Anasayfa / Bilgi / İşverenin Eşit İşe Eşit Ücret Ödeme Yükümlülüğünün Kapsamı

İşverenin Eşit İşe Eşit Ücret Ödeme Yükümlülüğünün Kapsamı

Sponsorlu Bağlantılar

Eşitlik hayatın her alanında geçerli olan evrensel bir ilke olduğu gibi çalışma hayatında da büyük önem arz etmektedir. Bu önemi nedeniyle “Eşit davranma ilkesi” başlığı altında İş Kanunun 5 inci maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Hatta aynı maddede eşit davranma ilkesine uygun hareket etmeyen, çalışanları arasında ayrım yapan işverenin tazminat ödemesi dahi öngörülmüştür. (Bkz. Ayrımcılık Tazminatı Nedir ?) Kanunun 99/a maddesinde de işverene, eşit davranmadığı her işçi için 150 TL (2016 yılı için geçerli tutar) idari para cezası uygulanması öngörülmüştür.

İşverenin çalışanlara eşit davranma, esaslı sebepler olmadıkça çalışanlar arasında ayrım yapmama ilkesi arasındaki en önemli görevlerden biri de eşit işe eşit ücret ödeme yükümlülüğüdür. Bu konu önemi nedeniyle Anayasanın “Ücrette adalet sağlanması” başlıklı 55 inci maddesinde; “Ücret emeğin karşılığıdır.   Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır.” şeklinde düzenlendiği gibi; hatta bu konuda Türkiye’nin de onayladığı ILO sözleşmesi de bulunmaktadır. (Bkz. Eşit Değerde İş İçin Erkek ve Kadın İşçiler Arasında Ücret Eşitliği Hakkında Sözleşme)

İş Kanunun söz konusu 5 inci maddesinde ise eşit işe eşit ücret ödeme yükümlülüğü; “Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz. İşçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması, daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı kılmaz.” şeklinde düzenlenmiştir.

Ancak burada eşit işe eşit ücret ödeme yükümlülüğünden her çalışan aynı ücreti ödeme şeklindeki bir uygulama anlaşılmamalıdır. Yargıtay’ın ilgili Hukuk Daireleri bu konularda zaman zaman bazı kararlar vermişlerdir.

Örneğin Yargıtay 7. Hukuk Dairesi bir kararında (Esas No. 2015/25116 – Karar No. 2015/19145 – Tarihi: 14.10.2015);

– Eşit davranma ilkesinin, iş hukuku bakımından işverene işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça farklı davranmama borcu yüklediğini, ayrım yapma yasağının işyerinde çalışan işçiler arasında keyfi biçimde ayrım yapılmasını yasakladığını,

– Bununla birlikte eşit davranma borcunun tüm işçilerin hiçbir farklılık gözetilmeksizin aynı duruma getirilmesini gerektirmeyip, eşit durumdaki işçilerin farklı işleme tabi tutulmasını önlemeyi amaç edindiğini,

– İş Kanununun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5 inci maddesinde düzenlenen eşit işe eşit ücret ödeme yükümlülüğünün ücretin dışında kalan ikramiye, pirim v.b. ödemleri de kapsadığını,

– Eşit işe eşit ücret ödeme yükümlülüğünün, aynı işi yapan ve aynı kıdeme sahip olan işçilere aynı ücretin ödenmesi anlamına geldiğini, ancak bir işçinin işyerindeki kıdeminin sadece onun işyerindeki çalışma süresini içermeyip; işyerinde çalıştığı sürede elde ettiği bilgi, birikim, çalıştığı pozisyonlar, aldığı ödüller ve cezalar olmak üzere birçok unsuru içinde barındırdığını; aynı sürede çalışmış gibi görünse de kurumsal geçmiş ve tecrübe yönünden aynı bilgi ve birikime sahip olamayan, sadece çalışma süreleri eşit olan iki işçinin geniş anlamda aynı kıdemde sayılamayacağını,

belirtmiştir.

Dolayısıyla söz konusu Yargıtay kararından da anlaşılacağı üzere, eşit işe eşit ücret ödeme yükümlülüğü aynı işyerinde, aynı işi yapan ve aynı kıdeme sahip olan işçilere aynı ücretin ödenmesi anlamına gelmektedir. Ancak burada kıdem; sadece işyerindeki çalışma süresi esas alınarak değil, işçinin işyerinde çalıştığı sürede elde ettiği bilgi, birikim, çalıştığı pozisyonlar, aldığı ödüller ve cezalar olmak üzere birçok unsur dikkate alınarak belirlenmelidir.

Öte yandan çalışanlar arasındaki ücret, fazla mesai, ikramiye ödemeleri konusunda en büyük ayrım mavi yaka – beyaz yaka diye nitelendirilen çalışanlar arasında yapılmakta olup, Yargıtay’ın görüşleri doğrultusunda bu konuya da Çalışanlar Arasında Mavi Yaka – Beyaz Yaka Ayrımı Yasal mı ? başlıklı yazıda yer verilmiştir. (isvesosyalguvenlik.com)

Yorum yaz

E posta adresiniz yorumda görünmeyecek. Hakaret ve küfür içeren yorumlar yayımlanmayacaktır. YORUMLAR ONAYA TABİ OLUP, ONAYLANDIKTAN SONRA SAYFADA GÖRÜNECEKTİR. Zorunlu alanlar işaretlenmiştir. *

*