Anasayfa / En Son Eklenen Yazılar / Yeni Düzenlemelere Göre Ev Hizmetlerinde Çalışanların Sigortalılığı

Yeni Düzenlemelere Göre Ev Hizmetlerinde Çalışanların Sigortalılığı

Sponsorlu Bağlantılar

Ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı konusunda daha önceleri özel bir düzenleme yoktu. Ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç ev hizmetlerinde çalışanlar sigortalı sayılmıyordu. Ücretle ve sürekli olarak çalışanlar ise diğer sigortalılarla aynı şartlara tabiydi.

Daha sonra 6552 sayılı Torba Kanun ile 5510 sayılı Kanuna Ek 9’uncu madde eklendi ve eklenen bu madde ile ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı için özel bir düzenleme yapıldı. Uygulamanın ayrıntısı ise Ev Hizmetlerinde 5510 Sayılı Kanunun Ek 9 uncu Maddesi Kapsamında Sigortalı Çalıştırılması Hakkında Tebliğ ile yapıldı.

Söz konusu düzenleme uyarınca, ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanlarla 10 gün veya daha fazla süreli çalışanların sigortalılık durumu farklılık göstermektedir.

Ek 9 uncu madde kapsamındaki sigortalılık sadece gerçek kişi işverenler için geçerli olup, tüzel kişi (şirket v.s.) işverenlerin ev hizmetlerinde çalıştırdığı kişilerle normal sigortalı olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilecektir.

Ek 9 uncu madde kapsamındaki sigortalılık 1 Nisan 2015 tarihi veya sonrasında ev hizmetlerinde çalışmaya başlayanlar için geçerli olup, 1 Nisan 2015 tarihinden önce ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süre ile sigortalı çalıştıran işverenler işyeri dosyasını kapattıktan sonra aşağıda belirtildiği şekilde müracaatlarını yapabileceklerdir.

Ev hizmetlerinde çalışanlarla ilgili olarak ödenen primler 4/1-a (SSK) kapsamında sayılmaktadır.

Ek 9 uncu Madde Kapsamına Girenler ve Girmeyenler

Aynı konutta birlikte yaşayan ve üçüncü derece dahil bu dereceye kadar hısımlar arasında ve aralarına dışardan başka kimse katılmaksızın, yaşadıkları konut içinde yapılan işlerde çalışanlar sigortalı sayılmamakta, dolayısıyla aynı evde oturan üçüncü derece dahil bu dereceye kadar hısımlar tarafından ev hizmeti işlerini yapanlar ek 9 uncu madde kapsamında sigortalı sayılmamaktadır. Üçüncü dereceye kadar olan akrabalar dışından olup ev hizmeti nedeniyle işe alınan ve aynı evde yaşayanlar ise ek 9 uncu madde kapsamında sigortalı sayılmaktadır.

Ev Hizmetlerinde Ayda 10 Gün veya Daha Fazla Süreli Çalışanların Sigortalılık Durumu ve Yapılacak İşlemler

Ev hizmetlerinde işveren yanında 10 gün ve daha fazla süreyle çalışanlar, Kanunun ek 9 uncu maddesi kapsamında 1 Nisan 2015 tarihinden itibaren ücretle ve sürekli çalışma şartı aranmadan 4/1-a (SSK) sigortalılarına sağlanan haklardan aynı şekilde yararlanacaktır. Bu sigortalılar hakkında uzun vadeli sigorta kolları (malullük-yaşlılık-ölüm sigortası) kısa vadeli sigorta kolları (iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortası), genel sağlık sigortası ve işsizlik sigortası hükümleri uygulanacaktır.

Bunlarla ilgili olarak sadece işe girişte bildirim, işten ayrılmalarında bildirim, iş kazası geçirmeleri halinde bildirim yapılacak olup, ayrıntıları aşağıda belirtilmiştir.

