Anasayfa / Soru - Cevaplarla Sosyal Güvenlik / Yurtdışı İşlemleri Soru ve Cevaplar / Sosyal Güvenlik Sözleşmelerine Göre Geçici Olarak Sözleşmeli Ülkelerde Görevlendirilen İşçiler Hangi Ülkenin Mevzuatına Tabi Tutulur ?

Sosyal Güvenlik Sözleşmelerine Göre Geçici Olarak Sözleşmeli Ülkelerde Görevlendirilen İşçiler Hangi Ülkenin Mevzuatına Tabi Tutulur ?

Sponsorlu Bağlantılar

SORU 4– SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİNE GÖRE GEÇİCİ OLARAK SÖZLEŞMELİ ÜLKELERDE GÖREVLENDİRİLEN İŞÇİLER HANGİ ÜLKENİN MEVZUATINA TABİ TUTULUR ?

CEVAP 4- Sosyal güvenlik sözleşmelerinde genel kural, işçinin çalışılan ülkenin sosyal güvenlik mevzuatına tabi olmasıdır. Ancak, bazı sigortalılar sözleşmenin bu ana prensibinden ayrı tutulmuşlardır. Bunların başında da işverenleri tarafından geçici bir süre ile akit ülkeye gönderilen işçiler gelmektedir.

Buna göre, geçici görevlendirmelerde işçiler, sigortalılık yönünde sözleşmede belirlenen süre içinde çalıştığı ülkenin mevzuatına değil, gönderen ülke mevzuatına tabi tutulurlar. Bununla,  mükerrer sigortalılığın önlenmesi amaçlanmıştır.

Her geçici görevlendirme, ikili sosyal güvenlik sözleşmesi kapsamında değerlendirilemez. Bunun için bazı şartların varlığı gereklidir. Bunlar;

-Görevlendirmeden önce işveren ile işçi arasında bir hukuki bağın (hizmet akdi gibi) olması,

-Görevlendirmeden önce işçinin gönderen ülkenin mevzuatına tabi olması,

-İşverenin görevlendirme yapılan ülkede faaliyet göstermesi,

-Görevlendirme konusu işin, esas iş ile bir bağlantısının bulunması,

-Görevlendirmenin en çok ilgili sosyal güvenlilik sözleşmesinde belirtilen süre için yapılmasıdır.

Ülkemiz ile akdedilen ikili sosyal güvenlik sözleşmelerine göre geçici görevlendirmelere ilişkin süreler ve bu sürelerin uzatılmasına ilişkin kurallar, ülkeler itibariyle farklılık göstermektedir. Bunlar ve bu ülke sigortalıların ülkemize geçici olarak görevlendirilmelerinde kullanılan belgelerin kodları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:

