Anasayfa / Dosyalar / SGK - Sigorta Mevzuatı Dosyalar / Sigortasız Çalıştırılanlar İçin Şikayet ve İtiraz Yolları – Hizmet Tespit Davası

Sigortasız Çalıştırılanlar İçin Şikayet ve İtiraz Yolları – Hizmet Tespit Davası

Sponsorlu Bağlantılar

Ülkemizde kayıt dışı istihdam öteden beri büyük bir sorundur. Ekonomik kriz nedeniyle son bir – iki yıldır daha da artmıştır. Tabiî ki kayıt dışı istihdamın en önemli nedenleri sosyal güvenlik bilincinin yeterince gelişmemiş olması, işsizlik oranının yüksek olması ve dolayısıyla iş bulma zorluğudur. Hatta bazen iş bulabilmek, aylık 50 – 100 TL daha yüksek ücret alabilmek için bizzat işçinin kendisi tarafından sigortasız çalışmayı işverene teklif ettiği durumlarla bile karşılaşılmaktadır.

Sigortasız çalıştırılanlar için, işyerinde çalıştığı süre içerisinde ilk müracaat etmesi/şikayette bulunması gereken yer Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlükleri veya Merkez Müdürlükleridir. Müracaatlar/şikayetler işçinin çalıştığı işyerinin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne ve yazılı olarak, yani dilekçe ile yapılmalıdır. Sözlü başvurular dikkate alınmaz. Şikayet dilekçesi elden verilebileceği gibi, taahhütlü posta ile de gönderilebilir. Şikayet dilekçesinde işçinin çalıştığı işyerinin adı/unvanı, adresi, işverenin adı, biliniyorsa işyerinin SGK işyeri sicil (dosya) numarası, söz konusu işyerinde hangi tarihler arası çalışıldığı gibi bilgiler açıkça yazılmalı, dilekçenin sağ altına şikayette bulunanın isim ve imzası, sol altına da şikayette bulunanın T. C. Kimlik Numarası, açık adresi, telefon numarası gibi bilgiler yazılmalı, şikayette bulunduğu işyerindeki çalışmalarına ait belgeler varsa onların fotokopileri de eklenmelidir. Şikayet dilekçesi Kuruma ulaştıktan sonra, ilgili Kontrol Memuru elindeki iş durumuna, iş yoğunluna bağlı olarak belli bir süre sonra şikayet sahibi ile irtibata geçer ve şikayet sahibinin iddialarına ilişkin olarak ifadesini alır, bu aşamada şikayet sahibi varsa iddialarına ilişkin delil, bilgi ve belgeleri de kontrol memuruna verebilir.

Şikayetlerde öncelikle işyerinde çalışıyorken müracaatta/şikayette bulunmak önemlidir. Çünkü bu durumda SGK Kontrol Memuru şikayet üzerine işyerine gelerek yerel denetim yapar, orada çalışanları tutanağa alır, şikayette bulunan kişi de gerçekten o an işyerinde çalışıyorsa, çalıştığı fiilen tespit edilmiş olur, en azından o gün itibariyle sigortası başlar, eğer o işyerinde tespit yapılan tarihten önce işe girmişse, o tarihten önceki çalışmalarına delil olacak belgeler işçinin elinde mevcutsa ya da şikayet sahibi sigortalının, işyerinde çalışan diğer sigortalıların, işyeri mahallinde bulunanların, çevre işyeri sahiplerinin veya işverenin beyanından şikayet sahibinin önceden beri o işyerinde çalıştığı tespit edilebiliyorsa, geriye dönük olarak şikayet sahibine bir yıla kadar çalıştığı günlere ait sigortası/hizmeti kazandırılır. Bu haktan sadece şikayette bulunan sigortalı değil, işyerinde yapılan denetim anında sigortasız olarak çalıştığı/çalıştırıldığı tespit edilen bütün sigortalılar yararlanır. En azından o gün itibariyle sigortası başlar, geriye dönük çalışmalarının da olduğu yukarıda belirtilen şekilde tespit edilirse bir yıla kadar onlara da geriye dönük hizmet kazandırılabilir.

