Anasayfa / Yazarlar / Esman DİLLİ / Kimler İş Güvenliği Uzmanı Olabilir – Nasıl Belge Alınır?

Kimler İş Güvenliği Uzmanı Olabilir – Nasıl Belge Alınır?

Sponsorlu Bağlantılar

Aşağıda yer alan bilgi ve açıklamalar, 11 Ekim 2013 tarihli ve 28792 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişiklikleri doğrultusunda güncellenmiştir.

1- Genel Açıklamalar:

Bilindiği üzere; 30/06/2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmi Gazete’de yayımlan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6 ncı maddesi ile işverenlere çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirme yükümlülüğü getirildi. Çalışanlar arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, işveren bu yükümlülüğünü ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden veya yetkilendirilmiş toplum sağlığı merkezlerinden hizmet alarak yerine getirebilecek.

Kanunun 38 inci maddesinde yer alan geçiş hükümleri uyarınca, işyerlerinde iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü; 50 ve daha fazla çalışanı olan özel sektör işyerleri için 30/12/2012 tarihinde başladı. 50’den az çalışanı olan, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan özel sektör işyerleri için 1/14/2013 tarihinde, Kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için ise 30/6/2016 tarihinde başlayacak.

2- Kimler İş Güvenliği Uzmanı Olabilir?

6331 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı üçüncü maddesi ve İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;

İş güvenliği uzmanı; iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik eleman şeklinde tanımlanmış,

Teknik eleman olarak ise; teknik öğretmenler, fizikçi, kimyager veya biyolog unvanına sahip olanlar ile üniversitelerin meslek yüksekokullarının iş sağlığı ve güvenliği programı mezunları sayılmıştır.

Dolayısıyla sadece aşağıda belirtilen kişiler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan sosyal güvenlik uzmanı belgesi/sertifikası alabilecek ve iş güvenliği uzmanı olabilecektir;

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri,

• Mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları,

• Teknik öğretmenler,

• Fizikçi, kimyager veya biyolog unvanına sahip olanlar,

• Üniversitelerin meslek yüksekokullarının iş sağlığı ve güvenliği programı mezunları.

3- İşyerlerinin ve İş Güvenliği Uzmanlarının Sınıflandırılması:

6311 sayılı Kanun işyerlerini ve iş güvenliği uzmanlarını aşağıdaki şekilde üç ayrı sınıfa ayırmıştır.

İşyerlerinin Sınıflandırılması:

• Çok tehlikeli işyeri

• Tehlikeli işyeri

• Az tehlikeli işyeri

İş Güvenliği Uzmanlarının Sınıflandırılması

• A sınıfı iş güvenliği uzmanı

• B sınıfı iş güvenliği uzmanı

• C sınıfı iş güvenliği uzmanı

4- Sınıflandırmaya Göre İş Güvenliği Uzmanlarının Görev Alabileceği İşyerleri:

6331 sayılı Kanunun “İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları” başlıklı 8 inci maddesinin beşinci fıkrası ve Yönetmeliğin 7 nci maddesi ikinci fıkrası uyarınca;

• Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde A sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı,

• Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az B sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı,

• Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az C sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı,

çalıştırılması gerekmektedir.

Dolaysıyla;

• A sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanları tüm işyerlerinde,

• B sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanları az tehlikeli ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde,

• C sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanları ise sadece az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde,

görev alabilirler.

Genel uygulama bu şekilde olmakla birlikte; gerek 6331 sayılı Kanunda, gerekse İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’te geçici süreler için aşağıdaki istisnalar tanınmıştır. Buna göre;

I- 6331 sayılı Kanunun söz konusu 8 inci maddesinin beşinci fıkrasında; “Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme yapabilir.” hükmü yer aldığından, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 14/6/2013 tarihli ve 28677 sayılı Resmî Gazete’de Çok Tehlikeli İşlerde Görevlendirilebilecek (C) Sınıfı İş Güvenliği Uzmanları Hakkında Tebliğ ve eki (C) Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlarının Meslek Dalı İle İşyeri Tehlike Sınıfı İlgi Tablosunu yayımlamış olup, söz konusu tabloda belirtilen işyerlerinde yine tabloda belirtilen niteliklere sahip C sınfı iş güvenliği uzmanı görev alabilecekti. Ancak daha sonra bu yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.

