DOLAR 7,8187
EURO 9,3602
ALTIN 449,54
BIST 1.329
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 14°C
Az Bulutlu

Emeklilikte Yaş ve Prim Gün Şartı Nasıl Belirlenir ?

25.10.2020
A+
A-
Emeklilikte Yaş ve Prim Gün Şartı Nasıl Belirlenir ?

Kişinin ilk sigorta başlangıç tarihine göre değişmekle birlikte, genel olarak yaşlılık aylığı yani normal emekli aylığı bağlanabilmesi için yaş şartı, prim günü (hizmet süresi) şartı, 4/a (SSK) kapsamında emeklilik için ayrıca sigortalılık süresi şartı aranmaktadır.

Birçok kişi emeklilik için gerekli yaş ve prim günü şartını tespit etmekte /öğrenmekte zorlandığından, bu konuda sitemize çok sayıda soru gelmekte olup, aşağıda emeklilik için gereken yaş ve prim gün şartının nasıl tespit edileceği açıklanmıştır. Açıklamaları takip ederek herkes emeklilik için doldurması gereken yaşı ve prim gün sayısını, dolayısıyla emeklilik tarihini hesaplayabilir. Yazı biraz karışık gelebilir, ancak bu durum emeklilik sisteminin karışık olmasından kaynaklanmaktadır.

EMEKLİLİK YAŞININ BELİRLENMESİ

Emeklilikte Yaş Şartı Aranmayanlar

(Sigorta Başlangıcı Eski Olanlar)

• Malulen emeklilikte olduğu gibi engellilik veya vergi indirimi nedeniyle emekli olanlarda yaş şartı aranmaz.

• İlk sigorta başlangıcı 09 Eylül 1976 tarihinden önce olan erkeklerde ve 09 Eylül 1981 tarihinden önce olan kadınlarda, SSK kapsamında emeklilik için yaş şartı aranmaz.

• 2925 SSK Tarım kapsamında olanlardan sigorta başlangıcı 9 Eylül 1986 öncesi olan erkek ve kadınlar için yaş şartı aranmaz.

• Bağ-Kur kapsamında olanlardan 1 Ekim 1999 tarihi itibariyle 20 tam yılı doldurmasına 2 tam yıl veya daha az kalan kadınlar ile 25 tam yılı doldurmasına 2 tam yıl veya daha az kalan erkekler için yaş şartı aranmaz.

• Emekli Sandığı kapsamında olanlardan 08 Eylül 1999 (dahil) tarihi itibariyle 20 tam yılı doldurmuş kadınlar ile 25 tam yılı doldurmuş erkekler için yaş şartı aranmaz.

Emeklilik Yaşı Sabit Olanlar

(Sigorta Başlangıcı 08 Eylül 1999 veya Sonrası Olanlar)

Sigorta başlangıç tarihi 08 Eylül 1999 veya sonrası olan kadınlar için emeklilik yaş şartı 58, erkekler için yaş şartı 60 olarak sabitlenmiştir. Bu yaş şartı 4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur), 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında olan herkes için geçerlidir.

Sadece Bağ-Kur kapsamında 15 tam yılla (5400 günle) kısmi emekli olacak kadınlar için yaş şartı 60, erkekler için 62 olarak uygulanmaktadır. Aynı şekilde SSK kapsamında 15 yıl sigortalılık süresi – 3600 prim günü ile emekli olacak erkek sigortalının ilk sigorta başlangıcı 09.09.1976 tarihinden önceyse yaş şartı 55, kadın sigortalının ilk sigorta başlangıcı 09.09.1981 tarihinden önceyse yaş şartı 50 olarak uygulanmaktadır.

Emeklilik Yaşı Kademeli Olarak Belirlenenler

(Sigorta Başlangıcı 08 Eylül 1999 Tarihinden Önce Olanlar)

Sigorta başlangıcı 08 Eylül 1999 tarihinden önce olanlar için kademeli yaş şartı uygulanmakta olup, sigortalılık statüsüne göre bunlarda emeklilik yaşı aşağıdaki şekilde belirlenmektedir.

SSK ve 2925 SSK Tarım kapsamında olanların tabi oldukları kademeli yaş belirlenirken ilk sigorta başlangıç tarihleri esas alınır, bu sigorta başlangıç tarihinin mutlaka 4/a (SSK) kapsamında olması gerekmez, ilk sigorta başlangıç tarihi diğer sigortalılıklar 4/b (Bağ-Kur), 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında da olabilir. Ayrıca SSK kapsamında emeklilikte boşluklar düşülmez, ilk sigorta başlangıç tarihi neyse o dikkate alınır, o tarihe göre tabi olunan emeklilik yaşı belirlenir.