Eğer işçi işyerinden ayrıldıktan veya işten çıkarıldıktan sonra şikayette bulunmuşsa, o taktirde durum daha da zorlaşır. Çünkü her şeyden önce şikayet sahibinin o işyerinde çalıştığını işyerinde denetim yaparak fiilen tespit etme imkanı ortadan kalkmış olduğu gibi, işveren de büyük bir maliyet ile idari para cezası ile karşılaşacağını bildiği için, o işçinin kendisine ait işyerinde çalışmış olduğu yönündeki iddiayı kabul etmez. Geriye iddia edilen çalışmalarla ilgili olarak işyeri yasal kayıt ve belgelerinin incelenmesi kalmaktadır. Ondan da çoğu zaman bir sonuç çıkmaz, çünkü incelenen işyeri yasal kayıt ve belgelerinden sadece şikayet/iddia sahibi kişiye işveren tarafından herhangi bir ücret ödemesi yapılıp yapılmadığı, herhangi bir ücret kaydının bulunup bulunmadığı araştırılır, işveren sigortasız çalıştırdığı işçinin ücretini kayıtlarına işlemediğinden dolayı da bundan bir sonuç çıkmaz. Şikayet sahibinin elinde, söz konusu işyerinde çalıştığına dair herhangi bir delil, belge de yoksa, eğer şikayet sahibi ücretini elden almışsa, elinde çalışmaları karşılığı aldığı ücrete ilişkin herhangi bir belge/makbuz yoksa o taktirde kendisine herhangi bir hizmet kazandırılamaz, çünkü işveren kabul etmeden, herhangi bir delil – belge olmadan sadece şikayet sahibinin iddiasına dayanarak onun çalıştığının kabul edilmesi ve kendisine geriye dönük hizmet kazandırılması mümkün değildir. Bu durumda işçinin direkt mahkemeye başvurarak hizmet tespit davası açması daha mantıklı olacaktır. Eğer şikayet sahibi işçi çalıştığı süre içerisinde ücretini banka aracılığıyla almışsa veya elinde işverenden/işyerinden aldığı ücretlere ait makbuz/belge varsa o taktirde mahkemeye gitmeden önce çalıştığı işyerinin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne şikayet dilekçesi vermesi daha uygun olur. Şikayet sonucu yapılan inceleme sonucunda, belgelere dayalı çalışmalar tespit edilip, tespit edilen çalışmaları kadar şikayet sahibine geriye dönük hizmet kazandırılabilir.

Kuruma yapılan müracaat/şikayet sonrasında yapılan incelemenin ardından şikayet sahibine Kurumca yazılı olarak bilgi verilir. Şikayet sahibine gelen yazıda iddia ettiği çalışmalarının tespit edilemediği veya eksik tespit edildiği belirtilmişse, bu yazı üzerine şikayet sahibi 5510 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca çalıştığı hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacağı ilâm yani mahkeme kararı ile iddia ettiği çalışmalarını ispatlayabilirse, mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları kendisine geriye dönük sigortalı hizmet olarak kazandırılır. Ancak bu şekilde açılacak hizmet tespit davasında şikayet/dava sahibinin kendisini sigortasız çalıştırdığını iddia ettiği işverenle birlikte Sosyal Güvenlik Kurumunu da davalı olarak göstermesi gerekir, çünkü Kurum kendisinin taraf olmadığı bir dava sonucu mahkemenin verdiği kararı uygulamayabilir. Açılacak hizmet davasında, şikayet/dava sahibinin iddia ettiği çalışmalarına ilişkin olarak elinde herhangi bir belge, delil yoksa bile en azından şahit gösterebilmelidir. Yoksa dava açmasının bir anlamı kalmaz.