Bu şekilde çalıştırılanların Ev Hizmetlerinde On Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge ile Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmesi, bildirgenin işveren tarafından çalışmanın başladığı ayın sonuna kadar ikamet ettiği yere en yakın SGK müdürlüğüne verilmesi gerekmektedir. Ay sonunun hafta sonu, genel ve resmi tatil günlerine denk gelmesi halinde ise bu günleri takip eden ilk iş günü sonuna kadar bildirgenin verilmesi gerekir. Bildirgenin çalıştıran kişi yani işveren ve ev hizmetlerinde çalışan kişi tarafından imzalanması gerekir. Başka bir belge ile yapılan bildirim kabul edilmez. Bu bildirgeyi işveren kendisi Sosyal Güvenlik Kurumuna verebileceği gibi noter onaylı vekaletnamesi olan kişi de işveren adına verebilir. Ev hizmetlerinde birden fazla kişi çalıştıranların her çalışan için ayrı ayrı bildirge vermesi gerekir. Bu bildirgenin süresi içerisinde verilmemesi halinde 5510 sayılı Kanunun 102/1-a maddesi gereğince idari para cezası uygulanır.

Yapılan bu bildirimle ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’nda işyeri dosyası açılmayacak, işverenle ilgili işlemler T.C. Kimlik Numarası üzerinden yürütülecektir. Bu şekilde çalıştırılanlarla ilgili ayrıca aylık prim ve hizmet belgesi verilmeyecek, başta verilen Ev Hizmetlerinde On Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirgedeki çalışma gün sayısı ve prime esas günlük kazanç beyanı esas alınarak her ay prim tahakkuk ettirilecek, her ayın primi takip eden ayın sonuna kadar ilgili bankalara yatırılacaktır. Ödeme www.sgk.gov.tr adresinin “e-sgk” menüsünden “Kart ile Prim Ödeme”, “Diğer Ödemeler” seçeneğinden kredi kartları veya banka kartları aracılığıyla da yapılabilir. Beyan edilen kazancın yüzde 34,5’i oranında prim alınacaktır. İşverenler prime esas kazanç alt sınırı (brüt asgari ücret) ile prime esas kazanç üst sınırı (alt sınırın altı buçuk katı) arasında kalmak şartıyla istediği günlük ücreti beyan edebilecektir. Tabii burada brüt asgari ücret altında kalmamak şartı ile çalışana ödenen gerçek brüt ücretin beyan edilmesi gerekmektedir.

Ev hizmetlerinde çalışan kişinin aldığı ücrette veya çalışma gün sayısında değişiklik olması halinde bunun o ay içerisinde ilgili müdürlüğe bildirilmesi gerekir.

Aynı kişinin birden fazla yerde ev hizmetlerinde çalışmasına engel bir durum bulunmayıp, eğer çalışılan yerler aynı kişiye ait değilse, bu durumdaki kişilerin çalıştığı her yerden ayrı ayrı Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmesi gerekir.

Yaşlılık aylığı (emekli aylığı) alanlar da söz konusu Ek 9 uncu madde kapsamında ev hizmetlerinde çalışabilecek, bunların sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmaları halinde aylıkları kesilmeyecektir. Bunlarla ilgili olarak tercih işlemi verilen Ev Hizmetlerinde On Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge üzerinde yapılacaktır.

Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süre ile çalıştırılan sigortalının işten ayrılması halinde işten ayrılışını takip eden on gün içerisinde “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge”nin “F- Sigortalının İşten Ayrılma/Durum Değişiklikleri” kısmının doldurulması suretiyle Kuruma verilmesi gerekmektedir. Söz konusu bildirgenin süresinde verilmemesi halinde 5510 sayılı Kanunun 102/1-J maddesi gereğince idari para cezası uygulanacaktır.

Ev hizmetlerinde Ek-9 uncu madde kapsamında sigortalı olarak çalışanların, sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün prim ödeme gün sayısının olması halinde bu kişiler ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler genel sağlık sigortasından yararlanabilecektir. Ancak bunlardan ayda 30 günden az süreyle çalışanların, gelir testi yaptırıp ardından her ay eksik günlere ait genel sağlık sigortası primlerini 30 güne tamamlamaları gerekir.

Ek-9 uncu madde kapsamında ayda 30 günden az çalışanlar, isterse kalan günlerini isteğe bağlı sigortaya prim ödeyerek tamamlayabilecekler.