4/b (Bağ-Kur) veya 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında emekli olacakların tabi oldukları yaş şartı belirlenirken ise boşluklar düşülür ve 4/b (Bağ-Kur) kapsamında emekli olacaklar için 1 Haziran 2002 tarihinden önceki fiili hizmet süresi (boşluklar düşüldükten sonra kalan prim gün sayısı), 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında emekli olacaklar için de 23 Mayıs 2002 tarihinden önceki fiili hizmet süresi (boşluklar düşüldükten sonra kalan prim gün sayısı) hesaplanır, bulunan toplam hizmet süresine (prim gün sayısına) göre kişinin emeklilik yaşı tespit edilir. Bu hesaplamada da belirtilen tarihlerden önceki 4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (Emekli Sandığı) kapsamındaki tüm sigortalılık süreleri dikkate alınır, toplama dahil edilir.

Sigortalılık türlerine göre uygulanan kademeli yaş şartları Emeklilik Kademeli Geçiş Süreleri-Emeklilik Şartları sayfasındaki tablolarda yer almaktadır. SSK kapsamında 15 yıl sigortalılık süresi – 3600 güne ve Bağ-Kur kapsamında 15 tam yılla emekli olacaklar için geçerli kademeli yaş şartları ise 15 Yıl – 3600 Günle Emekli Olma Şartları başlıklı yazıda yer almaktadır.

PRİM GÜN SAYISININ – HİZMET SÜRESİNİN BELİRLENMESİ

SSK Kapsamında Emeklilik İçin Gerekli Prim Gün Sayısı Şartı

• Sigorta başlangıcı 09 Eylül 1976 tarihinden önce olan erkeklerin ve sigorta başlangıcı 09 Eylül 1981 tarihinden önce olan kadınların emekliliği için 5000 prim günü şartı aranır.

• Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihinden önce olan erkek ve kadın sigortalıların emekliliği için gerekli prim gün sayısı yaş şatında olduğu gibi kademeli olarak belirlenmekte olup yukarıda linki verilen Emeklilik Kademeli Geçiş Süreleri-Emeklilik Şartları sayfasındaki tablolarda yer almaktadır. Ayrıca SSK şartlarında 3600 prim günüyle emeklilik imkanı da bulunmaktadır.

• Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 veya sonrasında olan erkek ve kadın sigortalıların emekliliği içinse 7000 prim günü şartı veya 25 yıl sigortalılık – 4500 prim günü şartı aranır.

• 2925 SSK tarım kapsamındakilerden sigorta başlangıcı 1 Mayıs 2008 tarihinden önce olanlar için 3600 prim günü aranır, sigorta başlangıcı 1 Mayıs 2008 ile 30 Eylül 2008 arası olanlarda ise 7000 prim günü şartı veya 25 yıl sigortalılık – 4500 prim günü şartı aranır.

• 4/a kapsamındakilerden sigorta başlangıcı 1 Mayıs 2008 veya sonrası olanlar için 7200 prim günü şartı aranır.

Bağ-Kur Kapsamında Emeklilik İçin Gerekli Prim Gün Sayısı – Hizmet Süresi Şartı

• Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihinden önce olan kadınlar için 20 tam yıl (7200 gün), erkekler için 25 tam yıl (9000 gün) şartı aranır.

• Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihi veya sonrasında olanlar için kadın – erkek fark etmez, 25 tam yıl (9000 gün) şartı aranır.

• Bağ-Kur kapsamında ayrıca 15 tam yıl (5400 gün) ile kısmi emeklilik de mümkündür.

Emekli Sandığı Kapsamında Emeklilik İçin Gerekli Prim Gün Sayısı – Hizmet Süresi Şartı

• Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihinden önce olan kadınlar için 20 tam yıl (7200 gün), erkekler için 25 tam yıl (9000 gün) şartı aranır.

• Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihi veya sonrasında olanlar için kadın – erkek fark etmez, 25 tam yıl (9000 gün) şartı aranır.