Bu konudaki ihbar ve şikayetler Alo 170’e yapılabilir.

Sosyal Güvenlik Kurumu sadece sigortasız çalıştırılmayla ilgili şikayetlere bakmaktadır. İş akdinin feshi, işten çıkarılma, ücretin ödenmemesi, eksik ödenmesi, kıdem – ihbar tazminatının ödenmemesi, eksik ödenmesi gibi konulardaki şikayetlerin ise eğer işçi işten ayrılmışsa şikayet sahibinin çalıştığı işyerinin bağlı olduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne, eğer işçi işyerinde çalışmasına devam ediyorsa Bakanlığın İş Teftiş Kurulu ilgili Grup Başkanlığına yapılaması gerekir. İş Mahkemeleri Kanununun 10 uncu maddesine istinaden iş sözleşmesi fiilen sona eren işçilerin kanundan, iş ve toplu iş sözleşmesinden doğan bireysel alacaklarına ilişkin şikayetleri Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlülüklerince incelenir. Askeri işyerleriyle yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin denetim ve teftişi konusu ve sonuçlarına ait işlemler Milli Savunma Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca birlikte hazırlanarak Askeri İşyerleriyle Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik’e göre yürütülür. www.isvesosyalguvenlik.com

31 comments

  1. (MUSTAFA ÇELİKKOR) Maalesef hem de çok zaman geçmiş. İşten çıktığınız tarihten itibaren 5 yıl geçtiği için İş Mahkemesinde dava açamazsınız, zamanaşımına uğramış. SGK’ya şikayet etseniz ondan da pek sonuç çıkmayabilir. Karar defterinde ne yazıyor bilemiyoruz, ancak büyük ihtimalle sadece işe alındığınız belirtilmiştir, karar defterinden ne kadar süre çalıştığınızın tespiti zor olur.

  2. MUSTAFA ÇELİKKOR

    1991-1994tarihleri aransın çalıştığım yerde sigortaya hiç kayıt yapmamışlar elimde çalııştığıma dair karar defteri alışmış yön kurulu kararı var tarih yönünden zaman çok geçtidiye sorun olurmu

  3. (Ergin kavran) Suçlu olmazsınız. Ayrıca kamuda taşeron işçi iseniz, eksik sigorta yapmış olmaları çok zor, nasıl yapmışlar bilemiyoruz, SGK’ya şikayette bulunabilirsiniz.

  4. Slm admin,1,5 seneye yakın, bi şirkete çalışıyorum taşören, E ve bunlar benim çalıştığım dört güne sigorta yapmamışlar, birde girdi çıktı yapıyor lar, şikayetçi olsam, ben suçlu olurmuyum

  5. (ŞABAN) İşyerinde denetim elemanı tarafından düzenlenen tutanağa kişinin sadece 6 ay önce işe girdiğiniz yazdırması yeterli olmaz, başka deliller de aranız. Siz gecikmeden ilgili SGK müdürlüğüne durumu belirtir bir itiraz dilekçesi verin, adı geçen işçinin gerçek işe başlama tarihini de belirtin, tutanağı düzenleyen denetim elemanı gerekli görürse işyeri kayıtlarınızı inceler, söz konusu işçinin hangi tarihte işe girdiğine kanaat getirirse o tarihi esas alır. Bunun için avukata gitmenize gerek yok.