Ek-9 uncu madde kapsamında ev hizmetlerinde sigortalı olarak çalışan kişinin iş kazası geçirmesi halinde, buna ilişkin bildirimin kazadan sonraki üç işgünü içinde yapılması gerekmektedir. Bu bildirim Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu düzenlenerek Kuruma doğrudan yapılabileceği gibi, e-devlet şifresiyle www.turkiye.gov.tr adresinin “e-hizmetler” menüsünün altında bulunan “Ev Hizmetleri” kısmını seçerek “İş kazası bildirimi” menüsünden de yapılabilecektir.

Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süreli çalışan kişilerle ilgili sigorta bildirimi yapan işverenler, şartları taşımaları halinde;

– Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde (5 puanlık prim indirimi),

– 4447 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde,

– 4447 sayılı Kanunun 50 nci maddesinde,

öngörülen teşviklerden yararlanabileceklerdir.

Teşviklerle ilgili ayrıntılı bilgi İstihdam Teşviki Uygulamaları – Teşviklerin Kapsamı ve Yararlanma Şartları başlıklı yazıda yer almaktadır.

Ev Hizmetlerinde Ayda 10 Günden Az Çalışanların Sigortalılık Durumu ve Yapılacak İşlemler

Ek 9 uncu maddesi kapsamında ev hizmetlerinde ayda 10 günden az süreyle çalışanlar sadece iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında sigortalı sayılacaktır. Bu şekilde sigortalı çalıştıranlar 10 güne (10 hariç) kadar çalıştırdıkları sigortalılar nedeniyle işveren sayılmayacaklar, bu kapsamda sigortalı çalıştırdıkları her gün için prime esas günlük kazanç alt sınırının (brüt asgari ücretin) yüzde 2’si oranında iş kazası ve meslek hastalığı primi ödeyeceklerdir. Dolayısıyla bu kişilerin çalıştırdıkları kişiler için işyeri bildirgesi, sigortalı işe giriş bildirgesi ile aylık prim ve hizmet belgesi, işten ayrılış bildirgesi verme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

10 günden az çalışmanın tespitinde günlük 7,5 saatin altındaki çalışmalar 1 gün olarak kabul edilecek, 10 günden az çalışılan süreler birbirini takip eden günler olabileceği gibi ayın farklı günleri de olabilecektir.

Bu şekilde ev hizmetlerinde 10 günden az çalıştırılanlarla ilgili bildirimin Ev Hizmetlerinde 10 Günden Az Sigortalı Çalıştırılacaklara İlişkin Başvuru Formu ile çalıştıran kişinin ikamet ettiği yere en yakın SGK müdürlüğüne verilmesi gerekmektedir. Bildirim formunun, çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar, ay sonunun hafta sonu, genel ve resmi tatil günlerine denk gelmesi halinde ise bu günleri takip eden ilk iş günü sonuna kadar verilmesi gerekmektedir. 10 günden az çalışmanın takip eden aylarda da devam etmesi ve bu durumun Formda belirtilmesi halinde her ay için ayrıca bildirim yapılması gerekmeyecektir. Bu kişilerle ilgili bildirim e-devlet şifresiyle internet üzerinden, www.turkiye.gov.tr adresinin “e-hizmetler” menüsünün altında bulunan “Ev Hizmetleri” kısmı seçilerek de yapılabilecektir. Yapılan bu bildirim sonucunda sigortalının cep telefonu numarasına Kanunun ek 9 uncu maddesinde sigortalı tescili yapıldığı, uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası primini takip eden ayın sonuna kadar ödeyebileceği hakkında bilgilendirme mesajı gönderilecektir.

Bu şekilde sigortalı bildirimi yapan kişiler, çalıştırdıkları kişilerle ilgili brüt asgari ücretin yüzde 2’si oranındaki iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primini banka aracılığı ile ya da www.sgk.gov.tr adresinin “e-sgk” menüsünden “Kart ile Prim Ödeme”, “Diğer Ödemeler” seçeneğinden kredi kartları veya banka kartları aracılığıyla ödeyeceklerdir. Her ayın priminin takip eden ayın sonuna kadar ödenmesi gerekmektedir.