Yukarıda belirtilen prim gün sayısı, hizmet süresi hesaplanırken, kişi hangi kapsamda emekli olursa olsun fark etmez, ilk sigorta girişinden itibaren tüm sigortalılıklar kapsamında geçen çalışma süreleri – prim gün sayıları dikkate alınır. Ancak Bağ-Kur kapsamında çalışması olanların veya Bağ-Kur kapsamında emekli olacak kişilerin emeklilik başvurusu yaptığında, Bağ-Kur sigortalılıklarıyla ilgili (zaman zaman çıkarılan yasalarla primi ödenmediği için silinmiş sigortalılık süreleri hariç) SGK’ya borçlarının olmaması gerekir.

SİGORTALILIK SÜRESİNİN BELİRLENMESİ

Emeklilikte prim gün sayısı ve yaş şartından başka ayrıca sigortalılık süresi şartı sadece SSK kapsamında emekli olacaklar için aranmaktadır. Buna göre prim günü ve yaş şartı dışında ayrıca;

• Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihinden önce olan kadın sigortalının 20 yıl sigortalılık süresini, erkek sigortalının 25 yıl sigortalılık süresini, 3600 günle emeklilikte hem kadın hem erkek sigortalının 15 yıl sigortalılık süresini,

• Sigorta başlangıcı 1 Mayıs 2008 tarihinden önce olan 2925 SSK Tarım kapsamındaki sigortalının 15 yıl sigortalılık süresini,

• Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihi veya sonrasında olanların 4500 günle emekliliği için 25 yıllık sigortalılık süresini,

doldurmuş olmaları gerekir.

Sigortalılık süresinin hesabında, hangi sigortalılık kapsamında olursa olsun fark etmez, kişinin ilk sigorta başlangıç tarihinden emeklilik başvurusu yaptığı tarihe kadar geçen tüm süre dikkate alınır, boşluklar düşülmez. Örneğin sigorta başlangıcı 1 Ocak 1990 tarihi olan bir kişi 20 yıllı sigortalılık süresini 1 Ocak 2010, 25 yıllık sigortalılık süresini 1 Ocak 2015 tarihinde tamamlamış sayılır, arada boşluk (sigortasız geçen süreler) olup olmadığına bakılmaz.

Öte yandan sigorta başlangıcı 1 Nisan 1981 tarihi veya sonrasında olanlar için, 18 yaşından önceki sigortalılıklar dikkate alınmaz. (Bkz. 18 Yaşından Önceki Sigortalılık Emeklilikte Dikkate Alınır mı ?)

Çıraklık veya Stajyerlikte Geçen Sigortalılıklar Dikkate Alınmaz

Çıraklık veya stajyerlik nedeniyle sigortalı olanlar, emeklilikte dikkate alınan uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmadıklarında, çıraklıkta geçen sigortalılık süresi emeklilik yaşının, prim gün sayısının ve sigortalılık süresinin tespitinde dikkate alınmaz. (Bkz. Çıraklık veya Stajdaki Sigorta Başlangıcı Emeklilikte Dikkate Alınır mı ?)

Birden Fazla Sigortalılık Kapsamında Çalışması Olanların Emeklilik Şartları

4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur), 4/c (Emekli Sandığı), hatta geçici 20. madde (banka sandıkları, ticaret – sanayi odası) gibi birden fazla sigortalılık statüsü kapsamında çalışması olanların emeklilik şartları, son 7 yıllık fiili hizmet süresi (prim gün sayısı) içerisinde hangi sigortalılık kapsamındaki hizmet süresi (prim gün sayısı) fazla ise o sigortalılık statüsü esas alınarak belirlenir. Eşin olması halinde en son sigortalılık statüsü dikkate alınır. (Bkz. Emeklilik Başvurusunda Son Yedi Yıl – 1260 Gün Uygulaması Nedir ?)

Tarım Bağ-Kur kapsamındaki hizmetler normal Bağ-Kur ile birlikte değerlendirilir. 2925 SSK Tarım, Ek-5 Tarım, Ek-6 şoför ve sanatçı, Ek-9 ev hizmetleri ve konut kapıcılığı kapsamındaki sigortalılık süreleri normal SSK sigortalılık süreleriyle birlikte değerlendirilir. Yurt dışında çalışanlar ile ayda 30 günden az çalışanların isteğe bağlı sigortalılık süreleri 4/a (SSK) kapsamında, diğer isteğe bağlı sigortalılık süreleri ise 4/b (Bağ-Kur) kapsamında sigortalılık olarak değerlendirilir. Hizmet borçlanması yapılan sürelerin ise hangi sigortalılık kapsamında değerlendirileceği Hizmet Borçlanması Yapılan Süreler Hangi Sigorta Kapsamında Sayılır ? başlıklı yazıda açıklanmıştır.