  6. Benim iş yerimde sgk elemanlarınca denetime gelinmiş. 1 hafta önce işe giren eleman kendisini çalıştıramayacağımı söylediğim için kızıp 6 aydır burada çalışıyorum diye imza atmış tutanağa. Abisinide şahit göstermiş. (abisi 6 aylık işçimdir) Sonuç olarak çalışmadığından hiç bir delilide yoktur. Kendisine neden böyle birşey yaptın ben dava açacağım dediğimde kendisi aslında iddiasını reddetmek istediğini ancak zarar görmekten korktuğunu söylemektedir.
    Hiç bir delili yok. Çevre esnaftan bir kaç tanıdık var dükkanımıza sürekli girip çıkan onlarda çalışmadığını biliyor şahitlik ederiz dediler. Ne bir imza ne bir delil var kaldıki şahısta beni işten çıkartıyordu kızıp yaptım demeye razı ancak kendisine bir zararı olurmu. Resmi tutanağa imza atmış sonuçta. Ne gibi bir yol izlemek gerek. Biz abisi ilede kötü olduk o da işten ayrıldı aramızdaki sorun yüzünden. Lütfen bana bir yol gösterin. Avukata gidecek durumumda yok şu an çok kötü işlerim.
    Zaten 1 işçi çalıştırıyordum 2 tane çalıştırmam için abisi kardeşimi alalım diye baskı yapmıştı. 1 hafta çalıştı sigorta için gerekli belgeleri getiremedi o sürede ev taşıyorlardı bu aksama oldu.

  7. (Yusuf) Şahitleriniz varsa tabii ki kazanabilirsiniz. Ancak işten ayrıldığınız tarih üzerinden 5 yıl geçmemiş olması gerekir.

  8. Sevgili admin 18 yaşlarında iken bir şirkete ait şube olan internet kafe işlettim yaklaşık 2 yıl çalıştım bu işyeri 2007 civarlarında kapandı benim o yıllara ait elimde herhangi bir belge yok Yalnızca orayı işlettiğime dair çokça şahitlerim var burayı mahkemeye verirsem hizmet tespit davası açarsam kazanabilir miyim şu an 33 yaşındayım yüzde yüz engelli Dolayısıyla birinci derece vergi muafiyeti aldım hizmet sürem 15 yılı doldurmadığından emekli olamıyorum geçmiş yılda çalıştığımı şahitlerle beyan etsem hizmet tespit davasını kazanabilir miyim

  9. (Can) Şikayette bulunmanız halinde tabii ki sizin şikayette bulunduğunuz anlarlar, böyle bir hakları olmasa da sizi işten çıkarabilirler. Ancak 7 aylık çalışmanızı kanıtlayabilirseniz tabii ki şikayet veya mahkeme yoluyla geriye dönük haklarınızı alabilirsiniz. Şu an işsiz kalmaktan korkuyorsanız, en doğrusu şimdilik sigortanızın yapılmasını sağlayın yeter, geriye dönük 7 aylık çalışmanız için daha sonra da dava açabilirsiniz.

  10. Merhaba 7 ay dan beri bir firmada çalışıyorum bana sigortasında sıkıntı olmadığını söyledi lakin herşey hastaneye gidene kadar sigortam olmadığını ve yapmadığını e devlet den gördüm ben dava açsam yada şikayette bulunsam geri giden 7 aylık haklarımı alabilirmiyim yahut şikayette bulunsam şikayet edeni söylerler mi çünkü Yen’i evliyim işten çıktığımda her durduğum boşluk bana zarar olucaktır

  11. (Emre) Şikayet edebilirsiniz, ancak 2009 öncesi çalışmalarınızı belgeleyemezseniz şikayetten sonuç çıkmaz. Bu durumda İş Mahkemesinde hizmet tespit davası açmanız gerekir.

  12. 1999 yılında işe başlamama rağmen 2009 yılında sigortam başlatılmış şikayet edebilirmiyim

  13. (Repo) Yukarıdaki yazıda da belirtildiği üzere İş Mahkemesinde hizmet tespit davası açılması, eğer çalışmalar belgelenemiyorsa şahit gösterilmesi, işten çıkış tarihini tabip eden yıldan itibaren 5 yıl geçmemiş olması gerekir.