Sözleşmeli   Ülke ve Belge Kodu

Mevzuatın   Belirlenmesine İlişkin Kurallar

İngiltereGönderilen   ülkenin vatandaşı değilse ve bu ülkede kanuni ikametgâhı yoksa çalışma   süresince gönderen ülkenin mevzuatına tabi olur.
Almanya   (T/A1)Geçici   görevle gönderilen sigortalının gönderen ülkenin mevzuatına tabi olma süresi   24 aydır. Görevlendirmenin iki yılı aşması halinde,  sigortalının gönderen ülke sigorta kurumuna   müracaatı ile bu süre yetkili mercilerin mutabakatı sonunda üç yıla kadar uzatılabilir.
Hollanda   (CE1)Avrupa   Sosyal Güvenlik Sözleşmesine ilişkin hükümler uygulanır. Buna göre, geçici   işçi hakkında işin görülmesi için tahmin edilen süre on iki ayı geçmemek   şartıyla geldiği ülkedeki mevzuat uygulanır. Görülecek işin süresi 12 geçtiği   takdirde, gönderen ülkenin yetkili makamının veya bu makam tarafından tayin   edilen merciin muvafakati ile iş tamamlanıncaya kadar, geldiği ülkedeki   mevzuatın uygulanmasına devam olunur.
Belçika   (B/T1)Çalışma   süreleri 12 ayı geçmemek şartıyla mutat çalışma yerlerinin bulunduğu ülke   mevzuatına tabi olurlar. Bu sürenin, 12 ayı aşması halinde geçici olarak   çalışılan ülkenin yetkili makamının muvafakati ile mutat çalışma yerinin   bulunduğu ülke memleket mevzuatının uygulanmasına devam edilebilir.
Avusturya   (A/TR1)Bir   akit taraf ülkesinde çalıştıran bir işveren tarafından diğer akit taraf   ülkesine gönderilen işçiler hakkında diğer akit taraf ülkesinde çalıştıkları   24 üncü takvim ayının sona ermesine kadar, gönderen ülke mevzuatı uygulanır.
İsviçre   (CH/TR1)Akit   ülkenin birinde bulunan bir teşebbüs tarafından çalıştırılan ve geçici bir   işin icrası için diğer akit ülkesine gönderilen işçiler, ilk 24 aylık süre   içinde, teşebbüs merkezinin bulunduğu ülke mevzuatına tabi olmakta devam   ederler. Bu süre aşıldığı takdirde, teşebbüs merkezinin bulunduğu taraf   mevzuatının uygulanmasına, iki tarafın yetkili makamları arasında mutabık   kalınacak bir süre için, devam edilebilir.
Fransa   SE (208-01 FT)İşverenleri   tarafından, belli bir işin icrası maksadıyla geçici olarak diğer ülkeye   gönderilen ve çalışma süresi, önceden tahmin edilmiş olsun veya olmasın üç   seneyi aşan işçiler, iki ülkenin yetkili idari makamları veya bunların   vekilleri arasında önceden ve müştereken mutabık kalınmak şartıyla, kendi   memleketlerinin sosyal güvenlik rejimine tabidirler.
Danimarka   (DK/TR1)Bir   ülkede bulunan bir işveren tarafından istihdam edilen ve bu müessese hesabına   bir işin yapılması için geçici olarak öteki ülkeye gönderilen bir işçi, ilk   on iki ay süresince gönderen ülkenin mevzuatına tabi olmaya devam eder.   Görülecek işin süresi, on iki ayı geçtiği takdirde ülkesindeki yetkili   makamının muvafakati ile bu işçi hakkında, iş tamamlanana kadar tabi olduğu   mevzuatın uygulanmasına devam olunur.
İsveç   (S/TR1)Bir   ülke işvereni tarafından diğer ülkeye çalışmaya gönderilen işçi hakkında on   iki ayı geçmemek şartıyla gönderen ülkenin mevzuatının uygulanmasına devam   edilir. Çalışmanın on iki aydan fazla devam etmesi halinde, gönderilen   ülkenin yetkili makamın kabul etmesi şartıyla bu şekilde tabi olunan   mevzuatın uygulanmasına devam edilir.
Norveç  (N/TR1)Geçici   olarak sözleşmeli ülkelerin birinde istihdam edilen bir şahıs hakkında, ilk   on iki aylık süre sırasında kendi ülkesinin mevzuatı devam eder. Bu istihdam   on iki ayı geçtiği takdirde, diğer akit tarafın yetkili makamının muvafakati   ile kendi ülkesinin mevzuatı bu şahıs hakkında uygulanmaya devam edebilir.
LibyaLibya’da   iş yapmakta olan Türk işverenlerin yanında çalışan ve “daimi işçi” statüsünde   sayılan Türk işçileri, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, iş kazaları   ile  meslek hastalıkları ve analık   sigortası yönüyle ülkemiz mevzuatı, hastalık sigortası yönüyle Libya   mevzuatına tabi tutulmaktadır.