Hizmet Borçlanmaları ve Yıpranma Sürelerinin Emekliliğe Katkısı

Hizmet borçlanmaları ve fiili hizmet süresi zamları (yıpranma süreleri) emeklilik için gerekli prim gün sayısının (hizmet süresinin) daha çabuk doldurulmasını sağlar.

Arıca bazı durumlarda askerlik, yurt dışı ve doğum borçlanması, yıpranma süreleri emeklilik için gerekli yaş şartını ve prim gün sayısı şartını düşürebilir. (Bkz. Askerlik Borçlanması Hangi Hallerde Erken Emeklilik İmkanı Sağlar ?, Doğum Borçlanması Hangi Halde Emeklilik Yaşını Düşürür ?, Yıpranma Payı Emekliliğe Nasıl Etki Eder ?)

SGK’nın Sisteminden Emeklilik Tarihini Öğrenme

E-SGK internet sayfasından da emeklilik şartlarını / tarihini ve bağlanacak emeklilik maaşı miktarını öğrenmek mümkündür. Söz konusu sayfaya http://e.sgk.gov.tr/wps/portal/vatandas linkinden ulaşılabilir.

Emeklilik Hakkında Diğer Bilgiler

Malulen emeklilik, erken emeklilik, normal emeklilik, ölüm (dul – yetim aylığı) gibi konularla ilgili ayrıntılı bilgi ve açıklama içeren diğer yazılara Emeklilik-Malullük-Dul-Yetim Aylığı Rehberi sayfasından ulaşabilirsiniz. (isvesosyalguvenlik.com)

Esman DİLLİ *

——————

* Başmüfettiş, Sosyal Güvenlik Kurumu

YORUMLAR - Kısa sorular imkanlar ölçüsünde cevaplandırılır. Emeklilikle ilgili, daha önce yazılmış veya cevaplandırılmış konularla ilgili sorular cevaplandırılmaz.
  1. Cengiz DİKİCİ dedi ki:

    Sayın Yetkili;
    a-23.01.1985 tarihinde 657 kapsamında Mühendis olarak işe başladım. 14.08.1966 doğumluyum.
    b-4 nolu Cumhurbaşkanlığı kararnamesine istinaden 08.08.2018 tarihinde 657 den çıkıp (istifa etmiş olarak/sayılarak) 08.08.2018 tarihinde sözleşmeli Uzman olarak aynı işyerinde 5510 sayılı kanunun 4/a maddesine geçtim.
    c-657 de Mühendis ¼ olarak 5510 4/c de 12399 gün hizmetim gözükmektedir. Emekli ikramiyesi ve maaşı almadım.
    d-5510 Sayılı kanun kapsamında şu an itibari ile 4/a’ da 787 gün prim ödemesi görünmektedir.
    Sorularım;
    1-5510 sayılı kanun kapsamında son 7 yıl kuralına göre 3,5 yıldan fazla prim ödemesi olur ise emekliliğim hangi kanun kapsamında (657 mi yoksa 5510 4/a’ dan mı) olur?
    2-4/a’dan emekli olur isem 657 de geçen günlerim ve ödemelerim 4/a kapsamında değerlendirilir mi?
    3-4/a’dan emekli olur isem emekli ikramiyem (1/4 ünde Mühendis, ek gösterge 3600) tarafıma ödenir mi?
    4-4/a da ki prim gün sayısına ve prim ödeme tutarlarına 657 de ki prim gün sayısı ve ödeme tutarları eklenerek mi 4/a üzerinden mi emekli olurum?
    5-4/a’ da 7 yıl çalışır isem, benim için 657 de mi yoksa 5510 4/a’dan mı emekli olmak ben ve ailem için avantajlı olur?
    Kusura bakmayın çok soru sordum galiba. Bu konularda beni ve ailemi bilgilendirir iseniz minnettar kalırız.
    Şimdiden teşekkür ederim.
    Selamlar…

    1. Admin dedi ki:

      Emekli olacağınız zaman son 7 yıllık fiili hizmet süresi (prim günü) içerisinde 4/a fazla veya eşit olursa 4/a (SSK) kapsamında emekli olursunuz. Ancak bağlanacak emekli maaşı hesaplanırken 4/c ve 4/a kapsamında çalışma sürelerine ait hizmetlerinizin her biri kendi şartlarına göre değerlendirilir.
      Emekli olacağınız zaman memuriyet hizmet süresine ait ikramiye, 4/a uzmanlık hizmet süresine ait kıdem tazminatı ödenir.