuplaşmak suretiyle tahsil
edilebilir.
Geçici iş göremezlik
ödeneklerinin ödeme zamanı ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve
esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
MADDE 19-
(Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/12 md.) İş kazası veya meslek
hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen
sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden
Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az % 10 oranında azalmış
bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.
Sürekli iş
göremezlik geliri bağlanmış olan sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi
halinde meslekte kazanma gücünü ne oranda yitirdiği, birinci fıkrada belirtilen
sağlık kurullarından alınacak raporlara göre yeniden tespit olunur.
Sürekli iş
göremezlik geliri, sigortalının mesleğinde kazanma gücünün kaybı oranına göre
hesaplanır. Sürekli tam iş göremezlikte sigortalıya, 17 nci maddeye göre
hesaplanan aylık kazancının % 70'i oranında gelir bağlanır. Sürekli kısmî iş
göremezlikte sigortalıya bağlanacak gelir, tam iş göremezlik geliri gibi
hesaplanarak bunun iş göremezlik derecesi oranındaki tutarı kendisine ödenir.
Sigortalı, başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise gelir bağlama oranı % 100
olarak uygulanır.
4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanlara, sürekli iş göremezlik
geliri bağlanabilmesi için, kendi sigortalılığından dolayı, genel sağlık
sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü
borçlarının ödenmiş olması zorunludur. (7)
(Mülga beşinci
fıkra: 17/4/2008-5754/12 md.)
(Mülga altıncı
fıkra: 17/4/2008-5754/12 md.)
Yukarıdaki fıkralara
göre hesaplanan gelir, günlük kazanç hesabına giren son ay ile gelir başlangıç
tarihi arasında 55 inci maddenin ikinci fıkrası hükmüne göre artırılarak
belirlenir.
Sigortalının sürekli
iş göremezlik geliri;
a) Geçici iş göremezlik
ödeneğinin sona erdiği tarihi,
b) Geçici iş
göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna
ait sağlık kurulu raporu tarihini,
takip eden ay
başından başlar.
Sürekli iş
göremezlik geliri bağlanmış sigortalılardan, aynı özürlülük veya meslek
hastalığı nedeniyle istirahat raporu alanlara, yazılı istek tarihinden itibaren
18 inci maddeye göre hesaplanacak bir günlük geçici iş göremezlik ödeneği ile
aylık sürekli iş göremezlik gelirinin otuzda biri arasındaki fark, her gün için
geçici iş göremezlik ödeneği olarak verilir.
Sigortalının yeniden
bir iş kazasına uğraması veya yeni bir meslek hastalığına tutulması halinde,
meydana gelen özürlerin bütünü göz önüne alınarak kendisine, sürekli iş
göremezliğini doğuran son iş kazası veya meslek hastalığı sırasındaki kazancı
üzerinden gelir hesaplanır. Ancak, sigortalının son iş kazası veya meslek
hastalığı sırasındaki günlük kazancına göre bulunacak geliri, hesaplanan ilk
gelirinden az ise sigortalının sürekli iş göremezlik geliri ilk kazanç
üzerinden ödenir.
İş kazası ve meslek
hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki
kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl
ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Hak sahiplerine
gelir bağlanması, evlenme ve cenaze ödenekleri
MADDE 20- İş kazası veya meslek hastalığına
bağlı nedenlerden dolayı ölen sigortalının hak sahiplerine, 17 nci madde
gereğince tespit edilecek aylık kazancının % 70'i, 55 inci maddenin ikinci
fıkrasına göre güncellenerek 34 üncü madde hükümlerine göre gelir olarak
bağlanır.
İş kazası veya
meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü % 50 veya daha fazla oranda
kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken ölenlerin, ölümün
iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olup olmadığına bakılmaksızın birinci
fıkraya göre belirlenen tutar, 34 üncü madde hükümlerine göre hak sahiplerine
gelir olarak bağlanır.
İş kazası veya
meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü % 50 oranının altında
kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken ölenlerin,
ölümün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmaması halinde sigortalının
almakta olduğu sürekli iş göremezlik geliri, 34 üncü madde hükümlerine göre hak
sahiplerine gelir olarak bağlanır.
4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların hak sahiplerine
gelir bağlanabilmesi için, kendi sigortalılığından dolayı, genel sağlık
sigortası dahil prim ve prime ilişkin her türlü
borçlarının ödenmiş olması zorunludur. (8)
Gelirin başlangıcı,
kesilmesi ve yeniden bağlanmasında 34 üncü ve 35 inci maddeler uygulanır.
37 nci madde
hükümlerine göre hak sahiplerine cenaze ve evlenme ödeneği verilir.
İş kazası ve
meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin
sorumluluğu
MADDE 21- İş kazası ve meslek hastalığı,
işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına
aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak
sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler
ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı,
sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı
olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde
kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.
İş kazasının, 13
üncü maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sürede işveren
tarafından Kuruma bildirilmemesi halinde, bildirim tarihine kadar geçen süre
için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği, Kurumca işverenden
tahsil edilir.
