Anasayfa / Dosyalar / Genel İş Mevzuatı / Soru ve Cevaplarla Çalışma Hayatında Önemli Konular
  • A A A
  • Soru ve Cevaplarla Çalışma Hayatında Önemli Konular

    Sponsorlu Bağlantılar

    Soru ve Cevaplarla Çalışma Hayatında Önemli Konular

    Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları

    30 Soruda Çocuk ve Genç İşçilere Özel Çalışma Koşulları

    30 Soruda İşçinin Dinlenme Hakkı

    50 Soruda İş Kanununda Çalışma Süreleri

    40 Soruda İş Kanununda Ücret

    40 Soruda İş Kanunundan Doğan Tazminat Haklarımız

    60 Soruda Kadın İşçilere Özel Çalışma Koşulları

    ——————————–

    Aşağıda yer alan soru ve cevap metinleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu tarafından 2011 yılında kitapçık olarak hazırlanmış olup, daha sonra mevzuatta değişiklik yapılması halinde, uygulamada farklılıklar görülebilir.

    ——————————–

    SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI

    İşverenim sigortamı ne zaman başlatmalı?

    Bir işyerinde işçi olarak çalışmaya başlayacaksanız, sigortalı işe girişinizin en geç siz işe başlamadan bir gün önce yapılması gereklidir. İşçiler ve işverenler arasında yaygın olarak bilinen “sigortalılık deneme süresinin bitiminde başlar” bilgisi kesinlikle yanlıştır. Deneme süresi sigortalı olmaya engel değildir.

    İşe girerken işverenimle hizmet akdi yapmalı mıyım?

    Kesinlikle evet. Süresi bir yıl veya daha uzun süreli hizmet akitlerinin yazılı olarak yapılması kanunen zorunludur. Bu sebeple siz de bu nitelikte bir işe başlarken genel ve özel çalışma şartlarlarınızı, çalışma sürelerinizi, ücretinizi, hizmet akdinizin feshi halinde uymak zorunda olduğunuz kuralları belirleyen bir hizmet akdini işvereninizle karşılıklı olarak imzalamanız gereklidir. Hizmet akdini imzalamadan önce okumanız ve içeriğini anlamanız ilerde herhangi bir hak kaybına uğramamanız açısından çok önemlidir.

    İşverenimin deneme süresi belirleme hakkı var mı?

    Evet. İşvereniniz isterse hizmet akdinize “deneme süresi” ile ilgili bir hüküm koyabilir. Deneme süresi en fazla iki ay olabilir, eğer işyerinizde toplu iş sözleşmesi uygulaması var ise bu süre dört aya çıkarılabilir. Deneme süresi içinde işten memnun kalmamanız halinde önceden bildirimde bulunmak zorunda olmadan ve herhangi bir tazminat ödemek zorunda kalmadan işyerinden ayrılabilirsiniz. Aynı şey işvereniniz için de geçerli olup, o da sizden memnun kalmaması halinde bildirimsiz ve tazminatsız olarak işinize son verebilir.

    Ücretlerimin banka kanalı ile ödenmesi zorunlu mudur?

    Eğer işyerinizde 10 veya daha fazla işçi çalışıyor ise 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren ücretlerinizi banka kanalı ile ödenmesi zorunluluğu getirilmiştir. İşyerinizde 10’dan az işçi çalışması halinde, ücretlerinizin banka aracılığı ile ödenmesi işvereninizin isteğine bağlıdır.

    Fazla çalışma ücretimi nasıl hesaplayabilirim?

    İşyerinizde fazla çalışma uygulaması var ise yaptığınız her bir saatlik fazla çalışma için ne kadar ücret almanız gerektiğini hesaplayabilmek için öncelikle işyerinizdeki normal bir saatlik çalışma ücretinizi bulmanız gereklidir.

    İşveren ücretimden herhangi bir kesinti yapabilir mi?

    Eğer hizmet akdinizde ya da işyerinizde uygulanan toplu iş sözleşmesinde “ücret kesme cezası” ile ilgili hükümler yer almışsa evet yapabilir. Ancak sözleşmelerde hangi durumlarda ücret kesintisi cezası verileceği belirtilmişse işveren o sebeplerle bağlıdır. Uygulanacak ücret kesintisi cezası bir ayda iki gündeliğinizden daha fazla olamaz. Ayrıca işveren ücretinizden bu tür bir kesinti yapar yapmaz, durumu ve hangi sebeple kesinti yaptığını size bildirmek zorundadır.