II-6331 sayılı Kanunun “İş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü” başlıklı geçici 4 üncü maddesinde; “Bu Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, bu işyerlerinde Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süreyle (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi; tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, bu işyerlerinde Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle (C) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi kaydıyla yerine getirilmiş sayılır.” Hükmü, yer aldığından, 30/6/2013 tarihinden itibaren dört yıl süreyle çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise üç yıl süreyle (C) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilebilecektir.

5- İşyerlerinin Girdiği Tehlike Sınıfı Nasıl Belirlenecek?

6331 sayılı Kanunun “Tehlike sınıfının belirlenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinde; işyeri tehlike sınıflarının Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile tespit edileceği belirtilmiş, bu doğrultuda 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmi Gazete’de İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği ve eki İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi (NACE kodları) yayımlanmış olup, işyerlerinin faaliyet konusuna tehlike sınıfından hangisine girdiği Tebliğ eki listede yer almaktadır.

6- İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi Alma Şartları?

Genel Açıklama: Daha önce iş güvenliği uzmanlığı belgesi almamış olanlar, ilk başta sadece (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi alabilecekler, bu belgeyi alabilmeleri için de önce kursa giderek iş güvenliği uzmanlığı eğitimi almaları, ardından sınava katılarak sınavda başarılı olmaları gerekecektir. Bu durumda olanların, daha sonra nasıl (B) ve (A) sınıfı belge alabilecekleri, aşağıda “Belge Yükseltme” başlıklı bölümde anlatılmıştır. Bunun istisnası ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın aşağıda sayılan birimlerinde çalışması bulunanlar ve iş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında doktora veya yüksek lisans yapmış olanlardır. Bu istisnai durumdakiler yine aşağıda belirtilen şartlarla doğrudan (A) veya (B) sınıfı belge alabileceklerdir.

(A) Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi Alabilecek Olanlar:

• (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlar,

• Mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanlardan; iş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında doktora yapmış olanlar,

• İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü veya bağlı birimlerinde en az on yıl görev yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanlar,

• İş sağlığı ve güvenliği alanında müfettiş yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev yapmış mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş müfettişleri,

• İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü ve bağlı birimlerinde uzman yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl fiilen görev yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanı olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanları,

(A) sınıfı belge alabilirler.

(B) Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi Alabilecek Olanlar:

• (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlar,

• İş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında yüksek lisans yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlardan (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı için yapılacak sınavda başarılı olanlara,

• İş sağlığı ve güvenliği alanında teftiş yapan mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş müfettişleri hariç, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında müfettiş yardımcılığı süresi dahil en az on yıl görev yapan müfettişlerden (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlar,

(B) sınıfı belge alabilirler.

(C) Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi Alabilecek Olanlar:

• (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlar,

• İş sağlığı ve güvenliği alanında teftiş yapan mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş müfettişleri hariç Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında müfettiş yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev yapan müfettişlerden (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılanlar,

(C) sınıfı belge alabilirler.

Dolayısıyla iş güvenliği uzmanlığı belgesini, durumlarına göre bazı kişiler doğrudan alabilecekken, bazı kişiler İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından yapılan sınavlarda başarılı olmaları halinde belge alabilecekler, bazı kişiler ise önce iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılacaklar, eğitim sürecini tamamladıktan sonra girdikleri sınavda başarılı olmaları halinde iş güvenliği uzmanlığı belgesi alabileceklerdir. Bu kişiler üç ayrı kategoriye ayrılarak aşağıda belirtilmiştir;

I- Eğitime ve Sınava Girmeden İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi Alabilecek Olanlar:

• Mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanlardan; iş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında doktora yapmış olanlar,

• İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü veya bağlı birimlerinde en az on yıl görev yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanlar,

• İş sağlığı ve güvenliği alanında müfettiş yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev yapmış mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş müfettişleri,

• İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü ve bağlı birimlerinde uzman yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl fiilen görev yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanı olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanları,

eğitime katılmadan ve sınava girmeden (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi alabilirler.