Çalışma mevzuatında
sağlık raporu alınması gerektiği belirtilen işlerde, böyle bir rapora
dayanılmaksızın veya eldeki rapora aykırı olarak bünyece elverişli olmadığı
işte çalıştırılan sigortalının, bu işe girmeden önce var olduğu tespit edilen
veya bünyece elverişli olmadığı işte çalıştırılması sonucu meydana gelen
hastalığı nedeniyle, Kurumca sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği
işverene ödettirilir.
İş kazası, meslek
hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse,
sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler
ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı,
zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara
rücû edilir.
İş kazası, meslek
hastalığı ve hastalık; kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri
tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak
yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında
kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere, sigortalı veya hak
sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan gelirler için kurumuna veya
ilgililere rücû edilmez. Ayrıca, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu
ölümlerde, bu Kanun uyarınca hak sahiplerine bağlanacak gelir ve verilecek
ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kusuru
bulunan hak sahiplerine veya iş kazası sonucu ölen kusurlu sigortalının hak
sahiplerine, Kurumca rücû edilmez.
Sigortalının
kendisinden kaynaklanan sebeplerle tedavi süresinin uzaması, iş göremezliğinin
artması
MADDE 22- Sigortalının aşağıdaki sayılan
nedenlerden dolayı iş kazasına veya meslek hastalığına uğraması, hastalanması,
tedavi süresinin uzaması veya iş göremezliğinin artması hallerinde geçici iş
göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri;
a) Ceza sorumluluğu
olmayanlar ile kabul edilebilir bir mazereti olanlar hariç, sigortalının iş
kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık nedeniyle hekimin bildirdiği
tedbir ve tavsiyelere uymaması sonucu tedavi süresinin uzamasına veya iş
göremezlik oranının artmasına, malûl kalmasına neden olması halinde, uzayan
tedavi süresi veya artan iş göremezlik oranı esas alınarak dörtte birine kadarı
Kurumca eksiltilir.
b) Ceza sorumluluğu
olmayanlar hariç, ağır kusuru yüzünden iş kazasına uğrayan, meslek hastalığına
tutulan veya hastalanan sigortalının kusur derecesi esas alınarak üçte birine
kadarı Kurumca eksiltilir.
c) Kasdî bir
hareketi yüzünden iş kazasına uğrayan, meslek hastalığına tutulan, hastalanan
veya Kurumun yazılı bildirimine rağmen teklif edilen tedaviyi kabul etmeyen
sigortalıya, yarısı tutarında ödenir.
d) Tedavi gördüğü
hekimden, tedavinin sona erdiğine ve çalışabilir olduğuna dair belge almaksızın
çalışan sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez, ödenmiş olanlar da
yersiz yapılan ödeme tarihinden itibaren 96 ncı madde hükümlerine göre geri
alınır.
13 üncü maddenin
ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilenler tarafından iş kazasının anılan
bentte belirtilen süre içinde Kuruma bildirilmemesi durumunda, sigortalıya
yapılacak iş göremezlik ödenekleri bildirim tarihinden itibaren ödenir.
Bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
Süresinde
bildirilmeyen sigortalılıktan doğan sorumluluk
MADDE 23- Sigortalı çalıştırmaya
başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma
bildirilmemesi halinde, bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı
çalıştırıldığının Kurumca tespit edildiği tarihten önce meydana gelen iş
kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık halleri sonucu ilgililerin gelir
ve ödenekleri Kurumca ödenir.
Yukarıdaki fıkrada
belirtilen hallerde, Kurumca yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her
türlü masrafların tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki
ilk peşin sermaye değeri tutarı, 21 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı
sorumluluk halleri aranmaksızın, işverene ayrıca ödettirilir.
4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olduğu halde, 8 inci maddenin
üçüncü fıkrasında belirtilen süre içerisinde bildirimde bulunmayanlara,
bildirimde bulunulmayan sürede meydana gelen iş kazası, meslek hastalığı,
analık halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödenekleri Kurumca ödenmez. (9)
Kısa vadeli
sigorta kollarında dikkate alınmayan süreler
MADDE 24- Kısa vadeli sigorta kolları
bakımından;
a) Herhangi bir
sebeple silâh altına alınan sigortalının askerlikte geçen hizmet süresi,
b) Hükümlülükle
sonuçlanmayan tutuklulukta geçen süre,
c) İş kazası, meslek
hastalığı, hastalık ve analık sigortalarından geçici iş göremezlik ödeneği alan
sigortalının iş göremediği süre,
d) Sigortalının
greve iştirak etmesi veya işverenin lokavt yapması hallerinde geçen süre,
18 inci maddede
belirtilen çalışma sürelerine girmediği gibi, iş göremezliğin başladığı veya
hastalığın anlaşıldığı yahut doğumun olduğu tarihten önceki bir yılın hesabında
da dikkate alınmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Uzun
Vadeli Sigorta Hükümleri
MADDE 25- (Değişik: 17/4/2008-5754/13
md.)
Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usûlüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edil