    Ne zaman yıllık ücretli izne hak kazanırım?

    İşe başladığınız tarihten itibaren, deneme süreniz de dâhil en az bir yıl çalışmanız halinde yıllık ücretli izne hak kazanırsınız. Ancak aynı işverene ait birden fazla işyerinde çalışmanız halinde, yıllık izne hak kazanmak için gerekli olan bir yılın hesabı bu işyerlerinde geçen süreler toplanarak yapılır. Örneğin bir işverene ait A işyerinde daha önce 4 ay çalışmış iseniz, aynı işverene ait B işyerinde 8 ay çalıştıktan sonra yıllık izne hak kazanmanız söz konusu olacaktır.

    Yıllık izin süremi nasıl hesaplarım?

    Yıllık izin süreleriniz, işyerindeki kıdeminize göre hesaplanır. Eğer işyerinde bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dâhil) hizmetiniz varsa yıllık izin süreniz 14 günden; beş yıldan fazla on beş yıldan az hizmetiniz varsa 20 günden; on beş yıldan fazla hizmetiniz varsa 26 günden az olamaz.

    Ancak 18 yaşından küçük ya da 50 yaşından büyük iseniz, yıllık ücretli izin süreniz her halükarda 20 günden daha az olamayacaktır. Örneğin 17 yaşında bir işçi ilk iznini kullanıyor dahi olsa yıllık izin süresi 14 gün olarak değil 20 gün olarak hesaplanacaktır.

    Yıllık iznimi bölerek kullanabilir miyim?

    Evet, yıllık izninizi üçe bölerek kullanabilirsiniz. Ancak böyle bir durumda izinlerinizin bir parçasının 10 günden az olmaması gereklidir.

    İşyerinden ayrılmam halinde kullanmadığım yıllık izin haklarım yanar mı?

    Kesinlikle hayır. Hizmet akdinizin herhangi bir sebeple son bulması halinde, kullanmadığınız yıllık izin sürelerinize ait ücretlerinizin, hizmet akdinizin son bulduğu tarihteki ücretiniz üzerinden tarafınıza ödenmesi gereklidir.

    Herhangi bir haklı sebebim olmadan işimden ayrılmak istediğimde hak kaybım olur mu?

    İşçi açısından nelerin işten ayrılmak için haklı sebep olabileceği İş Kanunu’nun 24. maddesinde sayılmıştır. Bu sebeplerden herhangi biri gerçekleşmeden işten ayrılmanız halinde, bu ayrılışınız “istifa” olarak değerlendirilecektir. Bu durumda ihbar tazminatına hak kazanmayacağınız gibi, eğer hizmet süreniz bir yıldan fazla ise kıdem tazminatı hakkınızı da kaybetmeniz söz konusu olacaktır. Ayrıca herhangi bir haklı sebep olmadan işten ayrılan işçiler, kanunda belirtilen süreler kadar önce bu durumu işverene bildirmemeleri halinde işverenin işçiden ihbar tazminatı isteme hakkı doğacaktır.

    İşimden hangi haklı nedenlerle kıdem tazminatımı kaybetmeden ayrılabilirim?

    Bu nedenler İş Kanunu’nun 24. maddesinde sayılmıştır. Özetle; İşvereniniz iş sözleşmesi yapıldığı sırada, sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında sizi yanıltmışsa; işvereniniz sizin ya da aile üyelerinizden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler söylemiş, davranışlarda bulunmuşsa, cinsel tacizde bulunmuş ise; sizi ya da aile üyelerinizden birisine sataşır, kanuna aykırı davranışa özendirir, hapsi gerektirecek bir suç işler ya da şeref ve haysiyet kırıcı asılsız isnat ve ithamlarda bulunur ise; işyerinde cinsel tacize uğramanız ve bunu işverene bildirmenize rağmen gerekli önlemleri almazsa; ücretiniz kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse; ücretinizin parça başı ödendiği hallerde yapacağınız sayı ve tutardan az iş verilip de aradaki ücret farkı karşılanmazsa, iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması sağlığınız ve yaşayışınız için tehlikeli olursa; sürekli yakından görüştüğünüz işveren ya da bir başka işçi bulaşıcı ya da işinizle bağdaşmayan bir hastalığa yakalanır ise; işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa, iş akdinizi haklı nedenle ve önceden herhangi bir bildirimde bulunmaya gerek olmadan feshedebilirsiniz ve hizmetiniz bir yıldan fazla ise kıdem tazminatına hak kazanırsınız.