II- Eğitime Katılmadan Doğrudan Sınava Girerek İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi Alabilecek Olanlar:

• İş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında yüksek lisans yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlar eğitime katılmadan doğrudan (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı için yapılacak sınava girerek sınavda başarılı olmaları halinde (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi alabilirler. Ancak bu kapsamdaki kişiler, bu haklarını en fazla iki defa kullanabilirler. Bu kişilerin sınavlarda iki defa başarısız olması durumunda, tekrar sınava girebilmeleri için ilgili eğitim programına katılmaları gerekir.

III- Belge Alabilmeleri İçin Önce Eğitime Sonra Sınava Girmesi Gerekenler:

• (A) sınıfı belge alabilmek için (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlar.

• (B) sınıfı belge alabilmek için (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlar.

• Daha önce iş güvenliği uzmanlığı belgesi almamış olup, ilk defa belge almak isteyen mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlar. Bunlar sadece (C) sınıfı belge alabilirler.

7- İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitim Süreci:

İş güvenliği uzmanlarının ve diğer sağlık personelinin eğitimleri, Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren şirketler tarafından kurulan eğitim kurumları tarafından verilmektedir.

Eğitimler temel eğitim ve yenileme eğitimi olarak ikiye ayrılmaktadır. Yenileme eğitimi aşağıda “Belge Almış Olanların Eğitimini Yenileme Zorunluluğu” başlıklı bölümde anlatılmıştır.

İş güvenliği uzmanlarının eğitim programları teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur ve programın içeriği ile programda görevli eğiticilerin nitelikleri Yönetmelikte belirtilen Komisyon tarafından belirlenir. Eğitim programının süresi, teorik kısmı 180 saatten, uygulama kısmı 40 saatten ve toplamda 220 saatten az olamaz ve bu kısımlar ancak tek bir program dâhilinde uygulanabilir. Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile verilebilir. Uygulamalı eğitimler, iş güvenliği uzmanları için en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmiş olduğu işyerlerinde yapılır. Adaylar, teorik eğitimde mazeretli veya mazeretsiz en fazla altı ders saati devamsızlık hakkına sahiptir. Ancak uygulamalı eğitimin tamamına katılım zorunludur.

Eğitim kurumlarında eğitimler; iş güvenliği uzmanlığı ve diğer sağlık personeli eğitim programı için Yönetmelikte belirtilen eğitici belgesine sahip olan mühendis, mimar veya teknik elemanlarla, Komisyonca belirlenecek müfredatta belirtilen konulara uygun eğitici belgesine sahip diğer eğiticilerden tarafından verilir.

Eğitim kurumları, Komisyonca belirlenen müfredat esas alınarak hazırlanan ve eğitim verilecek konulara uygun eğiticiler ile en az bir en fazla iki olmak üzere eğiticilerin yedeklerinin de yer aldığı teorik eğitim programını ve eğitime katılacakların listesini eğitimin başlangıç tarihinden en az üç işgünü önce Genel Müdürlüğe elektronik ortamda bildirirler. Bu program Genel Müdürlük tarafından onaylandıktan sonra eğitime başlanır. Genel Müdürlükçe onaylanmamış programlarla eğitime başlanamaz. Onaylanmamış programla eğitime başlanması halinde doğacak hukuki sonuçlardan eğitim kurumları sorumludur.

Eğitim programları, katılımcılar tarafından kolaylıkla görülebilecek şekilde eğitim kurumu içerisinde ilan edilir.

Genel Müdürlükçe onaylanmış olan eğitim programının hiçbir unsurunda değişiklik yapılamaz. Ancak, zorunlu bir nedenin varlığı ve bu nedenin geçerli bir belgeye dayandırılarak Bakanlığın onayının alınması şartıyla eğitim kurumlarınca sadece programda görevli eğiticilerde değişiklik yapılabilir. Eğitim programları, katılımcılar tarafından kolaylıkla görülebilecek şekilde eğitim kurumu içerisinde ilan edilir.

Uzaktan eğitim tamamlanmadan yüz yüze eğitim, yüz yüze eğitim tamamlanmadan uygulamalı eğitim başlatılamaz. Adayların, teorik eğitimin en az %90’ına ve uygulamalı eğitimin tamamına katılımı zorunludur. Eğitim programı tamamlandığında, eğitim kurumu tarafından eğitime katılan kişiye Yönetmeliğin 6 no’lu ekinde yer alan Eğitim Katılım Belgesi verilir.

