Anasayfa / Soru - Cevaplarla Sosyal Güvenlik / Sigortalı İşlemleri Soru ve Cevaplar / Sigortalılık Hallerinin Çakışması Durumunda Hangi Sigortalılık Statüsü Geçerli Sayılmaktadır ?

Sigortalılık Hallerinin Çakışması Durumunda Hangi Sigortalılık Statüsü Geçerli Sayılmaktadır ?

Sponsorlu Bağlantılar

SORU 58- SİGORTALILIK HALLERİNİN ÇAKIŞMASI DURUMUNDA HANGİ SİGORTALILIK STATÜSÜ GEÇERLİ SAYILMAKTADIR ?

CEVAP 58- Genel anlamda; 4/a kapsamında çalışanlar (eski SSK’lı) veya 4/b (eski Bağ-Kur’lu) ile 4/c (eski Emekli Sandığı) bazında sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olunması halinde; 4/c (eski Emekli Sandığı) statüsündeki çalışma esas alınarak sigortalı sayılmaktadır. Yani her halükarda 4/c (eski Emekli Sandığı) ile olan çakışmalarda 4/c (eski Emekli Sandığı) çalışmaları esas alınmakta, diğerleri iptal edilmektedir. Diğer çakışma durumlarında ise 2008 yılı Ekim ayı öncesi veya sonrasına göre uygulama değişmektedir.

Bu çerçevede;

2008 Yılı Ekim ayı başından önceki çakışmalar

– 4/10/2000-1/10/2008 tarihleri arasında 1479 (eski Bağ-Kur) ve 2926 (eski tarım Bağ-Kur) sayılı Kanunlara tabi geçen hizmetlerin çakışması: 1/10/2008 tarihinden önce 1479 sayılı Kanunun (eski Bağ-Kur) mülga 24 üncü maddesinde belirtilen çalışmalarının bulunması nedeniyle sigortalılığı başlatılan ve bu tarihten önce sona erenlerden 1/10/2008 tarihinden sonra yine bu tarihten önce başlayan, sona eren veya devam eden çalışmaları bulunduğu tespit edilenlerin vergi mükellefiyetlerinin başladığı tarih itibariyle yeniden sigortalılıkları başlatılmaktadır.

1/10/2008 tarihinden önce 2926 sayılı Kanuna (eski tarım Bağ-Kur) tabi sigortalılığı başlayan ve bu tarihten sonra da devam edenlerden, 1/10/2008 tarihinden sonra tarım sigortalılığı hariç 5510 sayılı Kanunun 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında çalışması bulunduğu tespit edilenlerin tarım sigortalılıkları sona ermediği sürece diğer faaliyetlere göre sigortalılıkları başlatılmamaktadır.

1/10/2008 tarihinden önce 1479 sayılı Kanuna (eski Bağ-Kur) göre isteğe bağlı sigortalı olup, 1/10/2008 tarihinden sonra isteğe bağlı sigortalılığının başlatıldığı tarihten önceki bir süreye ait Kanunun 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında devam eden çalışmaları bulunduğu tespit edilenlerin isteğe bağlı sigortalılıkları 1/10/2008 tarihi itibariyle sona erdirilecek, 1/10/2008 tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanunun 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında sigortalılıkları başlatılmaktadır.

1/10/2008 tarihinden önce köy veya mahalle muhtarlığına seçilmesi nedeniyle 1479 sayılı Kanuna (eski Bağ-Kur) göre muhtar sigortalılığı devam edenlerin 1/10/2008 tarihinden sonra muhtar sigortalılığın başladığı tarihten önceki bir süreye ait 5510 sayılı Kanunun tarım hariç 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında tabi çalışması devam edenlerden muhtarlık görevi nedeniyle 1/10/2008 tarihinden sonra da sigortalıkları devam edenlerin muhtar sigortalılıkları devam ettiği sürece tarım hariç 5510 sayılı Kanunun 4/b (eski Bağ-Kur’lu) kapsamına alınmamaktadır.