    Ancak yukarıda sayılan nedenlerden her birinin sağlam delillerle kanıtlanması gerektiğini unutmamalısınız. Yeterli araştırma yapmadan ve sağlam delillere dayanmadan atacağınız bir adım telafisi mümkün olmayan hak kayıplarına uğramanıza neden olabilir.

    İhbar tazminatı nedir? Hangi durumda ihbar tazminatına hak kazanabilirim?

    İhbar tazminatı, hizmet akdini haklı bir neden olmaksızın fesheden tarafın (işçi ya da işveren), hizmet akdini feshedeceğini kanunda belirtilen süreler kadar önce (ihbar süresi) karşı tarafa bildirmemesi halinde, diğer tarafa ödemesi gereken tazminat tutarıdır. Örneğin işveren haklı bir neden olmadan işinize son vermiş ve bunu size önceden bildirmemiş ise, ihbar tazminatı ödemek zorunda kalacaktır. Tersi durumda sizin hizmet akdinizi önceden bildirimde bulunmadan feshetmeniz halinde işverene ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğünüz doğacaktır.

    İşimden ayrılmadan ne kadar önce işverene haber vermeliyim?

    Hizmet akdinizi herhangi bir haklı nedeniniz olmadan feshetmeye karar vermeniz halinde, bu durumu işyerindeki kıdem süreniz 6 aydan az ise iki hafta önce; 6 ay ile 1 – 5 yıl arasında ise dört hafta önce; 1 – 5 yıl ile 3 yıl arası ise altı hafta önce ve 3 yıldan fazla ise 8 hafta önce işvereninize bildirmeniz gereklidir. Bu bildirimi yapmamanız halinde işvereninizin bu süreler kadar ücretiniz tutarında ihbar tazminatı talep etme hakkı doğacaktır.

    İşveren hangi durumlarda hizmet akdimi haklı nedenle, kıdem tazminatımı ödemeden feshedebilir?

    Bu hususlar İş Kanunu’nun 25. maddesi II. bendinde sayılmıştır. Özetle; iş sözleşmesi yapıldığı sırada iş için sizde bulunması gerekli vasıflar ve şartlarla ilgili yanlış bilgiler vermiş iseniz; işveren veya ailesi üyelerinden birisine karşı şeref ve namusuna dokunacak sözler söylemiş, asılsız ihbar ve isnatlarda bulunmuş iseniz; işverenin bir başka işçisine cinsel tacizde bulunmuş iseniz; işveren veya aile üyelerinden birisine karşı sataşmışsanız; işyerine sarhoş ya da uyuşturucu madde alarak gelmiş veya bunları işyerinde kullanmış iseniz; işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırssızlık yapak, meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluğa uymayan davranışlarda bulunmuşsanız; 7 günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemişseniz; işverenden izin almadan veya haklı bir sebebe dayanmadan ardı ardına iki gün veya ayda iki kez bir tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda üç işgünü işe gelmemişseniz (devamsızlık); yapmakla ödevli olduğunuz görevleriniz size hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmişseniz; kendi isteğiniz ya da savsamanız yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmüşseniz, işveren malını olan ya da malı olmayıp da eli altında olan makine, tesisat, eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinizle ödeyemeyecek derecede hasara veya kayba uğratmışsanız işvereniniz iş akdinizi önceden bildirimde bulunmadan ve kıdem tazminatı ödemeksizin feshedebilecektir.

    Ancak yukarıda belirtilen hususları iddia eden taraf olan işverenin ispat edebilmesi gereklidir.

    30 SORUDA ÇOCUK VE GENÇ İŞÇİLERE ÖZEL ÇALIŞMA KOŞULLARI

    1-İş mevzuatında çocuk ve genç işçilerin çalışma koşulları neden ayrı düzenlenmiştir?