Genel Müdürlük eğitimlerin etkin ve verimli bir şekilde verilip verilmediğinin izlenmesi amacıyla kendi görev ve yetki alanına giren konularda eğitim kurumlarını, eğiticileri ve sorumlu müdürleri, yetki alınan mekânı, İSG-KATİP ile diğer elektronik sistemler veya evrak üzerinden kontrol eder ve denetler.

Eğitim programlarına katılmak isteyen adayların eğitim kurumlarına aşağıdaki belgeler ile birlikte başvurmaları gerekir:

a) Başvuru yapılan eğitim kurumuna hitaben yazılan, adayın hangi eğitim programına katılacağını belirten ve T.C. kimlik numarası ile iletişim bilgilerini içeren ıslak imzalı başvuru yazısı.

b) Adayın katılacağı eğitim programına uygun alanda lisans eğitimi aldığını gösteren diploma veya geçici mezuniyet belgesi.

c) (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programına katılacaklar için (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi ve bu belgeyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını gösteren belgeler.

ç) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programına katılacaklar için (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi ve bu belgeyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını gösteren belgeler.

d) T.C. kimlik numarası yazılı beyanı.

e) İş güvenliği uzmanlığı ve diğer sağlık personeli yenileme eğitimlerine katılacaklar için ise geçerli mevcut belge.

Adayların eğitim programlarına katılabilmesi için, ilgili eğitim programının başlangıç tarihinden önce lisans eğitimini tamamlamış ve bu eğitime ilişkin mezuniyet diploması alabilecek yeterliliğe sahip olmaları gerekmektedir. Bu duruma ilişkin gerekli inceleme, başvuru yapılan eğitim kurumu tarafından yapılır.

Yukarıda belirtilen belgelerin aslı ile birlikte örneğinin getirilmesi halinde eğitim kurumları tarafından tasdiki yapılır. Başvuru sırasında gerçeğe aykırı belge ve beyanda bulunduğu tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Bu durumun sonradan tespiti halinde eğitim, sınav ve belgeleri geçersiz sayılır.

Yönetmelikte belirtilen çalışma sürelerinin tespitinde Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları, diploma veya mezuniyet belgelerinin doğruluğunun tespitinde Yükseköğretim Kurulu kayıtları esas alınır.

Yetki almış ve yetkileri iptal edilmiş eğitim kurumları listesine Genel Müdürlük Yetkilendirme Daire Başkanlığının linki aşağıda yer alan web sayfasından ulaşılabilir.

(http://www.csgb.gov.tr/csgbPortal/isggm.portal?page=duyuru&id=yetkilendirmeduyurulari)

8- İş Güvenliği Uzmanlığı Sınav Süreci:

Yukarıda “Eğitime Katılmadan Doğrudan Sınava Girerek İş Güvenliği Uzmanlığı Belgesi Alabilecek Olanlar” başlıklı bölümde belirtilenler dışındakiler, uygulamalı eğitimi tamamlamadan sınava katılamazlar.

Eğitim programlarını tamamlayan adayların sınavları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılır veya yaptırılır. Sınava başvuru ve diğer işlemler, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Yetkilendirme Daire Başkanlığı tarafından yürütülür.

Adaylar, en son katıldıkları eğitimin tarihinden itibaren üç yıl içinde açılan sınavlara katılabilir. Bu sınavlarda başarılı olamayan veya eğitimin tarihinden itibaren üç yıl içinde sınava katılmayan adaylar yeniden eğitim programına katılmak zorundadır.

Yönetmelik hükümlerine göre eğitim alma şartı aranmaksızın sınavlara katılım hakkı tanınanlar (yukarıda belirtilmiştir), bu haklarını en fazla iki defada kullanabilirler. Bu kişilerin sınavlarda iki defa başarısız olması durumunda, ilgili eğitim programını tamamlamak şartıyla sınavlara katılabilirler.

Sınavlarda 100 puan üzerinden en az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır, sınav sonuçlarına itirazlar sınavı düzenleyen kurum tarafından sonuçlandırılır.

Açılacak sınavlar ve sınav sonuçları ile ilgili duyurular Genel Müdürlüğün web sitesinden (http://www.csgb.gov.tr/csgbPortal/isggm.portal.

Sınav duyurularında başvuru yeri ve tarihi, sınav ertelenmesi, sınav ücretinin miktarı ve yatırılacağı hesap numarası, sınavın süresi ve konuları, sınav sonuçlarının öğrenilmesi ve sınava itiraz gibi konularda bilgiler yer almaktadır.