  14. 81 yılında sigorta girisi olup 1 ay sonra cikisi verilmis ve prim günü sadece 13 gün olarak görünüyor. Sonraki calistigi yerlerle ilgili prim eklemesi yapilmasi icin ne gibi bir yol izlenebilir?

  15. (Aybüke) Şikayette bu dikkate alınmayabilir. Ancak yine de isterseniz ALO 170’e şikayette bulunun. Çünkü sigortasız çalıştırılmanız SGK’yı, alamadığınız ücret ise İŞKUR’u ilgilendiriyor. ALO 170 her ikisine bakıyor. Eğer şikayetten sonuç alamazsanız, mahkemeye gitmeniz halinde whatsapp kayıtları deli olarak kullanılabilir ve davayı kazanabilirsiniz.

  16. Merhaba ben sigorta yapacağız sözü verilip yapılmayan iş yerimde 8 ay çalıştım 20 gün önce ayrıldım en son maaşımı da vermediler patronumla iş ile alakalı whatsapp üzerinden haberleşirdik yaklaşık 4 aylık yazışmalar hala telefonumda silmedim bunlarla birşey kanıtlayabilir miyim şikayet etsem

  17. (Abdurrahman) Mahkemenin takdirine bağlı. Mahkeme muhtemelen video kayıtlarınızı bilirkişiye inceletir, çalıştığınıza delil olarak kabul edilebilir. Çalıştığını belgeleyemeyen kişiler için en uygun yol şahit göstermek. Ancak belirttiğiniz gibi o işyerinde çalışanlar sizin tarafınızı değil, işverenin tarafını tutar. Tarafsız şahitlik yapabilecek, o işyeriyle irtibatı olan dışarıdan kişileri veya çevre işyeri sahip ve çalışanlarını da şahit gösterebilirsiniz.

  18. Ben iş kazası geçirdim sigortam yatmıyordu kazadan sonra yatmaya başladı sigortam lakin 9 ay boyunca sigortam yatırılmadı maaş elden veriliyor herhangi bir belge yok lakin orda çalıştığıma dair resimlerim ve videolarım var internetede yüklemiştim hâlâ duruyor orda videolu görüntülerim tarihi başladığım zamanlara ait bu delil olur mu bana şahit olarak sadece bir kişi var orda çalışmakta olan diğer kişiler şahitlik yapmaz aksine yalancı şahitlik yaparlar işlerini kaybetmemek için bunlar yeterli olur mu dava açsam.

  19. (fehmi) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa istinaden polisler tarafından yazılan idari para cezası dışında, durumdan SGK’da haberdar olmuş olmalı ki yeğeninizin o araçta sigortasız çalıştırıldığı gerekçesiyle SGK tarafından da işlem yapılmış. Bu konuda uygulanacak idari para cezaları aşağıdaki yazıda belirtilmiştir. Yeğeninizin sigortasız çalıştığı resmi olarak tespit edildiğinden bundan kurtuluş yok. İşe giriş ve prim belgesinden dolayı uygulanacak idari para cezalarını ödemeniz lazım. Eğer hala ödenmemiş ceza varsa ve 30 Haziran 2016 tarihi öncesine aitse, işyeriniz adına yetkili biri 25 Kasım 2016 tarihine kadar SGK’ya başvursun, şu an devam eden yapılandırmadan yararlansın, bu sayede idari para cezasının sadece yarısı tahsil edilir. Eğer 30 Haziran 2016 tarihi sonrasına aitse 15 gün içerisinde ödeyip en azından yüzde 25 peşin ödeme indiriminden yararlanın.