    Çocuk ve genç işçilerin sağlık ve güvenliklerini, fiziksel, zihinsel, ahlaki ve sosyal gelişmelerini sağlamak, öğrenimlerini devam ettirebilmeleri ve ekonomik istismarlarını önlemek için çocuk ve genç işçilerin çalışma koşulları ayrıca düzenlenmiştir.

    2-Genç işçi kimdir?

    15 yaşını tamamlamış, ancak 18 yaşını tamamlamamış şahıstır.

    3-Çocuk işçi kimdir?

    14 yaşını bitirmiş, 15 yaşını doldurmamış ve ilköğretimini tamamlamış şahıstır.

    4-Hafif iş nedir?

    Yapısı ve niteliği itibariyle ve yerine getirilmesi sırasındaki özel koşullara göre;

    a) Çocukların gelişmelerine veya sağlık ve güvenliklerine zararlı etki ihtimali olmayan,

    b) Okula devamını, mesleki eğitimini veya yetkili merciler tarafından onaylanmış eğitim programına katılımını ve bu tür faaliyetlerden yararlanmasını engellemeyen işlerdir.

    ÇOCUK VE GENÇ İŞÇİLERİN ÇALIŞMA SÜRELERİ

    5-Çocuk ve genç işçilerin günlük çalışma süreleri nasıl uygulanır?

    Çocuk ve genç işçilerin günlük çalışma süreleri, yirmidört saatlik zaman diliminde, kesintisiz ondört saat dinlenme süresi dikkate alınarak uygulanır.

    6-Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri nasıl uygulanır?

    Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde iki saat ve haftada on saat olabilir.

    7-Okulun kapalı olduğu dönemlerde çocukların çalışma süreleri nasıl uygulanır?

    Okulun kapalı olduğu dönemlerde çalışma süreleri günde yedi ve haftada otuzbeş saatten fazla olamaz .

    8-Günlük çalışma süresinden sayılan haller nelerdir?

    Aşağıdaki süreler genç ve çocuk işçinin günlük çalışma sürelerinden sayılır:

    a) İşçilerin işveren tarafından işyerlerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmeleri halinde yolda geçen süreler.

    b) İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler.

    c) İşçinin işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi veya işverenin evinde veya bürosunda yahut işverenle ilgili herhangi bir yerde meşgul edilmesi suretiyle asıl işini yapmaksızın geçirdiği süreler.

    d) Demiryolları, karayolları ve köprülerin yapılması, korunması ya da onarım ve tadili gibi, işçilerin yerleşim yerlerinden uzak bir mesafede bulunan işyerlerine hep birlikte getirilip götürülmeleri gereken her türlü işlerde bunların toplu ve düzenli bir şekilde götürülüp getirilmeleri esnasında geçen süreler.

    e) İşverenin vermesi gereken eğitimlerde geçen süreler,

    f) İşverenin işyeri dışında gönderdiği kurslar ve toplantılarda geçen süreler ile yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenen mesleki eğitim programlarında geçen süreler,

    g) Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından çalışan çocuk ve gençler ile ilgili olarak düzenlenen konferans, kongre, komisyon ve benzeri toplantılara temsilci olarak katılmaları nedeniyle işlerine devam edemedikleri süreler,

    çalışma süresinden sayılır.

    9-Çocuk ve genç işçilerin günlük ara dinlenme süreleri ne kadardır?

    İki saatten fazla dört saatten az süren işlerde otuz dakika, dört saatten yedi buçuk saate kadar olan işlerde çalışma süresinin ortasında bir saat olmak üzere ara dinlenmesi verilmesi zorunludur.

    10-Çocuk ve genç işçilerin hafta tatili izinleri ne kadardır?

    Çocuk ve genç işçilerin hafta tatili izinleri kesintisiz kırk saatten az olamaz.

    11-Çocuk ve genç işçiler hafta tatillerinde çalışmazlarsa ücret alabilirler mi?

    Çocuk ve genç işçiler hafta tatillerinde çalışmaksızın hafta tatili ücretleri bir iş karşılığı olmaksızın ödenir.

    12-Hangi günlere ulusal bayram ve genel tatil günleri denir?

    Bir takvim yılı içerisinde toplam 14.5 gün ulusal bayram ve genel tatil günü vardır. Ulusal bayram günü 29 Ekim’dir. Ulusal bayram 28 Ekim saat 13.00’den itibaren başlar ve 1.5 gün’dür. Genel tatil günleri ise 1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 30 Ağustos, 3.5 gün Ramazan Bayramı ve 4.5 gün Kurban Bayramı olmak üzere toplam 13 gündür.