1/10/2008 tarihinden önce l479 sayılı Kanunun (eski Bağ-Kur) mülga 79 uncu maddesine göre isteğe bağlı sigortalılığı devam ederken 1/10/2008 tarihinden sonra 28/3/2004 tarihinde muhtar seçildikleri tespit edilenlerin isteğe bağlı sigortalılıkları 30/9/2008 tarihi itibariyle sona erdirilmekte, muhtar sigortalılıkları 1/10/2008 tarihi itibariyle başlatılmaktadır.

– 2925 sayılı Kanuna tabi hizmetlerin diğer kanunlara göre geçen hizmetlerle çakışması: Tarım sigortalılığının başladığı tarihte 506 (eski SSK) veya 1479 (eski Bağ-Kur) sayılı kanunlara tabi çalışmasının bulunduğu tespit edilenlerin sigortalılık başlangıç tarihleri bu kanunlara tabi çalışmanın sona erdiği tarihten sonra başlatılmaktadır.

– 2925 sayılı Kanun ile tevkifata istinaden 2926 sayılı Kanuna göre yapılan tescile dayalı hizmetlerin çakışması: 2926 sayılı Kanunun (eski tarım Bağ-Kur) uygulanmasına illerde farklı tarihlerde başlanılmış olması ve çiftçilerin 2926 sayılı Kanun (eski tarım Bağ-Kur) kapsamına giriş tarihlerinin farklılık göstermesi nedeniyle, sigortalıların 2926 sayılı Kanuna (eski tarım Bağ-Kur) göre tescillerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyete başladıkları tarih ve illerin kapsama alındıkları tarih dikkate alınarak sigortalılık başlangıç tarihleri tespit edilmektedir.

– 1479 sayılı Kanuna (eski Bağ-Kur) tabi sigortalıların kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden kendilerini sigortalı göstermesi: Kollektif şirket ve adi şirket ortakları dışındaki kimselerin aynı şirkette bir hizmet akdine dayanarak çalışmalarına yasal olarak imkan bulunmadığından bu kimseler 506 sayılı Kanuna (eski SSK) tabi sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar 1479 sayılı Kanun (eski Bağ-Kur) gereğince sigortalı sayılmamışlardır.

2008 Yılı Ekim Ayı Başından Sonraki Çakışmalar

-2008 yılı Ekim ayı başı ile 1/3/2011 tarihleri arasında geçen hizmetlerin çakışması: 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle yürürlüğe giren Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ile sigortalının 4/a (eski SSK’lı) 4/b (eski Bağ-Kur’lu) kapsamındaki sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılmaktadır.

Diğer yandan, Kanunun 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında sayılanların, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı 4/a (eski SSK’lı) kapsamında sigortalı bildirilememektedir. Bu durumda da sigortalının Kanunun 4/a (eski SSK’lı) ve 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında çalışmalarının bulunması halinde, önce başlayan sigortalılık esas alınmaktadır.

5510 sayılı Kanunun 4/a (eski SSK), 4/b (eski Bağ-Kur) ve tarımsal faaliyet (eski tarım Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılık hallerinin aynı gün başlaması halinde, 4/a (eski SSK) kapsamındaki sigortalılık esas alınmakta, bu sigortalığın sona ermesi halinde 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılık, bu sigortalılığın da sona ermesi halinde ise tarımsal faaliyet (eski tarım Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılık başlatılmaktadır.

Kanunun 4/a (eski SSK’lı) kapsamında sigortalının birden fazla işveren yanında çalışması halinde bu çalışmalarının tamamı dikkate alınmaktadır. Ancak, hizmetin değerlendirilmesinde ay 30 günü, prime esas kazançlar ise 5510 sayılı Kanunda belirlenen üst sınırı, yani asgari ücretin 6,5 katını geçememektedir.

İsteğe bağlı sigortalıların 4/a (eski SSK’lı), 4/b (eski Bağ-Kur) ve 4/c (eski Emekli Sandığı) kapsamına tabi olacak şekilde çalışmaya başlamaları halinde, isteğe bağlı sigortalılıkları sona ermektedir.

Kanunun 4/b (eski Bağ-Kur ve eski tarım Bağ-Kur) kapsamına tabi birden fazla çalışması bulunması halinde önce başlayan çalışmadan dolayı sigortalı sayılmaktadır.