Sınav süreci ve sonrası genelde aşağıda belirtildiği şekilde gerçekleşmektedir.

Sınav başvurusu genelde internet üzerinden yapılmakta ve başvuru yapılacak internet adresi duyuru da belirtilmektedir.

İnternet üzerinden yapılacak sınav başvurusunda, sınav ücretinin (genelde 40 TL) duyuruda belirtilen hesaba önceden yatırılmış olması gerekmektedir. Ayrıca başvuru formu doldurulurken, adayın son altı ay içerisinde çekilmiş vesikalık fotoğrafının tarattıktan sonra yüklenmesi gerekmektedir.

Adaylara ait fotoğraflı sınav giriş belgeleri; yine duyuru da belirtilen internet adresinden yayımlanmaktadır. Sınavlar genelde M.E.B. tarafından yapıldığından, sınavla ilgili bilgi ve belgeler http://www.meb.gov.tr adresinde yayımlanmaktadır.

Sınav girişinde adayların yanında, fotoğraflı sınav giriş belgesi (internet adresinden yayımlanan) ile özel kimlik belgelerinden birisinin (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport) bulunması gerekmektedir. Fotoğraflı sınav giriş belgesi ve özel kimlik belgesi yanında olmayan adaylar ile cep telefonu yanında olan adaylar sınava alınmamaktadır.

Sınav sonuçlandıktan sonra da aynı şekilde sınav sonuçları duyuruda belirtilen internet adresinden yayımlanmaktadır.

9- Sınavda Başarılı Olanların Belge/Sertifika Alma Süreci:

İlan edilen sonuçlara göre sınavda başarılı olan adayların belge talebi başvurularını eğitim kurumları üzerinden yapmaları gerekmektedir.

Eğitim kurumlarınca sınavı kazanan ve belge almaya hak kazananlardan her bir kişi için ayrı ayrı başvuru dosyası hazırlanmaktadır.

Başvuru dosyasına aşağıdaki belgeler konulmaktadır.

• Adayın Bakanlığa hitaben yazdığı dilekçe (örnek dilekçelere ait linkler aşağıda yer almaktadır.)

• Nüfus cüzdanı fotokopisi

• Diploma veya mezuniyet belgesinin onaylı sureti

• Belge ücretine ilişkin dekont

• Hazırlanan dosyalar alfabetik sıraya konularak ve listeleri yapılarak bir ön dilekçe ile eğitim kurumlarınca Genel Müdürlük gelen evrak servisine teslim edilmektedir.

• Belgeler teslim tarihi sırasına göre Genel Müdürlükçe hazırlandıktan sonra toplu halde eğitim kurumlarına gönderilmekte olup, şahısların belgelerini eğitim aldıkları eğitim kurumlarından almaktadırlar.

• Eğitim alarak belge almaya hak kazananların şahsi başvuruları kabul edilmemektedir.

• Eğitim almadan doğrudan sınava giren ve belge almaya hak kazananlar ise yukarıda belirtilen belgelerin onaylı suretleriyle birlikte Genel Müdürlüğe doğrudan başvurabilmektedirler.

Ayrıca;

• Tek başına eklenen yüksek lisans belgesi mevzuat gereğince yeterli olmadığından; mutlaka İSG ön lisans, mühendis mimar, kimyager, fizikçi veya teknik öğretmen lisans programını tamamlandığına dair diploma/mezuniyet belgesi olması, ayrıca lisans diplomasındaki soyadı bilgisi Nüfus Cüzdanı suretindekinden farklı olan ve bu husus Kızlık Soyadı/Önceki Soyadı bölümünde belirtilmeyenlerin önceki ve şimdiki soyadlarını belirtilen Resmi Bir Belge ibraz etmeleri gerekmektedir.

• Diploma veya mezuniyet belgesinin onayı; noter, eğitim kurumu veya mezun olunan üniversiteye yaptırılabilmektedir. Ancak, diplomanın Eğitim Kurumlarınca onaylanması halinde; Aslı Gibidir kaşesi ile kaşelenmesi, Onaylayan Eğitim Kurumunun Kaşesinin bulunması, Genel Müdürlüğe gönderilen imza sirkülerinde imza örneği bulunan Eğitim Kurumu Yetkilisi (Sorumlu Müdür) tarafından imzalanması gerekmektedir.