    13-Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çocuk ve genç işçiler çalıştırılır mı?

    Çocuk ve genç işçiler, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılamazlar.

    14-Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayan çocuk ve genç işçilere ücret ödenir mi?

    Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayan çocuk ve genç işçilere bugünlere ilişkin ücretler bir iş karşılığı olmaksızın (çalışmadıkları halde) ödenir.

    YILLIK ÜCRETLİ İZİN

    15-Çocuk ve genç işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi ne kadardır?

    Çocuk ve genç işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi en az 20 iş günüdür.

    16-Çocuk ve genç işçilere verilecek yıllık ücretli izinler bölünebilir mi?

    Yıllık ücretli iznin kesintisiz kullandırılması esastır. Ancak, yararına olduğu durumlarda çocuk ve genç işçinin isteği üzerine en fazla ikiye bölünerek kullandırılabilir.

    17-Çocuk ve genç işçilerin izinleri ne zaman verilir?

    Okula veya eğitime devam eden çocuk ve genç işçilere yıllık ücretli izinleri okulların tatil olduğu, kursa ve diğer eğitim programlarına devam edilmediği dönemlerde verilir.

    Sponsorlu Bağlantılar

    İŞVERENLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

    18-Çocuk ve genç işçileri kimler çalıştıramazlar?

    Çocuk ve genç işçileri;

    * çocuklara karşı işlenmiş suçlardan hüküm giyen,

    * yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olan,

    işveren veya işveren vekilleri çalıştıramazlar.

    19-Çocuk ve genç işçileri çalıştıran işverenler iş sözleşmesi yapmak zorunda mıdır?

    İşverenler çalıştırdıkları çocuk ve genç işçinin velisi veya vasisi ile yazılı iş sözleşmesi yapmak zorundadır.

    20-İşverenin çocuk ve genç işçinin velisi veya vasisine bilgi verme yükümlülüğü var mıdır?

    İşveren çocuk ve genç işçinin velisi veya vasisine, çocuk ve genç işçinin çalıştırılacağı iş, karşılaşabileceği riskler ve alınan önlemler hakkında bilgi verir.

    21-Okula devam eden çocuk ve genç işçiden çalıştırmaya başlamadan önce öğrenci belgesi istenir mi?

    İşveren okula devam eden çocuk ve genç işçiden çalıştırmaya başlamadan önce, öğrenci olduğuna dair belge ister. İşveren bu belgeyi özlük dosyasında muhafaza eder.

    22-Çocuğun ve genç işçinin işe yerleştirilmesinde hangi durumlar göz önünde bulundurulur?

    Çocuğun ve genç işçinin işe yerleştirilmesinde ve çalışması süresince güvenliği, sağlığı, bedensel, zihinsel, ahlaki ve psikososyal gelişimi, kişisel yatkınlık ve yetenekleri dikkate alınır. Çocuk ve genç işçiler, okula devam edenlerin okula devamları ile okuldaki başarılarına engel olmayacak, meslek seçimi için yapılacak hazırlıklara ya da yetkili makamlar tarafından yeterliliği kabul edilen mesleki eğitime katılmasına engel olmayacak işlerde çalıştırılabilirler.

    23-İşverenlerin çocuk ve genç işçilere karşı sorumlulukları nelerdir?

    İşverenler çocuk ve genç işçilerin tecrübe eksikliği, mevcut veya muhtemel riskler konularında bilgisizlik veya tamamen gelişmiş olmamalarına bağlı olarak gelişmelerini, sağlık ve güvenliklerini tehlikeye sokabilecek herhangi bir riske karşı korunmalarını temin edeceklerdir.

    24-Temel eğitimini tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günlük kaç saattir?

    Temel eğitimini tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde yedi saatten fazla olamaz. Ancak, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde sekiz saate kadar arttırılabilir.

    25-Temel eğitimini tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri haftalık kaç saattir?

    Temel eğitimini tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri haftada otuzbeş saatten fazla olamaz. Ancak, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde sekiz ve haftada kırk saate kadar arttırılabilir.