Kanunun 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında gelir vergisinden muaf olarak sigortalılıkları devam edenler ile köy ve mahalle muhtarlarından, gelir vergisi mükellefi olanlar hariç hizmet akdine tabi çalışmaya başlayanlar çalışmaya başladıkları tarihten itibaren Kanunun 4/a (eski SSK’lı) kapsamında sigortalı sayılmaktadır.

-2925 sayılı Kanun (eski SSK tarımda hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar) ile muhtarlıkta geçen sürelerin çakışması: 2925 sayılı Kanuna (eski SSK tarımda hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar) tabi sigortalılığı devam etmekte iken köy ve mahalle muhtarları seçilenlerin 2925 sayılı Kanuna (eski SSK tarımda hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar) tabi sigortalılıkları devam ettirilecek ve bunlar Kanunun 4/a (eski SSK’lı)  kapsamında sigortalı sayılmamakta ve de 1/10/2008 tarihinden önce 2925 sayılı Kanuna (eski SSK tarımda hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar) tabi sigortalı iken bu tarihten önce muhtar seçilen ve muhtarlık süresi 1/10/2008 tarihinden sonra da devam edenlerin 2925 sayılı Kanuna (eski SSK tarımda hizmet akdiyle süreksiz çalışanlar) tabi sigortalılıkları devam ettirilmektedir.

-Sigortalılığı 1/3/2011 tarihinden önce başlayanların 1/3/2011 tarihinden sonra hizmetlerinin çakışması: 1/3/2011 tarihinden önce Kanunun 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında çalışması bulunan sigortalıların 1/3/2011 tarihinden sonra 4/a (eski SSK’lı) kapsamına tabi çalışmaları halinde önce başlayan sigortalılık statüsüne göre işlem yapılmamakta, 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılığı 4/a (eski SSK’lı) kapsamındaki tabi çalışmasından bir gün önce sona erdirilmektedir.

-Sigortalılığı 1/3/2011 tarihinden önce başlayanların 1/3/2011 tarihinden önce hizmetlerinin çakışması: 1/3/2011 tarihi itibariyle Kanunun 4/a (eski SSK’lı) ve 4/b (eski Bağ-Kur’lu) kapsamında tabi çalışmaları devam eden sigortalıların 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılığı 28/2/2011 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

-Sigortalılığı 1/3/2011 tarihinden sonra başlayanların hizmetlerinin çakışması:  1/3/2011 tarihinden itibaren sigortalıların 4/a (eski SSK’lı) ve 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılık statülerinin çakışması halinde 4/a (eski SSK’lı) kapsamındaki sigortalılıkları geçerli sayılacaktır. 4/b (eski Bağ-Kur) bendi kapsamındaki sigortalılık 4/a (eski SSK’lı) kapsamındaki çalışmanın başladığı tarihten bir gün önce sona erdirilecektir. Ancak, talepte bulunanlar 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında sigortalılığa da devam edebilecektir. Burada, çakışma durumunda asıl olan 4/a (eski SSK’lı) kapsamındaki sigortalılık bulunup, aynı zamanda 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamındaki çalışmaya devam edilmesi talebe bağlı olacaktır.

-Kısmi süreli olarak 30 günden az çalışılan sürelerde hizmetlerin çakışması: Kısmi süreli iş sözleşmesiyle, ev hizmetlerinde 30 günden az veya puantaj kaydıyla çalışıp aynı zamanda Kanunun 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında  sigortalılık hallerinin bulunması durumunda, 4/a (eski SSK’lı) kapsamında sigortalılığı sona ermedikçe ay içerisinde eksik kalan günlerinde 4/b (eski Bağ-Kur)  kapsamında sigortalı sayılmayacaklardır.  Bunlar, ay içerisinde eksik kalan süreleri için isteğe bağlı sigortaya müracaat edebilecekleri gibi borçlanma yapabileceklerdir. Bu şekilde kazanılan süreler 4/a kapsamında değerlendirilecektir. Ancak, kısmi süreli çalışması nedeniyle 4/a (eski SSK’lı) kapsamında sigortalı sayılanların devam eden 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamındaki çalışması nedeniyle de prim ödemek istenmesi durumunda 4/b (eski Bağ-Kur) kapsamında 30 gün üzerinden prim tahakkuk ettirilmektedir.