DOLAR 7,4294
EURO 8,9820
ALTIN 412,55
BIST 1.471
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 9°C
Yağışlı
İstanbul
9°C
Yağışlı
Pts 9°C
Sal 9°C
Çar 11°C
Per 10°C

SGK İşten Çıkış Kodu Nasıl Değiştirilir – Düzeltilir ?

16.01.2021
A+
A-
SGK İşten Çıkış Kodu Nasıl Değiştirilir – Düzeltilir ?

İşveren tarafından işten çıkarılan veya kendisi işten çıkan işçiyle ilgili olarak işverenin 10 günlük süre içerisinde SGK’ya sigortalı işten ayrılış bildirgesi vermesi, bu bildirgenin 16 numaralı bölümüne de sigortalının işten ayrılış nedenini (kodunu) yazması gerekmektedir.

Sigortalının işten çıkarılma veya çıkma nedenine bağlı olarak SGK’ya bildirilecek işten çıkış kodları SGK İşten Çıkış Kodları sayfasında yer almaktadır.

Öte yandan, işten çıkan veya çıkarılan işçiyle ilgili olarak SGK’ya bildirilmiş olan işten çıkış kodu önemli olup, gerçeğe aykırı işten çıkış kodu bazı durumlarda işçinin büyük hak kaybına yol açmakta, örneğin işçi hak ettiği halde sırf işten çıkış kodunun uymaması nedeniyle işsizlik maaşı alamamaktadır, çünkü İŞKUR işsizlik maaşı için başvuran işçinin prim gün sayısı ve sigortalılık süresi şartları yanında SGK’ya bildirilmiş olan işten çıkış kodunun da uygun olup olmadığına bakmaktadır. (Bkz. En Basit Şekliyle İşsizlik Maaşı Alma Şartları) Benzer şekilde SGK’ya işten çıkış nedeni olarak bildirilen 29 kodu “işveren tarafından işçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih” yani yüz kızartıcı bir davranış nedeniyle fesih anlamına geldiğinden, bu kod çalışanın hizmet dökümünde bir leke olarak kalmaktadır. Özellikle pandemi nedeniyle getirilen ve halen devam eden fesih (işçi çıkarma) yasağında, işveren tarafından işçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih yasak kapsamına girmediğinden, son zamanlarda gerçeğe aykırı olarak işten çıkış nedeni kısmına 29 işten çıkış kodunu yazan işverenlerin sayısı da artmıştır. (Bkz. İşçi Çıkarma Yasağı Kapsamına Girmeyen SGK İşten Çıkış Kodları)

İşveren için pek önemi olmayan bu işten çıkış kodu işçi açısından çok önemli olduğundan, bu hususu İşverenler İşçinin İşten Çıkış Kodunu Seçerken İyi Düşünün ! başlıklı yazımızda belirmiştik.

SGK’ya Bildirilen İşten Çıkış Kodu Nasıl Düzeltilir ?

SGK’ya bildirilmiş olan işten çıkış kodunun gerçeğe aykırı olduğunu düşünen işçi işverenden düzeltilmesini talep edebilir. Sigortalı işten ayrılış bildirgesinin fesih (işten çıkış) tarihinden itibaren 10 gün içerisinde SGK’ya verilmesi gerektiğinden, SGK’ya verilen sigortalı işten ayrılış bildirgesinde yanlış / hatalı / gerçeğe aykırı işten çıkış kodunun yazılmış olması halinde, işten çıkış tarihi üzerinden 10 gün geçmemişse, e-bildirge sitemi üzerinden işveren rahatça düzeltme yapabilir, verdiği bildirgeyi iptal edil yeni bildirge de verebilir. (Bkz. Hatalı Verilen Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesinin İptali) 10 günlük süre geçtikten sonra ise artık işverenin düzeltme yapması mümkün olmayıp, işyerinin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Merkezine / İl Müdürlüğüne başvurması gerekir. Öte yandan 2013/11 sayılı SGK Genelgesinde; işverenlerin işten ayrılış nedenine yönelik değişiklik taleplerinin, buna ilişkin belgelerle müracaat edilmesi halinde kabul edileceği belirtilmiştir.

İşçi İşten Çıkış Kodunun Düzeltilmesi İçin Kendisi SGK’ya Başvurabilir mi ?