    26-İşveren, çocuk ve genç işçilere, çalıştırmaya başlamadan önce eğitim verir mi?

    İşveren, çocuk ve genç işçilere, çalıştırmaya başlamadan önce işyerindeki riskler, işe uyum ve kanuni hakları ile işin niteliğine göre gerekli iş başı eğitimlerini verir.

    27-İşveren, çocuk ve genç işçinin işe başlamasından önce veya çalışma esnasında, çalışma koşullarında değişiklik yapabilir mi?

    İşveren, çocuk ve genç işçinin işe başlamasından önce veya çalışma esnasında, çalışma koşullarında değişiklik olması gerektiği hallerde, bu değişikliği yapabilmek için aşağıdaki hususları göz önünde bulundurmalıdır;

    * işyeri ve işin yapıldığı yerin uygunluğu ve tanzimi,

    * kullanılan iş ekipmanlarının şekli, sırası ve bunların kullanılış biçimleri,

    * iş organizasyonları,

    * çocuk ve genç işçilere verilen eğitimin ve talimatların düzeyi.

    Değerlendirmeye göre çocuk ve genç işçilerin fiziki veya zihinsel gelişmeleri ile güvenlikleri yönünden risk tespit edilirse, en kısa sürede gerekli tıbbi kontrollerin yapılması gerekmektedir.

    ÇOCUK VE GENÇ İŞÇİLERİN ÇALIŞTIRILABİLECEKLERİ VE ÇALIŞTIRILAMAYACAKLARI İŞLER

    28-Çocuk işçilerin çalıştırılabilecekleri hafif işler nelerdir?

    1. Düşme ve yaralanma tehlikesi olabilecek şekilde çalışmayı gerektirecek olanlar hariç meyve, sebze, çiçek toplama işleri,

    2. Kümes hayvanları besiciliğinde yardımcı işler ve ipek böcekçiliği işleri,

    3. Esnaf ve sanatkarların yanında satış işleri,

    4. Büro hizmetlerine yardımcı işler,

    5. Gazete, dergi ya da yazılı matbuatın dağıtımı ve satımı işleri(yük taşıma ve istifleme hariç),

    6. Fırın, pastane, manav, büfe ve içkisiz lokantalarda komi ve satış elemanı olarak yapılan işler,

    7. Satış eşyalarına etiket yapıştırma ve elle paketleme işleri,

    8.Kütüphane, fuar, panayır ve sergi yerlerinde yardımcı işler (yük taşıma ve istifleme hariç),

    9. Spor tesislerinde yardımcı işler,

    10. Çiçek satışı, düzenlenmesi işleri.

    29-Genç işçilerin çalıştırılabilecekleri işler nelerdir?

    1. Meyve ve sebze konserveciliği, sirke, turşu, salça, reçel, marmelat, meyve ve sebze suları imalatı işleri,

    2. Meyve ve sebze kurutmacılığı ve işlenmesi işleri,

    3. Helva, bulama, ağda, pekmez imalatı işleri,

    4. Kasaplarda yardımcı işler,

    5. Çay işlemesi işleri,

    6. Çeşitli kuru yemişlerin hazırlanması işleri,

    7. Küçükbaş hayvan besiciliğinde yardımcı işler,

    8. Süpürge ve fırça imalatı işleri,

    9.Elle yapılan ağaç oymacılığı, kemik, boynuz, kehribar, lüle taşı, Erzurum taşı ve diğer maddelerden süs eşyası, düğme, tarak, resim, ayna, çerçeve, cam ve emsali eşya imalatı işleri,

    10. Toptan ve perakende satış mağaza ve dükkanlarında satış, etiketleme ve paketleme işleri,

    11. Büro işyerlerinde büro işleri ve yardımcı işler,

    12. İlaçlama ve gübreleme hariç çiçek yetiştirme işleri,

    13. İçkili yerler ve aşçılık hizmetleri hariç olmak üzere hizmet sektöründeki işler,

    14. Diğer giyim eşyası, baston ve şemsiye imalatı işleri,

    15. Yiyecek maddelerinin imalatı ve çeşitli muamelelere tabi tutulması işleri,

    16. Yorgancılık, çadır, çuval, yelken ve benzeri eşyaların imalatı ve dokuma yapmaksızın diğer hazır eşya imalatı işleri,