• Belge ücreti olarak; T.C. Ziraat Bankası Şubesi Kurumsal Tahsilat Programı aracılığıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Sertifika Tahsilatlar hesabına (offline) KDV dahil 472 TL (2014 yılı için) yatırılması gerekmektedir. Sertifika  Kurumsal tahsilât hesabına belge ücreti, ziraat bankası şubelerinden yatırılabileceği gibi ziraat bankası internet bankacılığı kanalıyla da yatırılabilmekte, fakat EFT yoluyla bu hesaba para yatırılamamaktadır.

Adayın Bakanlığa hitaben yazacağı dilekçe örneğine aşağıdaki linkten ulaşılabilir.

Dilekçe Örneği İçin http://www.csgb.gov.tr/csgbPortal/ShowProperty/WLP%20Repository/isggm/dosyalar/igu-dilekce-13-6-2013 sayfasına bakabilirsiniz.

10- Belge Almış Olanların Eğitimini Yenileme (Yenileme Eğitimi Alma) Zorunluluğu:

Yönetmeliğin 27 nci maddesi uyarınca; iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli belgesi sahibi olan kişilerin, belgelerini aldıkları tarihten itibaren beş yıllık aralıklarla eğitim kurumları tarafından düzenlenecek yenileme eğitim programlarına katılması zorunludur. Yenileme eğitim programlarının süresi iş güvenliği uzmanlığı belgesi sahibi olanlar için 30 saatten az, diğer sağlık personeli belgesi sahibi olanlar için 18 saatten az olamaz. Bu programlar, yüz yüze eğitim şeklinde uygulanır ve programın içeriği ile programda görevli eğiticilerin nitelikleri Komisyonca belirlenir.

Yenileme eğitiminin tamamına katılım zorunludur. Katılım zorunluluğuna aykırılığın tespiti halinde kişi hakkında vize işlemi tamamlanmış olsa dahi belgesi geçersiz sayılarak vize işlemi iptal edilir.

11- Belge Yükseltme:

(C) sınıfı belge sahiplerinin (B) sınıfı, (B) sınıfı belge sahiplerinin ise (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi alabilmeleri için gerekli şartlar aşağıda belirtilmiştir:

I- (C) Sınıfı Belge Sahiplerinin (B) Sınıfı Belge Alma Şartları:

• (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgelemek,

• (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programına katılmak,

• Yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olmak.

II- (B) Sınıfı Belge Sahiplerinin (A) Sınıfı Belge Alma Şartları:

• (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgelemek,

• (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programına katılmak,

• Yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olmak.

III- Geçici Bir Süre İçin Eğitime Katılmadan Doğrudan Sınava Girerek Sınıflar Arası Yükselme:

2 Ağustos 2013 tarihli ve 28726 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6495 sayılı Kanunla 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun geçici dördüncü maddesine eklenen fıkra uyarınca Yönetmeliğe eklenen geçici 2 nci madde ile 2 Ağustos 2013 tarihinden itibaren bir yıl süreyle geçerli olmak üzere, eğitime katılmaksızın doğrudan sınava girerek (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlara (B) sınıfı veya (A) sınıfı belge, (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlara da (A) sınıfı belge alma imkanı getirilmiştir. Buna göre;

• (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlardan;

- Başvurdukları tarihte adlarına 1500 gün prim ödenenler, (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belge sınavına,

- Başvurdukları tarihte adlarına 3000 gün prim ödenenler, (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belge sınavına,

• (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlardan;

- Başvurdukları tarihte adlarına 1800 gün prim ödenenler, (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belge sınavına,

girebilecekler, girdikleri sınavda başarı olabilmeleri halinde belge sınıflarını yükseltebileceklerdir.

Yukarıda belirtilen şekilde yapılacak sınavlara girip de başarılı olamayanlar ise sahip oldukları belge ile çalışmaya devam edecekler.