SGK’ya bildirilmiş olan işten çıkış kodunun gerçeğe aykırı olduğunu düşünen işçi, kendisi değişiklik için SGK’ya başvursa bile, SGK işçinin değişiklik talebini kabul etmez. Çünkü konuya ilişkin olarak 2013/11 sayılı SGK Genelgesinde; “sigortalıların işten ayrılış nedenine yönelik talepleri işverenle birlikte müracaat etmişse değiştirilecek, bunun dışında sigortalı taleplerinde işten ayrılış nedeni ile ilgili herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır” açıklamasına yer verilmiştir. Dolayısıyla işten çıkış kodunun değiştirilmesini isteyen işçi, SGK’ya işverenle veya işvereni temsile yetkili biriyle başvurursa SGK ancak o zaman değişiklik talebini kabul eder.

İşveren Değişiklik Talebini Kabul Etmemişse İşçi Başka Hangi Yolları İzleyebilir ?

İşçi – işveren arasındaki uyuşmazlıklarda çok az istisna hariç, önce arabulucuya başvurulması gerekmektedir. (Bkz. İşçi ve İşverenin Önce Arabulucuya Başvurması Zorunlu Olan Konular) Ancak işten çıkış kodunun düzeltilmesi talebi arabulucuya başvurulacak konular içerisinde yer almamaktadır. Buna rağmen işçi arabulucuya verdiği dilekçede işten çıkış kodunun düzeltilmesi talebini yazsa ve işveren de arabulucudaki görüşme aşamasında bunu kabul etse bile, bu değişiklik için yine işverenin SGK’ya değişikliğe gerekçe olan belgelerle başvurması gerekir. Örneğin, arabulucuda işveren SGK’ya bildirdiği fesih sebebinin doğru olmadığını, işçiye ihbar ve / veya kıdem tazminatı ödemeyi kabul ettiğini belirtmiş ve arabulucu tarafından düzenlenen son tutanakta bu husus belirtilmişse, buna istinaden işveren SGK’ya işten çıkış kodunun değiştirilmesi için başvurabilir.

Bunun dışında, işten çıkış kodunun değiştirilmesini talep ettiği halde işveren tarafından bu talebi kabul edilmeyen işçinin İş Mahkemesinde dava açması gerekir.

Sorun Sadece İşsizlik Maaşı Alamamak İse

İşveren tarafından gerçeğe aykırı işten çıkış kodu bildirilen, işverenden değiştirilmesini talep ettiği halde işten çıkış kodu değiştirilmeyen ve bu işten çıkış kodu nedeniyle işsizlik maaşı alamayan işçi, eğer elinde ihbar veya kıdem tazminatının ödendiğini gösterir bordro veya banka dekontu, arabulucu tutanağı, feshe ilişkin belgeler gibi somut belgeler varsa, bu belgelerle İŞKUR’a başvurması halinde İŞKUR başvuruyu değerlendirip, yine işsizlik maaşı ödemektedir. Dolayısıyla sorun sadece işsizlik maaşı alamamaksa, belirttiğimiz gibi elinde somut belgeler olan işçinin işten çıkış kodunun değiştirilmesi için SGK’ya başvurmasına da gerek yoktur, doğrudan İŞKUR’a başvurması yeterlidir. (isvesosyalguvenlik.com)

YORUMLAR - Kısa sorular imkanlar ölçüsünde cevaplandırılır. Emeklilikle ilgili, daha önce yazılmış veya cevaplandırılmış konularla ilgili sorular cevaplandırılmaz.
  1. Sahra dedi ki:

    Sağlık riski karşısında sosyal güvenlik sisteminden sağlanan hizmetleri açıklar mısınız

    1. isvesosyalguvenlik.com dedi ki:

      Sorunuzu cevaplamadan önce sosyal güvenliğine ne anlama geldiğini, neleri kapsadığını açıklamak gerekir. Sosyal güvenliğin iki amacı vardır.
      Birincisi kişinin ilerde karşılaşabileceği gelir kayıplarını bir ölçüde karşılamak. Emekli, dul – yetim aylığı, iş kazası – meslek hastalığı, hastalık, analık halinde ödenen rapor paraları, işsiz kalınca ödenen işsizlik maaşı kişinin gelir kayıplarını önlemeye yöneliktir.
      İkincisi kişinin sağlığını korumak, hastalandığında tedavisini sağlamak. Bu genel sağlık sigortası ile sağlanmaktadır. Kanunda genel sağlık sigortasının amacı; genel sağlık sigortalısının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlıklı kalmalarını; hastalanmaları halinde sağlıklarını kazanmalarını; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanmasını, iş göremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veya azaltılmasını temin etmek şeklinde açıklanmıştır.
      GSS kapsamında sağlanan sağlık hizmetleri 5510 sayılı Kanunun “Finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri ve süresi” başlıklı 64 üncü maddesinde sayılmıştır.