    17. Sandık, kutu, fıçı ve benzeri ambalaj malzemeleri, mantar, saz ve kamıştan sepet ve benzeri eşya imalatı işleri,

    18. Çanak, çömlek, çini, fayans, porselen ve seramik imaline ait işler (fırın işleri ve silis ve quarts tozu saçan işler hariç),

    19. El ilanı dağıtımı işleri,

    20.Cam, şişe, optik ve benzeri malzeme imalathanelerinde üretime ilişkin işler (fırın işleri ve silis ve quarts tozu saçan işler, ısıl işlem, renklendirme ve kimyasal işler hariç),

    21. Bitkisel ve hayvansal yağların üretimi ve bunlardan yapılan maddelerin imaline ilişkin işler (karbon sülfür gibi parlayıcı veya tahriş edici çözücülerle yapılan prine veya benzeri yağlı maddelerin ekstrasyon yoluyla yağ üretimi işlerinde ekstrasyon kademeleri hariç),

    22. Pamuk, keten, yün, ipek ve benzerleriyle bunların döküntülerinin hallaç, tarak ve kolalama tezgahlarından ve boyama ile ilgili işlemlerden bölme ile ayrılmış ve fenni iklim ve aspirasyon tesisatı olan iplikhane ve dokuma hazırlama işleri,

    23. Balıkhane işleri,

    24. Şeker fabrikalarında üretime hazırlamaya yardımcı işler,

    25. Araçsız olarak 10 kg’dan fazla yük kaldırılmasını gerektirmeyen torbalama, fıçılama, istifl eme ve benzeri işler,

    26. Su bazlı tutkal, jelatin ve kola imali işleri,

    27. Sandal, kayık ve emsali küçük deniz araçlarının imalatı ve tamiratı işleri (boya ve vernik işleri hariç).

    30-Çocuk ve genç işçilerin çalıştırılamayacakları işler nelerdir?

    1. 4857 sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesinde belirtilen gece dönemine (20.00-06.00 saatleri arasına) rastlayan sürelerde yapılan işler,

    2. Maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işler,

    3. Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliğinde 18 yaşını doldurmamış kişilerin çalışmasının yasaklandığı işler,

    4. Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme İşleri Yönetmeliği kapsamındaki işler,

    5. Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan işler,

    6. Alkol, sigara ve bağımlılığa yol açan maddelerin üretimi ve toptan satış işleri,

    7. Parlayıcı, patlayıcı, zararlı ve tehlikeli maddelerin toptan ve perakende satış işleri ile bu gibi maddelerin imali, işlenmesi, depolanması işleri ve bu maddelere maruz kalma ihtimali bulunan her türlü işler,

    8. Gürültü ve/veya vibrasyonun yüksek olduğu ortamlarda yapılan işler,

    9. Aşırı sıcak ve soğuk ortamda çalışma gerektiren işler ile sağlığa zararlı ve meslek hastalığına yol açan maddeler ile yapılan işler,

    10. Radyoaktif maddelere ve zararlı ışınlara maruz kalınması ihtimali olan işler,

    11. Müteharrik makineler kullanılarak yapılan işler,

    12. Fazla dikkat isteyen ve aralıksız ayakta durmayı gerektiren işler,

    13. Parça başı ve prim sistemi ile ücret ödenen işler,

    14. Para taşıma ve tahsilat işleri,

    15. İş bitiminde evine veya ailesinin yanına dönmesine olanak sağlamayan işler (eğitim amaçlı işler hariç),

    16. Meslek eğitim programı gereği staj nedeni ile yapılan çalışmalar hariç, güzellik salonlarında yapılan yüz, vücut bakımı ve estetiği, epilasyon ve masaj işleri,

    17. Açık bir şekilde veya uzman hekim raporu ile fiziki ve psikolojik yeterliliklerinin üzerinde olan işler,

    18. Toksit, kanserojen, nesil takip eden genler zararlı veya doğmamış çocuğa zararlı veya herhangi bir şekilde insan sağlığını etkileyen zararlı maddelerle ilgili işler,

    19. Eğitim, deney eksikliği güvenlik konusunda dikkat eksikliğine bağlı olarak gençlerin maruz kalabileceği kaçınılması veya fark edilmesi mümkün olmadığına inanılan iş kazası riski taşıyan işler.

    Scroll To Top