Çalıştırılan kişinin ay içerisinde çalıştırıldığı gün sayısının 9 günü geçmesi halinde yukarıda Ev Hizmetlerinde Ayda 10 Gün veya Daha Fazla Süreyle Çalışanların Sigortalılık Durumu kısmında belirtilen işlemler yapılacaktır.

Ev hizmetlerinde 10 günden az yani en az 1 gün en fazla 9 gün çalıştırıldığı için adına sadece iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ödenen kişi, brüt asgari ücretin yüzde 32,5’i oranındaki uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primini takip eden ayın sonuna kadar ödemesi halinde, uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası yardımlarından da yararlanabilecektir. Bu durumdaki kişilerin herhangi bir müracaatta bulunmaları gerekmemektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu işlemleri otomatik olarak yapacaktır. Her aya ait primin takip eden ayın sonuna kadar ödenmemesi halinde uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası kaydı kapatılacak, primi ödeme hakkı düşecektir. Yani primi sonradan ödeme imkanı bulunmamaktadır. Bu şekilde primini düzenli ödeyenler genel sağlık sigortası sağlık yardımlarından yararlanacaktır.

Ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanların, iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından yararlanabilmeleri için, iş kazasının olduğu tarihten en az on gün önce tescil edilmiş olması ve sigortalılığının sona ermemiş olması, iş kazası veya meslek hastalığından dolayı geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası) ödenmesi veya sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için ayrıca prim ve prime ilişkin her türlü borçların ödenmiş olması şartı aranacaktır.

Ev hizmetlerinde 10 günden az süre ile çalıştırılacak sigortalıların iş kazası geçirmesi halinde buna ilişkin bildirimin kazadan sonraki üç işgünü içinde yapılması gerekmektedir. Bu bildirim Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu düzenlenerek Kuruma doğrudan yapılabileceği gibi, e-devlet şifresiyle www.turkiye.gov.tr adresinin “e-hizmetler” menüsünün altında bulunan “Ev Hizmetleri” kısmını seçerek “İş kazası bildirimi” menüsünden de yapılabilecektir.

Yabancı Uyruklu Çalıştırma

Ek 9 uncu madde kapsamında 10 gün ve daha fazla süre ile yabancı uyruklu sigortalılar da çalıştırılabilecektir. Ancak yabancıların Ülkemizde çalıştırılması çalışma iznine bağlı olduğundan, bu durumdaki işverenlerin “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla Sigortalı Olarak Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge” ile müracaatlarında sigortalıların çalışma iznini de bildirgeye eklemeleri gerekecektir.

Öte yandan; ev hizmetlerinde 10 günden az süre ile yabancı uyruklu sigortalı çalıştırılamayacak, bu şekilde çalıştırıldığı tespit edilen yabancı uyruklular hakkında ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süre ile sigortalı çalıştıran işverenlere ilişkin hükümler uygulanacak, ayrıca ay içinde çalışma gün sayısı 30 gün olarak alınacaktır.

Sigortalıların Kendilerini Bildirmesi

Ek 9 uncu madde kapsamında ev hizmetlerinde çalışanlar çalışmaya başladıklarını, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “Sigortalı Bildirim Belgesi” ile doğrudan veya internet ya da benzeri ortamda Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirebilirler. Bu bildirim üzerine Kurum işverenin bildirim yapıp yapmadığını kontrol edip sonucuna göre işlem yapar.

Muhtasar Beyanname Durumu

Ek 9 uncu madde kapsamında ev hizmetlerinde çalışanlara ödenen ücretler vergiye tabi tutulmayacak ve bunlar için muhtasar beyanname verilmeyecektir.(isvesosyalguvenlik.com)

Esman DİLLİ*

———-

* Başmüfettiş, Sosyal Güvenlik Kurumu

Yorum yaz

E posta adresiniz yorumda görünmeyecek. Hakaret ve küfür içeren yorumlar yayımlanmayacaktır. YORUMLAR ONAYA TABİ OLUP, ONAYLANDIKTAN SONRA SAYFADA GÖRÜNECEKTİR. Zorunlu alanlar işaretlenmiştir. *

*