  2. Sude dedi ki:

    Kapsamlı bir sağlık sigortasının varlığının çalışanlar ve toplum açisindan önemi nedir

    1. isvesosyalguvenlik.com dedi ki:

      Kapsamlı bir sağlık sigortası, öncelikle kişinin sağlığını korumasını sağlar. Hastalıklar, rahatsızlıklar ortaya çıkmadan kişi rahatça sağlık kontrollerini yaptırabilir, buna rağmen ortaya çıkabilecek rahatsızlık ve hastalıklarda da tedavisini zamanında yaptırabilir. Kişinin kendisinin sağlıklı olması da başta ailesi ve işyeri ortamı olmak üzere çevresine olumlu olarak yansır, çevresine yük olmaz, işinde düzenli çalışır ve kendisinin, ailesinin ihtiyaçlarını rahatça giderir, ekonomik açıdan üzerine düşen yükümlülükleri düzenli olarak yerine getirebilir, çalışan – üreten biri olarak da topluma ve ülke ekonomisine, üretime katkıda bulunur.

  3. Ecem dedi ki:

    Hocam merhaba
    Genel sağlık sigortası ekomomik büyümeye sizce nasıl katkıda bulunur

    1. isvesosyalguvenlik.com dedi ki:

      Genel sağlık sigortası iki yönden ekonomik büyümeye katkıda bulunur.
      1- Devletin GSS kapsamında sağlık hizmet sunucularına (hastane, eczane, tıp merkezi gibi) yaptığı ödemeler girişimcilerin, işverenlerin ve çalışanların gelir düzeyinin artmasını sağlar, istihdam ve iş bulma imkanlarını artırır, bu da iktisattaki çarpan – çoğaltan mekanizması çerçevesinde ekonomik büyümeye katkıda bulunur. Örneğin, pandeminin ilk aylarında kredi faizleri düşürüldüğünden, tüketici – konut – otomobil kredilerine talep artmış, böylece kullanılan kredi miktarı artmış, bunun sonucunda da sonraki aylarda büyüme rakamları yüksek çıkmıştır. Devletin yaptığı GSS harcamaları da bunun gibi ekonomik büyümeyi artırır, bir nevi piyasayı sübvanse gibi sonuç gösterir.
      2- Genel sağlık sigortası sayesinde kişilerin sağlıkları korunmuş olur, sigorta kapsamında sağlıktan yararlanma imkanı olan kişi sağlık kontrollerini düzenli yaptırabilir, herhangi bir sağlık problemi ortaya çıktığında tedavisini çabucak, kolayca yaptırabilir. böylece işverenler ve çalışanlar işlerinden uzak kalmamış olur veya uzak kalsalar bile kısa sürede işlerine dönebilirler. Böylece üretimde aksama, azalma, gerileme meydana gelmez, bu durum da dolaylı olarak ekonomik büyümeye katkıda bulunur.

  4. Emine dedi ki:

    İktisadi gelisme seviyesi ile sosyal güvenlik harcamaları arasındaki ilişkinin önemini öğrenebilir miyim 🙏🏼

    1. isvesosyalguvenlik.com dedi ki:

      Devletin yaptığı harcamalar açısından mı yoksa kişilerin yaptığı harcamalar (prim ödeme gibi) açısından mı soruyorsunuz ?

      1. Emine dedi ki:

        Prim ödeme gibi

        1. isvesosyalguvenlik.com dedi ki:

          İktisadi gelişme seviyesi ile sosyal güvenlik harcamaları arasında aynı yönde bir ilişki vardır. Ülkenin, dolayısıyla da toplumun ve ülke vatandaşlarının iktisadi gelişme seviyesi ne kadar iyi olursa, primli yani sigortalı çalışan kişi sayısı o oranda artar. İşverenler sigortasız işçi çalıştırmaz, kayıtdışılık azalır, herhangi bir işte çalışmayan kişiler de isteğe bağlı sigortalılık yoluyla sosyal güvencelerini sağlarlar. Aynı şekilde işverenler çalışanlarının primlerini düşük ücret yerine gerçek ücretleri üzerinden, primlerini kendileri ödeyen kişiler de düşük kazanç yerine yüksek kazanç üzerinden primlerini öderler. Her iki durumda da prim ödemeleri, dolayısıyla da işverenlerin ve kişilerin sosyal güvenlik harcamaları artar. Bu durum da dolaylı olarak, sosyal güvenlik açığının azalmasını veya ortadan kalkmasını sağlar, sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesi sağlanır.