    Sigortasız İşçi Çalıştıran İşverenlere Uygulanan Ceza ve Yaptırımlar

  20. ticari aracımla,rahatsızlığım sebebiyle yükü boşaltması için yeğenimi gönderdim.araç girilmesi yasak olan bölgede ilin valisinin ihbarı üzerine trafik polisleri tarafından durdurulup ceza yazılmış ve gönderilmiş.aradan geçen 6 ay zamandan sonra sgk dan sigortasız işçi çalıştırmaktan dolayı sgk dan tutanak gönderildi,gittiğimde bir sürü kafa karıştırıcı cezai işlem yapılacağı,5 bin tl üzerinde bir ceza uygulanacağı söylendi.farklı bir sgk çalışanı bunu ödedikten sonra 6500 tl gibi bir tutanak daha gelecek dedi.bu konuda nasıl bir yol izlemeliyim acaba?

  21. Eğer kanıtlayabilirseniz 4 asgari ücret (1.647 X 4) tutarında para cezası uygulanır. Ayrıca işyeri bir yıl süreyle 5 puanlık prim indiriminden yararlanamaz.
    http://www.isvesosyalguvenlik.com/sigortasiz-isci-calistiran-isverenlere-uygulanan-ceza-ve-yaptirimlar/

  22. Mutlak sigortalı işçi çalıştırılması gereken yerde 3 gün sigortasız çalışmışım cezası varmıdır işverene?

  23. Sayın Ziyaretçimiz;
    Web sitemiz herhangi bir resmi hüviyeti olmayan, tamamen bilgilendirme içerikli özel bir site olup, lütfen şikayetinizi doğrudan ilgili yerlere iletin.

  24. eminönü yeni caminin karşısındaki alt gecit … sigortasız iş yeri 10 yaşında cocuk calıştırılması hafta sonu daha cok kucuk cocuk calışııyor iş yeri kafasına göre işe alp işten cıkartması

  25. Daha önce defalarca belirttiğimiz üzere web sitemiz herhangi bir resmi hüviyeti olamayan, bilgilendirme amaçlı tamamen özel bir sitedir. Şikayetleri kontrol gibi bir görevimiz yok. Hangi durumlarda nerelere şikayet edilmesi gerektiği de söz konusu yazıda açıkça belirtilmiştir.

  26. her şikayetleri konturol ediyormusunuz allanya okurcalardaki oteleri iyi denrt leyin neler dönüyor

  27. Yazımızda yapılması gereken işlemler ve başvuru yerleri belirtilmiştir.

  28. ismail kardelen

    slm ben afyon dazkırıdan calışan elemanım haklarımız verlmiyor lütfen umut dinlenme tesisinde calışıyorum sigortalarımız 15 gün yatıyor 4aydır lütfen maduruz calışan arkadaşlarda magdur muasebeciyle haklarımızı vermiyorlar bizlere yardımcı olun lütfen yatırıyorum derse inanmayın beyimlütfen afyon dazkırıdan umut dinlenme tesisi sizleri bekliyorum beyim araştırın cevap

  29. calısıyorum ama sigorta yapmıyorlar yoksa isten çıkartıyorlar yada maaş vermiyor veya erteleyelor nasıl yardımcı olabilirsiniz benım telefon no teşekkür ederım

  30. Her şey yalan, gidin şikayet edin memurlar gelip bakar deniyor koca bir yalan. Ben iş yerinde çalışırken mağaşlarımız asgari ücret üzerinden gösteriliyordu. mağaşlarımız ödenmiyordu, gidip çalışma bakanlığına dilekçe verdim. aradan iki ay geçti aradım ne oldu dedim, ilgileneceğiz dediler. aradan 5 ay daha geçti ben sezon bitti işten ayrıldık, 7 aydır mağaşımı bekliyorum, ve benim şikayetim unutuldu.

Yorum yaz

E posta adresiniz yorumda görünmeyecek. Hakaret ve küfür içeren yorumlar yayımlanmayacaktır. YORUMLAR ONAYA TABİ OLUP, ONAYLANDIKTAN SONRA SAYFADA GÖRÜNECEKTİR. Lütfen ihbar ve şikayetlerinizi http://www.alo170.gov.tr/yeni_bildirim/ sayfasından iletin. Zorunlu alanlar işaretlenmiştir. *

*