K.K.T.C(K.K.T.C/T.C   1)Geçici   olarak bir işin icrası için diğer akit tarafın ülkesine gönderildiği   takdirde, yirmi dört ay müddetle hakkında ülkesinin mevzuatı uygulanır.   Çalışma süresi yirmi dört ayı aştığı takdirde; işçi, işverenin veya işveren,   işçinin muvafakatini almak şartıyla, önceden istekte bulunur ve diğer akit   tarafın yetkili makamı buna muvafakat ederse, bu kimse hakkında daha önce   tabi olduğu mevzuatın uygulanmasına devam edilir.
Makedonya   (MC/TR1)Diğer   taraf ülkesinde 24 ayı geçmeyecek bir süre için istihdam edilmek üzere   gönderilen bir kimse, ülkesinin mevzuatına tabi olur. Her iki tarafın yetkili   makamlarının önceden onayı ile bu 24 aylık süre, toplam olarak 60 ayı   geçmemek kaydı ile uzatılabilir.
Azerbaycan   (AZ/TR1)Diğer   taraf ülkesine 24 aydan az bir süre için çalışmaya gönderilen bir şahıs,   yalnız ülkesinin mevzuatına tabi olur. Her iki tarafın yetkili makamlarının   önceden onaylamasıyla bu süre toplam 60 ayı geçmemek şartıyla uzatılabilir.
Romanya   (R/TR1)Diğer   akit taraf ülkesine geçici görevli olarak gönderilen kimse, 24 ayı geçmemek   koşulu ile ülkesinin mevzuatına tabi olur. Her iki akit tarafın yetkili   makamlarının önceden onaylaması ile bu süre toplam 60 ayı geçmemek kaydıyla   uzatılabilir.
Çek   Cumhuriyeti (CZ/TR101)Diğer   akit taraf ülkesine geçici görevli olarak gönderilen kimse, 24 ayı geçmemek   koşulu ile ülkesinin mevzuatına tabi olur. 24 ayın sonunda süre uzatması   yoktur. Bu durumda çalışılan ülke mevzuatına tabi olunması gerekir.
Bosna   Hersek (BH/TR1)Diğer   akit taraf ülkesine geçici görevli olarak gönderilen kimse, 24 ayı geçmemek   koşulu ile birinci ülkesinin mevzuatına tabi olur. Her iki akit tarafın   yetkili makamlarının önceden onaylaması ile bu süre toplam 60 ayı geçmemek   kaydıyla uzatılabilir.
Arnavutluk   (AL/TR1)Diğer   taraf ülkesinde 24 ayı geçmeyecek bir süre istihdam edilen bir kimse,   ülkesinin mevzuatına tabi olur. Her iki tarafın yetkili makamlarının önceden   onayı ile bu 24 aylık süre, toplam olarak 60 ayı geçmemek kaydı ile   uzatılabilir.
Gürcistan   (GR/TR1)Diğer   taraf ülkesine 24 aydan az bir süre için çalışmaya gönderilen şahıslar,   ülkesinin mevzuatına tabi olur. Her iki tarafın yetkili makamlarının önceden   onaylamasıyla bu süre toplam 60 ayı geçmemek şartıyla uzatılabilir
Kanada   (CAN/TUR1)Diğer   taraf ülkesinde 24 ayı geçmeyecek bir süre için hizmet vermek üzere istihdam   edilen bir kimse, ülkesinin mevzuatına tabi olur. Her iki tarafın yetkili   makamlarının önceden onayı ile bu 24 aylık süre toplam olarak 60 ayı geçmemek   kaydı ile uzatılabilir. Tarafların yetkili makamları, ortak mutabakat ile her   hangi bir kişi veya kişi grupları ile ilgili olarak bu hükümlerinin   uygulanmasını değiştirebilir.
Kebek   (QUE/TR1)60   ayı geçmeyen bir süre için diğer taraf ülkesine geçici olarak gönderilen   kimse, bu süre içinde ülkesinin mevzuatına tabidir. Bu süre, iki tarafın   yetkili makamlarının onayı ile uzatılabilir.
Lüksemburg   (L/TR1)Diğer   akit taraf ülkesine geçici görevli olarak gönderilen kimse, 12 ayı geçmemek   koşulu ile ülkesinin mevzuatına tabi olur. Çalışma süresinin 12 ayı aşması   halinde, ikinci akit tarafın yetkili makamın önceden onaylaması ile tabi olunan   mevzuatı yeni bir 12 ay için uygulanmaya devam eder.
HırvatistanDiğer   akit taraf ülkesine geçici görevli olarak gönderilen kimse, 24 ayı geçmemek   koşulu ile ülkesinin mevzuatına tabi olur. Her iki akit tarafın yetkili   makamlarının önceden onaylaması ile bu süre toplam 60 ayı geçmemek kaydıyla   uzatılabilir.

5510 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde de, işverenleri tarafından geçici görevle yurtdışına gönderilen çalışanlar için sosyal güvenlik sözleşmelerine benzer bir hükme yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre, sigortalıların sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelere gönderilmeleri halinde, bu görevleri yaptıkları sürece sigortalıların ve işverenlerin anılan Kanundaki sosyal sigortaya ilişkin hak ve yükümlülükleri devam eder.

Yorum yaz

E posta adresiniz yorumda görünmeyecek. Hakaret ve küfür içeren yorumlar yayımlanmayacaktır. YORUMLAR ONAYA TABİ OLUP, ONAYLANDIKTAN SONRA SAYFADA GÖRÜNECEKTİR. Zorunlu alanlar işaretlenmiştir. *

*