III- Belge Yükseltmek İçin Eğitim Programına Katılacaklardan Eğitim Kurumlarının İsteyeceği Belgeler:

• (B) veya (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimi almak için eğitim kurumuna hitaben yazılmış dilekçe,

• Geçerli (C) veya (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi, (30 Haziran 2012 tarihli ve 28339 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun Geçici 5 inci maddesi gereğince değiştirilmiş şekliyle)

• Lisans diploması,

• Nüfus cüzdanı,

• SGK prim ödeme belgesi ((B) sınıfı için 3 yılı, (A) sınıfı için 4 yılı kapsayan ve kişinin iş güvenliği uzmanı olarak çalıştığı firma tarafından, bu kişi adına yapılan prim ödemesine ilişkin belge)

• İşyerinin kişiyi iş güvenliği uzmanlı olarak görevlendirdiğine dair işyeri unvanlı, antetli ve işveren imzalı yazı veya firma ile iş güvenliği uzmanı arasında yapılan ve Bakanlığa bildirilen iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi,

• Kişinin iş güvenliği uzmanı olarak çalıştığı tarih aralığını gösteren işyeri unvanlı, antetli ve işveren imzalı yazı,

• Kişinin iş güvenliği uzmanı olarak imzasının bulunduğu,

- 4857 sayılı İş Kanununun 80 inci maddesine göre söz konusu işyerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurulması zorunluluğu bulunması halinde, kurul karar defteri,

- İşçilere yönelik iş sağlığı ve güvenliği eğitim tutanakları,

- Risk değerlendirme çalışmaları,

- Acil durum planları gibi ispata yönelik belge ve dokümanlar.

Bu maddede yer alan belgelerin, (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimi için 3 yıllık, (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimi için 4 yıllık süreyi kapsaması gerekir.

Yukarıda belirtilen belgelerin, eğitim kurumu sorumlu müdürü tarafından incelenerek “Aslı Gibidir” onayı yapılması halinde; onaylı suretler, asıl suret olarak değerlendirir. Bu belgeler; eğitim kurumlarınca aday kayıt dosyalarında saklanır, Genel Müdürlükçe yapılacak kontrol ve denetimlerde (istenildiğinde) ibraz edilir.

12- İş Güvenliği Uzmanları Nasıl İş Bulacaklar:

İstisnai de olsa, Kanun ve Yönetmelikte belirtilen şartlara ve niteliklere ve de işyerinin tehlike sınıfına göre gerekli iş güvenliği uzmanlığına sahip olan işverenler, iş güvenliği uzmanlığı görevlendirme zorunluluğunu kendileri çalışarak yerine getirebileceklerdir. Bunun dışındaki işverenler ise iş güvenliği uzmanı görevlendirme zorunluluğunu ya kendileri hizmet akdiyle iş güvenliği uzmanı çalıştırarak ya da ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden (OSGB) hizmet alarak yerine getireceklerdir. İş güvenliği uzmanı çalıştırmak isteyen işverenler ile ortak sağlık ve güvenlik birimi olarak faaliyet gösteren yerler ise iş güvenliği uzmanlarını genelde İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü vasıtasıyla temin ettiklerinden, söz konusu genel Müdürlük; işyerlerinden gelen talepler doğrultusunda iletişim bilgilerinin Genel Müdürlük web sayfasında yayınlanmasını isteyen işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve eğiticiler için veri ekleme sistemi oluşturmuştur. http://www.isgkatip.com/ web adresinden ulaşılacak sayfada İSG PROFESYONELİ HAVUZU kısmına gerekli bilgiler girilerek havuza kayıt olunması, iş bulma konusunda kolaylık sağlayacak, iş güvenliği uzmanı arayan işverenler veya ortak sağlık güvenlik birimleri, havuzda kayıtlı iş güvenliği uzmanları arasından seçecekleri kişileri arayarak irtibata geçeceklerdir. Kendisi doğrudan ortak sağlık ve güvenlik birimleri ile irtibata geçmek isteyen iş güvenliği uzmanları ise Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş ve yetki belgeleri iptal edilmiş OSGB listelerine Genel Müdürlük Yetkilendirme Daire Başkanlığının linki aşağıda yer alan web sayfasından ulaşabilirler.

(http://www.csgb.gov.tr/csgbPortal/isggm.portal?page=duyuru&id=yetkilendirmeduyurulari)

13-İş Güvenliği Uzmanlarının Görev – Yetki ve Sorumlulukları:

İş güvenliği uzmanlarının görev, yetki ve sorumlulukları Yönetmeliğin 9, 10 ve 11 inci maddelerinde belirtilmiştir.(www.isvesosyalguvenlik.com)