  5. Merve dedi ki:

    Artan sosyal güvenlik harcamaların sosyal guvenlik sistemini krize düşürmemek icin hangi tedbirler alınıyor

    1. isvesosyalguvenlik.com dedi ki:

      Sosyal güvenlik sisteminde aktüeryal dengelerin korunması ve sistemin sürdürülebilirliği, sosyal güvenlik açıklarını kapatma amaçlı bütçeden yapılan transferlerin azaltılması için gelir azaltıcı, gider artırıcı tedbirler alınıyor.
      Gider azaltıcı tedbirler olarak; suiistimallerin önlenmesi (sahte emekliliğin, sağlık hizmet sunucularının ve kişilerin yaptığı ilaç ve tedavi yolsuzluklarının önlenmesi gibi), emekli aylık bağlanma oranlarının düşürülmesi, emeklilik yaşının ve prim gün sayısının artırılması, sağlık giderlerinin kısılması (örneğin bazı ilaçların geri ödeme listesinden çıkarılması) sayılabilir.
      Gelir artırıcı önlemler olarak da; kayıtdışı (sigortasız) çalışan sayısının azaltılıp sigortalı çalışan sayısının artırılması, ilaç – protez – muayene ve tedavi katılım payı alınması sayılabilir.

  6. Emine dedi ki:

    Hocam iktisadi gelisme seviyesi ile sosyal güvenlik harcamalari arasındaki iliskinin önemini öğrenebilir miyim (prim odeme gibi)

  7. Ali dedi ki:

    Hocam ben kanser hastasıyım işten 8. Koduyla ÇIKARILDIM işsizlik maaşı alamıyorum ne yapmalıyım lütfen yardımcı olurmusunuz işten çıkış tarihim 26.03.2020

    1. isvesosyalguvenlik.com dedi ki:

      08 işten çıkış kodu emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle fesih anlamına geliyor. Sizin işten çıkma sebebinizle ilgisi yok. İşyeri pandemiye bağlı fesih nedeniyle bu çıkış kodunu göstermiş olabilir. İşten çıkış kodu değiştirilmediği sürece işsizlik maaşı alamazsınız. İşyeriyle görüşüp işten çıkış kodunun değiştirilmesini talep edin isterseniz. İşten çıkış kodu 24 (İşçi tarafından sağlık nedeniyle fesih (4857 sayılı Kanun Madde 24/I) olarak değiştirilebilir, bu kod fesih yasağı kapsamına girmez, diğer şartları taşıyorsanız işsizlik maaşı da alabilirsiniz. İşveren hastalık ve tedavinize ait belgelerle birlikte SGK’ya başvurarak işten çıkış kodunuz değiştirebilir. (Bkz. https://www.isvesosyalguvenlik.com/isten-cikis-kodlarina-gore-issizlik-maasi-alinabilecek-durumlar/, https://www.isvesosyalguvenlik.com/isci-cikarma-yasagi-kapsamina-girmeyen-sgk-isten-cikis-kodlari/, https://www.isvesosyalguvenlik.com/sgk-isten-cikis-kodu-nasil-degistirilir/)

  8. Seher dedi ki:

    sosyal güvenliğin herkesi kapsama alma hedefi ile sosyal güvenliğin iyi yönetimi arasında sizce nasıl bir ilişki vardır öğrenebilir miyim hocam

  9. Seher dedi ki:

    Kimin sosyal güvenliğe ihtiyacı olduğunu ve nasıl yardım edebileceğini nasıl belirlenmesi gerektiğini açıklar mısınız.

  10. Eray dedi ki:

    Sosyal sigortaların idari özerkliligini belirleyen göstergeler nelerdir öğrenebilir miyim

  11. Tuğçe nur dedi ki:

    Kayit dışı istihdam edilme hem isgucu piyasasi hemde sosyal güvenlik imkanlarina nasil etkilemektedir olumlu ve olumsuz yonlerini öğrenebilir miyim